Dale McGowan – İnancın Ötesinde Bir Ebeveynlik (2025)

Dale McGowan’ın ‘İnancın Ötesinde Bir Ebeveynlik: İnançlara Başvurmadan Ahlaklı ve İyi Kalpli Çocuklar Yetiştirmek Üzerine’ (‘Parenting Beyond Belief: On Raising Ethical, Caring Kids Without Religion’) adlı kitabı, inanç temelli bir dünya görüşüne sahip olmayan ebeveynler için çocuklarını ahlaklı ve iyi kalpli bireyler olarak yetiştirmenin yollarını araştırıyor. Kitap, dinin ahlaki değerlerin tek kaynağı olduğu fikrine karşı çıkarak, seküler bir ahlak anlayışının da mümkün ve hatta daha etkili olabileceğini savunuyor.

McGowan, ebeveynlerin çocuklarına etik değerleri nasıl öğretebileceklerine dair pratik öneriler sunuyor. Çocukların merak duygusunu ve eleştirel düşünme becerilerini desteklemenin, onların kendi ahlaki pusulalarını geliştirmelerine yardımcı olacağını vurguluyor. Kitapta, empati, şefkat, adalet, dürüstlük gibi temel ahlaki değerlerin nasıl kazandırılacağı örneklerle açıklanıyor.

McGowan, çocukların dünyayı ve insanları farklı açılardan anlamalarını sağlamanın önemine de değiniyor. Farklı kültürler, inançlar ve yaşam tarzları hakkında bilgi edinmenin, çocukların daha açık fikirli ve hoşgörülü bireyler olarak yetişmelerine katkıda bulunacağını belirtiyor. Richard Dawkins, Penn Jillette ve Julia Sweeney gibi isimlerin de katkıda bulunduğu kitap, ebeveynlerin çocuklarıyla ahlaki konularda nasıl konuşabileceklerine dair de rehberlik sunuyor. Çocukların sorduğu zor sorulara nasıl cevap verileceği, onların düşüncelerini nasıl ifade etmelerine yardımcı olunacağı gibi konulara değiniliyor.

Özetle ‘İnancın Ötesinde Bir Ebeveynlik’, dinin ahlakın tek kaynağı olduğu düşüncesine meydan okuyan ve seküler ebeveynlik için pratik bir rehber sunan önemli bir eser. Kitap, çocuklarını inançtan bağımsız olarak ahlaklı ve iyi kalpli bireyler olarak yetiştirmek isteyen ebeveynler için değerli bir kaynak.

  • Künye: Dale McGowan – İnancın Ötesinde Bir Ebeveynlik: İnançlara Başvurmadan Ahlaklı ve İyi Kalpli Çocuklar Yetiştirmek Üzerine, çeviren: Niran Elçi, İnka Kitap, inceleme, 320 sayfa, 2025

Richard Dawkins – Uçma Hayali (2024)

Prospect’in 2013 anketinde dünyanın en iyi düşünürü seçilen Richard Dawkins, son yılların en heyecan verici çalışmalarından biri olan bu kitabında, uçmak denilen o mucizevi eylemi tüm yönleriyle ele alıyor.

Doğa ve insanların yerçekimine karşı verdiği mücadeleye ve göğü ele geçirme deneyimine tanıklık ediyor ve hakikat ile hayal arasında bir köprü kuruyor.

‘Uçma Hayali’ okuru günlük yörüngeden bir süreliğine sapmaya, bilimsel olanla hayali olan arasında bir yolculuğa çıkmaya, bu yolculuk esnasında mitsel ve tarihsel kahramanlarla çarpışmaya ve nihayetinde evrimle teknolojinin o kusursuz inşasına yakından bakmaya davet ediyor.

  • Künye: Richard Dawkins – Uçma Hayali: Tasarım ve Evrimin Yerçekimini Alt Edişi, çeviren: Mustafa Küpüşoğlu, Alfa Yayınları, bilim, 336 sayfa, 2024

Kolektif – Üçüncü Kültür (2015)

Bilim insanları ile aydınlar, tümüyle apayrı entelektüel sınıfları mı temsil ediyor?

Bu çalışmada tanımlandığı haliyle “üçüncü kültür aydını” kavramı, sadece bir alanda yetkin olan bir entelektüeli değil, hem nesillerin düşüncelerini de şekillendirecek yetkinliğe sahip hem de bilim alanında da sağlam bir perspektife sahip entelektüeli kastediyor.

Aydın rolünü iletişimi de içerecek şekilde genişleten bu nitelikli kitabın yazarları, klasik entelektüelin bilimle arasına koyduğu mesafenin bugün kabul edilemez olduğunu savunuyor.

Yazarlar burada, insanın ve evrenin evrimini, zihin felsefesini, yeni karmaşıklık bilimini ve bunun gibi, felsefenin ve bilimin şu an gündeminde bulunan birçok konuyu irdeliyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Stephen Jay Gould, Richard Dawkins, Geogre C. Williams, Steve Jones, Steven Pinker, Marvin Minsky, DanielC. Dennett, Roger Penrose, Murray Gell-Mann, Stuart Kauffman, C. G. Langton, J. Donye Farmer, Alan Guth, Paul Davies, Lee Smolin, Martin Rees ve Daniel Hillis.

  • Künye: Kolektif – Üçüncü Kültür, editör: John Brockman, çeviren: Yelda Türedi, Alfa Yayınları

Robert Aunger – Memetik Evrim (2011)

 

“Memetik evrim”, Richard Dawkins’e ait bir tez.

Dawkins, biyolojik içeriğin DNA tarafından sonraki kuşaklara aktarılması gibi, kültürel ve sosyal içeriğin de kuşaktan kuşağa “memler” tarafından aktarıldığını söylüyordu.

Fakat “memler”, DNA gibi mikroskop altında görülebilen somut bilgi kodları değil, daha soyut, yani bir nevi “sosyolojik gen”dir.

Dawkins “memler”e birkaç örnek olarak şarkıları, düşünceleri, modayı ve mimariyi göstermişti.

İşte Dawkins’in tezindeki “memler”in özelliklerini araştırmaya koyulan Robert Aunger bu kitabında, “memler”in genler gibi elle tutulur, fiziksel olarak ölçülebilir özelliklere sahip olduğunu savunuyor.

  • Künye: Robert Aunger – Memetik Evrim, çeviren: Sinem Çevik, Alfa Yayınları, bilim, 427 sayfa