Tarih Vakfı Yurt Yayınları – Sayfa 6

Kolektif – Osmanlı Terakki ve İttihat Cemiyeti: Paris Merkezi Yazışmaları Kopya Defterleri, 1906-1908 (2017)

İttihatçıların iktidar olmadan önceki tarihine ışık tutan 570 parti içi yazışmayı bir araya getiren bu kitap, önemli bir tarihi belge.

Ağırlıklı olarak Doktor Bahattin Şakir ve Doktor Nazım’ın Paris’ten, Osmanlı Terakki ve İttihat Cemiyeti adına gönderdikleri ve 1906 Mart’ından 1908 Mart’ına uzanan bir süreci kapsayan resmi yazıları, partinin örgütlenme çalışmalarını, belli başlı tartışma konularını ve zihniyet yapısını ortaya koyuyor.

Alan için çalışanlar açısından altın değerinde bir kaynak.

Künye: Kolektif – Osmanlı Terakki ve İttihat Cemiyeti: Paris Merkezi Yazışmaları Kopya Defterleri, 1906 1908 (2017), sunuş ve çevrimyazı: Çiğdem Önal Emiroğlu ve Kudret Emiroğlu, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, tarih, 568 sayfa

Zafer Üskül – Bildirileriyle 12 Mart 1972 Dönemi Sıkıyönetimi (2014)

Altı sıkıyönetim komutanlığı tarafından yayımlanmış, yüzlerce bildiri.

Anayasa profesörü Üskül’ün, bunların hukuksal çerçevede bir değerlendirmesi eşliğinde.

Yakın tarihten bir dönemin yasaklar, aydınlara yönelik baskılar ve hukuksuz yargılamalar, kuşkusuz günümüz Türkiye’si için de çok şey söylüyor.

Künye: Zafer Üskül – Bildirileriyle 12 Mart 1972 Dönemi Sıkıyönetimi, Tarih Vakfı Yayınları

Bahattin Yaman – Osmanlı Saray Sanatkârları (2008)

Bahattin Yaman, kapsamlı ve nitelikli çalışması ‘Osmanlı Saray Sanatkârları’nda, 18. yüzyıldaki mürekkepçileri, yani ehl-i hıref sanatkârlarını inceliyor.

Kitabın ilk bölümü, dönemin sanat faaliyetlerini etkileyen unsurların anlaşılabilmesi amacıyla yüzyılın genel siyasî olaylarını veriyor.

İkinci bölümde, yaklaşık üç yüzyıl faaliyetini sürdüren ehl-i hıref teşkilatının genel yapılanması anlatılıyor; üçüncü bölümde, bu teşkilatta görülen gruplar ele alınıyor ve kitabın son bölümünde ise 18. yüzyıl ehl-i hıref teşkilatının genel bir değerlendirmesi yapılıyor.

Künye: Bahattin Yaman – Osmanlı Saray Sanatkârları, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, tarih, 257 sayfa

André Clot – Harun Reşid ve Abbasiler Dönemi (2007)

HARUN REŞİD VE ABBASİLER DÖNEMİ, André Clot, çeviren: Nedim Demirtaş, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, tarih, 285 sayfa

André Clot, tarihçi ve gazeteci. Kendisi uzun yıllar Ortadoğu’daki Müslüman ülkelerde çalıştı ve şu ana kadar İslam uygarlığı hakkında pek çok kitap yazdı. Clot’un bizi ilgilendiren başka bir yönüyse, Fatih Sultan Mehmet ve Kanuni Sultan Süleyman’ın biyografilerini kaleme almış olması. Yazarın bu son kitabı da, İslam medeniyetinin altın çağını yaşadığı Abbasilere, özellikle de bu devletin oluşumundaki büyük katkısı her tarihçi tarafından teslim edilen Harun Reşid zamanına odaklanıyor. Harun Reşid dönemi ve izleyen iki yüzyıl Arap biliminin altın çağı olarak kabul edilir. Clot, Avrupa medeniyetinin gelişimine de katkıda bulunan bu altın çağın izini sürerek, şimdi savaş alanına dönmüş Ortadoğu’nun, bir zamanlar nasıl bir medeniyetler coğrafyası olduğuna dikkat çekiyor. Clot’un özenli anlatımında, Abbasilere dair önemli ayrıntılar da yer alıyor.

Behice Boran’ın Mektupları 1 (2013)

BEHİCE BORAN’IN MEKTUPLARI 1, editör: Tuba Akekmekçi ve Tuğba Yıldırım, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, mektup, 263 sayfa

Elimizdeki kitap, Behice Boran’ın 1934 ile 1984 yılları arasında yazdığı çok sayıda mektubu gün yüzüne çıkarıyor. Boran’ın ağırlıklı olarak ailesiyle mektuplaşmalarından oluşan bu cilt, onun meraklı, sorgulayıcı kişiliğini ortaya koyduğu gibi, yaşadığı parasal sıkıntıları, eğitim aldığı ve çalıştığı dönemlerde karşı karşıya geldiği eziyetleri, mutluluklarını ve hüzünlerini dile getiriyor. Mektuplara belge niteliği kazandıran bir husus da, Boran’ın pek bilinmeyen Manisa’daki öğretmenlik yıllarına ışık tutması. Bunlar, Boran’ın 1930’lu yılların Manisa’sının toplumsal hayatıyla ilgili verdiği ayrıntılarla da dikkat çekiyor.

İlhan Tekeli – İstanbul’un Planlanmasının ve Gelişmesinin Öyküsü (2013)

İSTANBUL’UN PLANLANMASININ VE GELİŞMESİNİN ÖYKÜSÜ, İlhan Tekeli, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, şehir, 464 sayfa

İlhan Tekeli elimizdeki nitelikli incelemesinde, 19. ve 20. yüzyıllarda İstanbul’un uygulanan planlama süreçleri sonucunda nasıl bir dönüşüm geçirdiğini ayrıntılı bir bakışla kayda geçiriyor. Türkiye’nin modernleşmesini ve bu modernleşmenin kent planlamasıyla ilişkisini kavrama konusunda önemli saptamalar sunan Tekeli, Tanzimat ve II. Meşrutiyet’ten günümüze uzanarak İstanbul için gerçekleştirilen planlama çalışmalarını, bu çalışmaların başarı ve başarısızlıklarını, İstanbul için ne gibi gelişim stratejilerinin geliştirilebileceğini ve kentsel planlamadaki yönelimlerin yarattığı belli başlı sorunları tartışıyor.

Muazzez Pervan (der.) – İlerici Kadınlar Derneği (2013)

İLERİCİ KADINLAR DERNEĞİ, derleyen: Muazzez Pervan, Tarih Vakfı Yayınları, arşiv, 545 sayfa

1980 darbesiyle kapatılan İlerici Kadınlar Derneği (İKD), Türkiye kadın hareketi tarihinde Türk Kadınlar Birliği’nden sonra ikinci büyük kadın örgütü olarak kabul ediliyor. Bu çalışma da, derneğin, Tarih Vakfı’nın elindeki belgelerinin tıpkıbasımından oluşuyor. Belgeleri zor koşullarda uzun yıllar koruyan ve vakfa bağışlayan Ayşe Erzan ile Gönül Dinçer ve Zülal Kılıç’ın, kitabın oluşumunda önemli katkıları var. Çalışma, İKD’nin kuruluş ve hedeflerini, merkez genel kurullarını, şube genel kurullarını, bölge sekreterliklerini, eğitim programını, yapmış oldukları kampanyaları ve kutlamaları sunan belgelere yer veriyor.

Fatih Yeşil – Aydınlanma Çağında Bir Osmanlı Kâtibi: Ebubekir Râtib Efendi (1750-1799) (2011)

Fatih Yeşil ‘Aydınlanma Çağında Bir Osmanlı Kâtibi’nde, Osmanlı tarihinin karmaşık bir döneminde Viyana elçiliği yapan Ebubekir Râtib Efendi’nin hayatına ve eserlerine ışık tutuyor; buradan hareketle, dönemin Osmanlı devletinin ayrıntılı bir resmini veriyor.

Uzun yıllar Osmanlı’nın Bâb-ı Âli bürolarında çalışan ve Fransız Devrimi’nin ardından Viyana elçiliği görevini yürüten Râtib Efendi’nin hayatı, iniş çıkışlarla dolu.

Yeşil çalışmasında, Râtib Efendi’nin serencamı ekseninde Nizâm-ı Cedîd projesini, yani devletin giriştiği yenileşme hareketinin kapsamını irdeliyor.

İncelemesini, Râtib Efendi’nin hayatı ve kendisinin kaleme almış olduğu, devrin sosyo-ekonomik ve sosyo-politik panoramasını yansıtan eserleri aracılığıyla yapan Yeşil, Osmanlı’nın modern devletin temellerinin atıldığı dönemine dair ipuçları sunuyor.

Künye: Fatih Yeşil – Aydınlanma Çağında Bir Osmanlı Kâtibi: Ebubekir Râtib Efendi (1750-1799), Tarih Vakfı Yurt Yayınları, biyografi, 498 sayfa

Mehmet Sait Çakar, Fehim Işık, Mehmet Mehmetoğlu, Esra Sadıkoğlu, Ronayi Önen ve Sami Tan – Ortaöğretim Kürt Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı (2011)

ORTAÖĞRETİM KÜRT DİLİ VE EDEBİYATI DERS KİTABI, Mehmet Sait Çakar, Fehim Işık, Mehmet Mehmetoğlu, Esra Sadıkoğlu, Ronayi Önen ve Sami Tan, Tarih Vakfı Yayınları, eğitim, 207 sayfa

Özerklik tartışmalarıyla beraber, bir yandan resmi dil ve Kürtçenin eğitim dili olup olmaması konusu tartışılırken, öte yandan var olan önyargılar masaya yatırılıyor. İşte, Kürt kültürü, dili ve edebiyatı konusunda yanlış ve eksik bilgilere sahip veya hiç bilgisi olmayan tüm ortaöğretim öğrencilerini hedefleyen elimizdeki ders kitabı, bu tartışmaya olumlu bir katkı sunmasıyla oldukça önemli. Kürt dilini ve Kürtçenin dünya dilleri arasındaki yerini tanımlamakla başlayan kitap, sözlü ve yazılı Kürt edebiyatından klasik Kürt edebiyatına, Kürtçe edebi metinlerde işlenen konulardan modern Kürt edebiyatına kadar birçok konuya odaklanıyor.