Elif Sofya’nın şiiri, dingin bir yerde duruyor ve buradan bakarak insanı, hayatı ve tarihi usul usul gözlemlemeye koyuluyor.
“Suya eğilsem bir ırmak dolarak ağzıma”, “Geçkin bir engereği yol diye yürüdüm” diyen Sofya’nın gücünü ve vuruculuğunu sadeliğinden alan şiiri okuru yormuyor, onu kelimelerin ve imgenin gücüne tanık olmaya davet ediyor.
Sigmund Freud’un 150. doğum yılı olan 2006’da, Yapı Kredi’nin Sermet Çifter Salonu’nda bir etkinlik dizisi düzenlenmişti.
İşte bu kitap, etkinliğe katkıda bulunan Bülent Somay, Yavuz Erten, İskender Savaşır, Murat Paker, Saffet Murat Tura, Nilüfer Güngörmüş Erdem, Bella Habip ve Melis Tanık’ın konuşmalarının kayıtlarından oluşuyor. Kitapta yer alan konuşmalar, Freud’un psikanaliz kuramının önemini, bunun bireysel ve toplumsal yaşama etkilerini ve psikanalize bıraktığı mirası ele alıyor.
Psikanalizin bilim, kültür ve edebiyata katkılarını da irdeleyen bu konuşmaların ilgi çeken bir diğer yönü de, kuramın Türkiye özelinde kaydettiği gelişmelere odaklanmaları.
Künye: Kolektif – Doğumunun 150. Yılında Freud Konuşmaları, Yapı Kredi Yayınları, psikanaliz, 150 sayfa
Aristoteles felsefeyi neden bu denli etkiledi?
Bunun sebebi yetişme biçimi miydi?
Kendine has düşünme sistemi miydi?
İkisi de Eski Yunan felsefesi uzmanı olan Michel Crubellier ile Pierre Pellegrin imzalı elimizdeki kitap da, Aristoteles’in dünyasına ve felsefesine daha yakından bakıyor.
Aristoteles’in hayatının dönüm noktalarını merkeze alarak ilerleyen kitap, bunu yaparken de, Aristoteles’in yetiştiği çevreyi, felsefesindeki belli başlı kırılmaları ve Aristoteles’in bıraktığı mirasın kapsamlı bir dökümünü yapıyor.
Crubellier ve Pellegrin’in çalışması, Aristoteles’in felsefesi aracılığıyla filozof olmak lve bilme meselesi gibi kadim tartışmalara da katkı sağlamakta.
Kitap yalnızca Aristoteles’i anlatmıyor, onun aracılığıyla felsefe tarihini derinden etkilemiş bir sistemi de açıklıyor.
Thomas Bernhard’ın kaleminden, yıllarını fizyonomi üzerine bir çalışmaya adamış, saplantılı karakteri Koller’in ayrıksı hikâyesi.
Koller, tamı tamına on altı yıl önce, parkta bir köpek tarafından ısırılmış ve bunun sonucunda bacaklarından birini kaybetmiştir.
Bu olayın etkisiyle, fizyonomi üzerine bir bilimsel araştırma yapmaya girişen Koller, şimdi dönüp baktığında, bu konuda kat ettiği mesafeden pek memnun değildir.
Kahramanımız bir gün, Viyana Açık Mutfağı’nda, ya da daha bilinen adıyla VAM’da birlikte ucuza yemek yediği beylere, Enzig, Goldschmidt, Grill ve Weninger’e rastlar.
Bu esnada büyük bir aydınlanma yaşayacak Koller, kendisi için artık kısırdöngü haline gelmiş fizyonomi çalışmasını bu dört beyin, yani Ucuzayiyenler’in üzerine inşa etmeye karar verir.
Bu beklenmedik fırsatı değerlendirmeyi düşünen Koller’in niyeti, fizyonomi incelemesinin bir bölümü olarak Ucuzayiyenler üzerine bir deneme yazmaktır.
Bernhard’ın alaycı üslubunun en iyi örneklerinden olan anlatı, Koller gibi sıra dışı bir karakteri bize armağan ediyor.
‘İran Şiiri Antolojisi’, iki bin beş yüz yıllık tarihe sahip Fars şiirinin öne çıkan isimlerinin eserlerine yer veriyor.
Burada Hâfız-ı Şîrâzî, Sadî, Hayyâm, Attâr ve Mevlânâ gibi klasik dönem devlerinin yanı sıra, Ahmed-i Şamlu ve Furûğ-ı Ferruhzad gibi modern İran şiirinin önde gelen isimlerinin eserlerinden bir seçki sunuluyor.
Bu roman, veteriner Dario Pistolazzi ile onun böcek hayranı kızı Camilla arasında yaşananları hikâye ediyor.
Camilla, babasına yeni hastalar getirir.
Bu canlılar, böcekler, fareler ve örümcekler gibi çoğumuz hiç hazzetmediği, kimilerinin de korktuğu canlılardır.
Oysa annesini kaybetmiş Camilla için bunlar, üzerine titrenecek, kendisini teselli edecek varlıklardır.
İran edebiyatının önde gelen yazarlarından Gulam Hüseyin Sâedi’nin, İran’ın yakın tarihini bir baştan ötekine kuşatan görkemli romanı.
Yirminci yüzyıl başında İran’da Meşrutiyet’e geçiş sürecinde yaşanan çatışma ve çelişkieri anlatan ‘Top’, ülke içinde iktidarı ele geçirmeye çalışan farklı güç odaklarının mücadeleleri üzerinden ilerliyor.
İran toplumunun nitelikli bir panoramasını sunan roman, hikâye boyunca farklı anlarda karşımıza çıkan bir topun etrafında dönüyor.
Top, her tarihsel anda karşımıza çıkacak ve bu esnada da okurunu her şeyden habersiz, masum halkın dünyasıyla onu ezerek iktidarını kaim kılmaya çalışan “Hoca”nın ceberut, kötücül zihni arasında gidip gelecektir.
Sâedi’nin psikolojik temalar barındıran romanı, İran toplumunun zihin yapısını anlamak için de pek çok ipucu barındırıyor.
Okunması elzem romanlardan.
‘Bayraklarımı Çektim’, Türkiye şiirinin önde gelen isimlerinden Oktay Rifat’ın, 1946-73 yılları arasında yayımladığı kitaplarının bazılarından seçerek okuduğu on altı şiirden oluşuyor.
Rifat’ın gitarla okuduğu şiirleri, kendi tonlaması ve edasıyla, şiirindeki bazı ince ayrımları belirginleştiriyor, yalın ve lirik okuyuş biçimiyle de öne çıkıyor.
Bizans İmparatorluğu konusunda saygın isimlerden Cyril Mango, Bizans ve Ortadoğu toplumlarıyla ilginç benzerlikleri örnekleriyle ortaya koyduğu bu çalışmasında, İmparatorluğu üç ayrı incelemeye tabi tutuyor.
Mango ilkinde, Bizans’ı Roma tarihinin devamı olarak inceliyor,
İkincisinde, Hıristiyan kültürünün oluşumundaki rolü çerçevesinden izliyor,
Ve son olarak da, bir Doğu devleti ve toplumu olarak ele alıyor.
Bizans’taki çok dillilik, ekonomik sistem, kentsel yapı, toplumsal düzen, eğitim kurumları ve Bizans’ın edebiyat ve sanat alanında ortaya koydukları, anlaşılabilir bir dille kaleme alınan kitapta yer alan konulardan birkaçı.
‘Yağmura Bunca Düşkün’, Nazmi Ağıl’ın 1998-2014 arasında yayınlanmış sekiz şiir kitabını bir araya getiriyor.
Kitaptan bir alıntı:
“Girdabının en güvenli ve durgun
merkezine derken döne döne meğer
doruğuna varmışım bir dağın. Vurgun
yemiş gibiyim işte, felçliyim ve her
yanım rüzgâra açık, eşiğindeyim
savruluşların. Ufalanıp geliyor taşlar
elimi atsam, yıkılıyor dağ ve deyim
yerindeyse küsüyor dağa ne kadar
tavşan varsa içimde. Yüzlercesi şimdi
eteklerde soluk soluğa.(…)”
Dipnotski 