Kategori: Şehir

Yusuf Küçükdağ – Bozkır Armutlu (2008)

Yusuf Küçükdağ ‘Bozkır Armutlu’da, 13. yüzyılın başlarında kurulan Konya’nın Bozkır ilesine bağlı Armutlu Köyü’nün tarihi ile sosyo-ekonomik yapısını anlatıyor.

Çalışma, son zamanlarda arttığı gözlenebilen şehir, kasaba ve köy eserlerine iyi bir örnek olarak gösterilebilir.

Kitapta, Armutlu köyü ile bu köyün sakinleri ve kökenini bu köyden alan bilim adamı, şair ve yazarlara dair bilgiler yer alıyor.

Kitabın girişi ile ilk bölümünde köyün tarihi, ikinci bölümünde de coğrafi konumu, nüfus durumu ve idari yapısı anlatılıyor.

Üçüncü bölümde kültürel durumu ile folkloru, beşinci bölümde de köydeki ekonomik etkinlikler değerlendiriliyor.

Kitabın son bölümünde de köyle ilgili belgeler sunuluyor.

  • Künye: Yusuf Küçükdağ – Bozkır Armutlu, Çizgi Kitabevi, tarih, 358 sayfa

Friedrich Karl Kienitz – Sultanların Şehirleri (2014)

Anadolu, Avrupa ve Balkan Yarımadası’nda, imparatorluklara beşiklik etmiş önemli tarihi kentler için bir kılavuz.

Friedrich Karl Kienitz, Türkiye’den Afyon-Karahisar, Alanya, Bursa, İstanbul, İznik, Sivas ve Trabzon gibi pek çok kentin yanı sıra, Yugoslavya ve Yunanistan’dan birçok şehre dair önemli bilgiler veriyor.

  • Künye: Friedrich Karl Kienitz – Sultanların Şehirleri, çeviren: M. Haydar Cümbüş, Yeditepe Yayınları

Orhan Türker – Halkidona’dan Kadıköy’e (2008)

Orhan Türker ‘Halkidona’dan Kadıköy’e adlı bu çalışmasında, son elli yılda şekillenmiş günümüz Kadıköy’ünden çok, bu semtin İskele, Çarşı, Yeldeğirmeni, Haydarpaşa, Altıyol, Bahariye, Moda, Kızıltoprak ve Kalamış’la çerçevelenmiş tarihini anlatıyor.

Türker, 1964 yılında Kıbrıs’ta patlak veren “Kanlı Noel”in ertesinde İstanbul’da yaşayan Yunan vatandaşlarının sınır dışı edilmesinin, Türk vatandaşı olan İstanbullu Rumlarda panik yarattığını ve bunun da beraberinde, semtin ağırlıklı kesimini oluşturan Rumların Yunanistan’a göç etmesini getirdiğini hatırlatıyor.

Bu göç, Kadıköy’ün sosyal, etnik ve dini yapısını trajik bir biçimde değiştirmişti.

İşte Türker’in kitabı, semtin bu göçten önceki yaşamına odaklanmasıyla önemli.

  • Künye: Orhan Türker – Halkidona’dan Kadıköy’e, Sel Yayıncılık, tarih, 100 sayfa

Kolektif – Aşrı Memleket: Trakya’nın Renkli Dünyası (2017)

Türkiye’nin en özgün coğrafyalarından olan Trakya’nın tarihine, mitolojisine, müziğine, yemeğine, içkisine, muhacirlerine, sanayisine ve şehirlerine odaklanan ve bunu yaparken sınırın öteki yakasındaki Trakya’yı da ihmal etmeyen sağlam bir derleme.

Kitapta,

  • Mitolojide Trak insanından esinlenmiş tipler,
  • Yunan Trakya’sı ile Türkiye Trakya’sı arasındaki benzerlik ve farklılıklar,
  • Bulgaristan Trakya’sından gerçekleşen göçlerin tarihi ve sosyolojik etkileri,
  • Balkan göçmenlerinin Trakya’da yaşadığı sosyo-kültürel çatışmalar,
  • Trakya’nın Romanları,
  • Trakya’da Pomaklar,
  • Trakya düğünleri,
  • Trakya’nın gündelik yaşamında içki kültürü,
  • Trakya ağızları,
  • Bulgaristan göçmen mutfağının dünü ve bugünü,
  • Trakya müzikleri,
  • Ve Trakya’da siyaset gibi, ilgi çekici konular ele alınıyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Ümmühan Alfandori, Tuncay Bilecen, Tuncay Çağlar, Fehmiye Çelik, Öksel Demir, Işıl Demirel, Nahide Deniz, Efnan Dervişoğlu, Maria Dimu, İbrahim Dizman, Haluk Ecevit, Rengül Ekizceleroğlu, İlhan Güneş, Naci Hasanefendi, Cahit Kahraman, Belma Oğul, Nalan Mumcu, Cihan Oğuz, Nursel Özdarendeli, Sema Sandalcı, Semih Savaşal, Mehmet Tapkan, Hasan Uygun ve Egemen Yılgür.

  • Künye: Kolektif – Aşrı Memleket: Trakya’nın Renkli Dünyası, derleyen: Tuncay Bilecen ve İbrahim Dizman, İletişim Yayınları, sosyoloji, 340 sayfa

Naim Kandemir – Benim Amarcord’um (2014)

Bir çocuğun gözünden 1960, 70’lerin Samsun’unun gündelik yaşamı ve bu yaşamda karşımıza çıkan sıra dışı insan manzaraları.

Çocuklara parayla kendilerini küfrettiren esnaflar, Süslü Hafız’dan taharet alma teknikleri, Danıştay kararıyla seyredilen filmler, Mahir Çayan’ın uyandırdığı yankılar…

Kandemir kitabında, hayatı da siyaseti de es geçmiyor.

Künye: Naim Kandemir – Benim Amarcord’um, Nota Bene Yayınları, anı, 112 sayfa

Dinçer Efetürk – Çok Yaşa İstanbul (2014)

AVM’lerden ve kafelerden başımızı çıkarıp, İstanbul’un arka sokaklarında zevkli bir gezintiye çıkalım.

Efetürk, binaların, yapıların İstanbul’undan ziyade, şehrin yaşantısını anlatısının merkezine koyuyor.

Kitap, günahkâr olduğu kadar ahlaklı, asil olduğu kadar sıradan, şehrin nabzının en iyi attığı arka sokaklardan bildiriyor.

  • Künye: Dinçer Efetürk – Çok Yaşa İstanbul, Scala Yayıncılık, şehir, 260 sayfa

Gültekin Emre – Yitik Kent Ankara (2008)

Şair Gültekin Emre, ‘Yitik Kent Ankara’da, Türkiye’nin başkentinin monografisini sunuyor ve bunu yaparken de, hayatının bu şehirle iç içe geçen bir çetelesini tutuyor.

Emre’nin Ankara’yla bağı, 1956-1980 zaman aralığını kapsıyor.

1980’den sonra Ankara’yla yolları ayrılan Emre, daha sonra hep bu şehirle buluşmayı, onunla yolunun kesişmesini beklemiş.

Kitabın adına ve içeriğine de sinen yitikliğin başlıca nedeni bu.

Emre, Ankara’nın çocukluğunda top oynadığı arsalarını; çoğu yanan, yıkılan ya da düğün salonuna dönüşen sinemalarını; caddelerini, sokaklarını ve meydanlarını; Ankara’daki öğrenciliğini, yürüyüşleri, gösterileri ve tabi insanlarını, buruk bir tebessümle hatırlıyor.

  • Künye: Gültekin Emre – Yitik Kent Ankara, Heyamola Yayınları, şehir, 430 sayfa

Kolektif – Zonguldak (2017)

Genel olarak Karadeniz bölgesi üzerine yapılmış muhtelif çalışmalar bulunuyor bulunmasına, ama doğrudan Zonguldak’ı ele alan çalışmalar çok az.

İşte bu zengin derleme de, Zonguldak’ı bir işçi sınıfı, madencilik, toplumsal cinsiyet, sanat, edebiyat ve farklı toplumsallıkların yaşandığı bir mekân olarak bir uçtan diğer uca irdelemesiyle önemli bir işlev üstleniyor.

Kitapta,

  • Devletin Zonguldak kömür havzasındaki işçi sınıfı kimliği üzerindeki etkileri,
  • Son büyük yürüyüşün ardından Zonguldak kömür madeni işçilerinde direniş ve dayanışma,
  • Zonguldak’ta termik santral karşıtı mücadeleler,
  • Zonguldak’da feminist kadınların örgütlenme girişimleri,
  • Türk sinemasında Zonguldak,
  • Zonguldak’ta tiyatro,
  • Zonguldak’taki madenci ve çöpçü katırlar,
  • Zonguldak Kömürspor,
  • Çocuk cinsel istismarı ve Zonguldak,
  • Ve bunun gibi, ilgi çekici konular yer alıyor.

Kitaba katkıda bulunan yazarlar ise şöyle: E. Attila Aytekin, H. Tarık Şengül, Ayça Erinç Yıldırım, Akın Bakioğlu, Evrim Yılmaz, Hanen Çiftdoğan, Naz Hıdır, Atilla Barutçu, Güzin Yamaner, Hasan Anıl Sepetci, Şeyma Balcı, Mete Arif Tokmak, Figen Uzar Özdemir, Caner Özdemir, Fahri Bozbaş ve Ayça Demir.

  • Künye: Kolektif – Zonguldak, derleyen: Atilla Barutçu ve Figen Uzar Özdemir, İletişim Yayınları, şehir, 349 sayfa

Süha Tuğtepe – Nişantaşı, Nişantaşı…: Renkli Sinemaskop Yıllar… (2008)

Süha Tuğtepe’nin hoş ve akıcı bir üslupla kaleme aldığı ‘Nişantaşı, Nişantaşı…’, İstanbul’un sosyal tarihinin nitelikli örneklerinden birini sunuyor.

Tuğtepe’nin yaşadığı Nişantaşı, köşe bucağından, mimari özelliklerinden çok, orada tanışılmış, arkadaşlık kurulmuş insanlarla değer kazanıyor.

Kitap bu yönüyle, Nişantaşı ve Teşvikiye caddeleri, kahveleri, tostçuları ve dükkanlarına yer vermesinin yanı sıra, ünlü ve ünsüz, bu semtle özdeşleşmiş birçok insanı da okuyucuyla tanıştırıyor.

Haydar Ergülen’in, “Bunca dostluk biriktiren bir adam kim bilir ne güzel hatıralar da biriktirmiştir,” dediği Tuğtepe’nin şiir tadındaki anıları, okurlarını bekliyor.

  • Künye: Süha Tuğtepe – Nişantaşı, Nişantaşı…: Renkli Sinemaskop Yıllar…, Doğan Kitap, anı, 217 sayfa

Sinan Logie ve Yoann Morvan – İstanbul 2023 (2017)

İstanbul, sınırları sürekli zorlanan bir kentsel alan ve doymak bilmez, pervasız bir hırs, bu kentin istimlakini genişletmek için durmadan çaba harcıyor.

Canavar doymak bilmiyor…

AKP’nin “Hedef 2023” sloganının, aslında partinin 21 yıl boyunca iktidarda kalma ve bu süre zarfında da Türkiye’yi, kentlerini ve rejimin kurucu niteliklerini dönüştürmesinin şifresi olduğu, şimdi daha açık.

İktidarın “Hedef 2023” söylemini üzerinde en çok inşa ettiği kent ise, herkesin bildiği gibi İstanbul olageldi.

İstanbul şimdi, kenti tarih, topografya, insan, doğa, sınıf gibi bağlamlarından soyutlayan, her tarafı beton yığınlarına çeviren “Mega projeler”in esiri haline gelmiş durumda.

İşte mimar Sinan Logier ile antropolog Yoann Morvan’ın kaleme aldığı bu kitap, tarihsel bir perspektifle İstanbul’u bir baştan diğerine kat ediyor ve iktidarın dayattığı “mega projelerin” bu kadim şehrin bugünü ve geleceğini nasıl çelişkilerle dolu bir kaosa çevirdiğini gözler önüne seriyor.

Kitap, “Çılgın projelerle” bir şehrin nasıl tüketildiğini ve bu durumun İstanbul’da yaşayan insanların hayatını nasıl tehlikeye attığını daha iyi kavramak için birebir.

  • Künye: Sinan Logie ve Yoann Morvan – İstanbul 2023, çeviren: Nilüfer Şaşmazer, İletişim Yayınları, siyaset, 189 sayfa