Gazeteci Haluk Şahin’in, şu ana kadar hiçbir yerde yayımlanmamış kimi şiirlerini de barındıran toplu şiirleri, bu kitapta.
“Bilmecedir şiir / Cevabı yalnız / Kendisi olan // Bulmacadır / Çapraz / Ateş Açan” diyen Şahin’in, uzun yıllardır mesken tuttuğu Bozcaada’nın sıklıkla karşımıza çıktığı bu şiirleri yoğun pastoral nitelikleriyle de öne çıkmakta.
‘Lâlfabe’, ‘Beş Duyum’, ‘Desibel’ ve ‘Gam Kuşağı’, Mustafa Ergin Kılıç’ın yayımlanmış kitapları. Kılıç, ‘Yer Yara Kabuğu’ ile, şiirini zenginleştirmeye kaldığı yerden devam ediyor.
‘Beyaz bulmaca!’dan bir alıntı:
“abla kalk çocukluğumuzu düşürdüğümüz yere gidelim
kendimize yeni birer çokluk bakalım
ben bir adım misket sen bir adım dalya
bugün nasıldı diye denizi soralım gemici halatlarına
hadi ısır saat yapalım birbirimizin koluna
zaman dursun biz gidelim
ilk dostumuz çürümüş ahlatlar
başkalarından kovulup bizde çöreklenen ağıtlar
hatırlarsan sıkıldıkça dal kırardık
yaraya yara sahraya sahra
yeşil erik ve çağla bizde
olur mu diye bekletirdik (…)”
Barış Ağır’ın ‘Herkesin Alıp Gittiği’ isimli elimizdeki eseri, 2009 Yaşar Nabi Nayır Şiir Ödülü’nü kazanmıştı.
“Şiir benim açımdan bir çatışmanın ürünüdür. Kendimle, başkalarıyla, şiirin kendisiyle…” diyen Ağır’ın ‘Yalnızlıklar’ şiirinden bir alıntı:
“ben ne yalnızlıklar çektim sana varıncaya
otobanlar otobanlar
deniz sürüleri
fırtınaya tutulmuş kara yosunlu evler
ve onların ikindide görünmeyen yerleri
ben ne yalnızlıklar çektim sana varıncaya
insanın çamuru da suyu da
kendisiymiş dedim kendime
ne yalnızlıklar çektim
kimse bakmadı yüzüme (…)”
‘Bütün Eserleri’nde, Sait Faik Abasıyanık’ın hayattayken yayımlanmış tüm kitaplarıyla birlikte dergi ve gazetelerde kalmış, kitaplaşmamış öykü, şiir, deneme, yazı ve röportajları yer alıyor.
Eser için bir araya getirilen kitapların, Abasıyanık hayattayken yapılmış son baskıları esas alınmış.
Yazarın ölümünden sonra kitaplaştırılmış ya da süreli yayınlarda kalmış öykü, deneme, röportaj ve yazıların ise süreli yayınlardaki biçimleri korunmuş.
Abasıyanık’ın bütün eserlerini tek ciltte bulabileceğimiz elimizdeki edisyon, kaliteli ve şık baskısıyla da koleksiyonlara yakışır cinsten.
Bir yazı ustasının büyük külliyatını tek ciltte görmek isteyenler için iyi bir fırsat.
‘Çıkmak İçin Bu Karanlıktan’, Türkiye şiirinin özgün isimlerinden Nihat Behram’ın 2008-2009 döneminde kaleme aldığı şiirlerinden oluşuyor.
İki bölümden oluşan kitaba adını veren şiirden bir alıntı:
“Zorbanın tuzağındasın! Aç, bitkin, yaralı… / Katilin, sinsice izliyor seni / kurbanı olarak iştahının! / Vahşet ve acımasızlık: bu onun karakteri… / Ve sen tutacaksın, kanlı bir oyuncak gibi ellerinde, / sarıldığını sanarak yaralarının… / Susuyorsun, sustukça derinleşiyor yaran, iyileştiğini sansan da! / Acısından hınç sağmayan bir halkın yaraları nasıl iyileşir? / Susmanı istiyor efendiler! Susmanın körelmek, esaret, / teslimiyet olduğunu bilerek… (…)”
Halim Yazıcı’dan, Pergamon’dan Cunda’ya, Jimi Hendrix’ten Björk’e, cazdan fadoya ve oradan Berkin Elvan’a uzanan, zengin imgelerle örülü şiirler.
Şair, Berkin için yazdığı şiirinde, “Hadi kalk bize gidelim / her aşk biraz da şiirdir aslında // bu sabah / ya sen şiirle uyanacaksın // ya da ben senin yerine / asacağım kendimi bu şiirde.” diyor.
Emirhan Oğuz’un ‘Ateş Hırsızları Söylencesi’, yirmi yıl önce bir ilk kitap olarak yayımlanmıştı.
Oğuz’un yeni bir baskıyla raflardaki yerini alan eseri yayımlandığı dönem, Akademi Kitabevi ve Ceyhun Atuf Kansu şiir ödüllerine değer görülmüştü.
Pablo Neruda’nın ‘Canto General’ adlı kitabından bir alıntıyla başlayan kitabında Oğuz, kendi ülkesinden yola çıkarak özgürlük mücadelelerine sahne olmuş ülkelere doğru bir yolculuğa çıkıyor.
“ateşi çalmaya gittim… / ateşi çalmaya gittim gizleme ölüm vaktimi ey ateş ülkesi şiiri / umudun ateş ülkesiyim küllerimin haritasında ateş söylencesi” diyen Oğuz, uzun ölümlerin ortasında kalmış bir kuşağın hikâyesini anlatıyor.
Rainer Maria Rilke’nin ‘Orpheus’a Soneler’ ile ‘Duino Ağıtları’, sadece modern Alman edebiyatının değil, bütün modernist hareketin iki başyapıtı olarak kabul ediliyor.
Bu kitapta, Rilke’nin “mistik iç dünyası”nın bütün serüveninden damıtılmış sözler yer alıyor.
İki bölümden ve elli beş soneden oluşan kitap, kendi içinde bir bütün oluşturuyor ve okuru, bütünlüklü bir bakışla metnin mistik dünyasına girmeye davet ediyor.
Büyük bir coşkuyla ve kısa bir süre içinde kaleme alınmış eserin, toplu bir biçimde Türkçeye ilk kez çevrildiğini de belirtelim.
Rilke, şiir evreninin önemli eserlerinden ‘Orpeus’a Soneler’de, klasik bir form olan soneye geri dönüyor.
‘sönmemiş dizeler’, şiirden öyküye, romandan denemeye ve sözlüğe, edebiyatın birçok alanında ürün veren ve “Hayatımız bir ateşin yankısıdır / Verilecek ifade yok aşklardan başka” diyen Hulki Aktunç’un son şiirlerini bir araya getiriyor.
Kitapta yer alan ‘Söz Kuytusunda’ isimli şiir şöyle:
“Sözcük sözcükle konuşur
Konuşur bağrışır savaşır
Adını ararken söner bir şiir
Uyaklar uyakların yankısı
Sağır sözcük aksak dize
Od biter köz biter kül biter
İki dize birbiriyle konuşur
Dizeler dizelerle konuşur
Biri yanıp sönünce biter şiir
Söz kuytusunda bekler
Sönmemiş dizeler”
Zileli Ceyhuni’den Sümmani’ye, Mehmet Akif Ersoy’dan Ahmet Haşim’e, Âşık Veysel’den Nazım Hikmet’e ve Orhan Veli’den Cemal Süreya’ya, 20. yüzyıl Türkiye şiirinde iz bırakmış pek çok isimden seçme şiirler, bu derlemede.
Ziya Bakırcıoğlu’nun kitabı, divan şiiri ile tüm bağlarını kopararak özgürleşen 20. yüzyıl Türkiye şiirinin kat ettiği yola bakmak için iyi bir fırsat.
Dipnotski 