Sinema – Sayfa 18

Ülkü Tamer (der.) – İhanet Yılları (2007)

İHANET YILLARI, derleyen: Ülkü Tamer, +1 Kitap, sinema, 162 sayfa

‘İhanet Yılları’, Nixon zamanında Amerikalı sinemacılara karşı yürütülen cadı avını anlatıyor. O zaman ülkede kurulmuş bulunan Anti-Amerikan Faaliyetleri Tespit Komitesi, bu cadı avının asıl yürütücülüğünü üstleniyordu. Komitenin genel sekreteri J. Parnell Thomas tarafından sürdürülen faaliyetler sonucu 1951 yılına gelene kadar iki mahkeme sonuçlandı. Mahkemeler sonuçlanmalarından sonraki süreçte, iki yüze yakın kişi Amerikan sinemasından uzaklaştırıldı. Ülkü Tamer’in derlediği kitap, soruşturma kapsamında ifade veren sinemacıların anlatımlarına yer veriyor. Kitabın en ilgi çeken yanı da, Tamer’in söz konusu ifadeler ve isimler arasında kurduğu güçlü bağlantılar.

Müjde Arslan (der.) – ‘Rejisör’ Atıf Yılmaz (2007)

‘REJİSÖR’ ATIF YILMAZ, derleyen: Müjde Arslan, Agora Kitaplığı, sinema, 220 sayfa

Türkiye sinema tarihinin önemli isimlerinden Atıf Yılmaz’ın filmografisinde elli yılı aşkın bir sürede çekilen 113 film yer alıyor. Atıf Yılmaz’ın sinema macerasına yer veren bu kitap, kendisiyle yapılmış söyleşiler ile sineması hakkında muhtelif isimler tarafından kaleme alınmış makalelerden oluşuyor. Orhan Kemal, Hilmi Etikan, Baykan Sezer, Emel Ceylan Tamer, Erhan Sökmen, Engin Ayça, Atilla Dorsay, Vecdi Sayar, Ayça Atikoğlu, Şükran Kuyucak Esen ve Fatih Özgüven, kitapta adı geçen isimlerden birkaçı. Kitap bu söyleşiler ve makalelerin yanı sıra, bir kronolojiden, Atıf Yılmaz filmografisinden ve kendisinin şu ana kadar almış olduğu ödülleri kapsayan bir listeden de oluşuyor.

Oğuz Adanır – İşitsel ve Görsel Anlam Üretimi (2007)

İŞİTSEL VE GÖRSEL ANLAM ÜRETİMİ, Oğuz Adanır, +1 Kitap, sinema, 122 sayfa

Oğuz Adanır’ın ‘İşitsel ve Görsel Anlam Üretimi’ndeki metinleri, ilk kez 1986 yılında derlenmişti. Konu hakkında yeter derecede kaynağın bulunmadığı o dönemlerde kaleme alınan bu yazılar, daha sonraki özgün çalışmalar için de önemli bir başlangıç oluşturmuştu. İşte yeniden yayınlanan bu söyleşiler, aslında aradan geçen zaman zarfında, yazıların kalitelerinden bir şey kaybetmediklerini, hâlâ konu hakkındaki başlıca kaynaklardan biri olduklarını da gösteriyor. İşitsel ve görsel anlam üretimi ve estetiğine odaklanan Adanır, bu üretimi ve estetiği, esas olarak Türkiye özelinde inceleyerek, daha sonraki çalışmalar için önemli bir çabaya girişmiş oluyordu. Bunun yanında, kendisinin Jean Mitry, Christian Metz, Julia Kristeva ve Herbert Schiller gibi, alanın otorite isimleriyle yaptığı söyleşiler de, kitabın özgünlüğünü sağlayan önemli bir ayrıntı.

Richard T. Kelly – Sean Penn (2007)

SEAN PENN: HAYATI VE ZAMANLARI, Richard T. Kelly, çeviren: Sabri Kaliç, Stüdyo İmge Yayınları, biyografi, 512 sayfa

Richard T. Kelly, ‘Sean Penn’ kitabını bir “sözel biyografi” olarak tanımlıyor. Yani kitap, Amerikan sinemasının ünlü bir yönetmen ve oyuncusunun anlatımlarıyla hazırlandı. Bu kitap için, son dönemde Türkiye’de de kendince okur kitlesi edinen biyografik eserlerin iyi bir örneğidir denebilir. Kelly, Penn’in biyografisini vermeye çalışırken, sadece oyuncunun kişisel anlatımlarıyla sınırlı kalmak yerine, eleştirmenlerin ve yakın çevresinin Penn’e dair anlatımlarına da olabildiğince başvuruyor. Dolayısıyla eser, Penn’in ailesinden kişisel dünyasına; oyunculuk anlayışından muhalif tavrına kadar çok sayıda ayrıntıya uzanıyor.

Hilmi Maktav – Türkiye Sinemasında Tarih ve Siyaset (2013)

TÜRKİYE SİNEMASINDA TARİH VE SİYASET, Hilmi Maktav, Agora Kitaplığı, sinema, 308 sayfa

‘Türkiye Sinemasında Tarih ve Siyaset’, Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde öğretim elemanı olan Hilmi Maktav’ın, farklı yayın organlarında yayınlanmış yazılarının yeniden gözden geçirilmesiyle oluşmuş. Maktav yazılarında, geniş bir teorik çerçeve çizerek, Türkiye sinemasında milliyetçiliği, sinemada resmi tarih tezlerinin yeniden üretilmesini, Türkiye sinemasında 68’liler ve 12 Mart’ın ele alınışını, sinemada yoksulluğun ve yoksul kahramanların ifade edilişini, sinemada hukukun yansıtılma biçimlerini, İslami yönetmenlerin “ötekilik kaygısı”nı ve sinemada bir toplumsal tip olarak işçinin farklı görünümlerini tartışıyor.

Syd Field – Sinemaya Gidiyoruz (2013)

SİNEMAYA GİDİYORUZ, Syd Field, çeviren: Burcu Yasemin Şeyben, Alfa Yayınları, sinema, 340 sayfa

‘Senaryo’, ABD film endüstrisinin içinden biri olan Syd Field’ın Türkçeye daha önce kazandırılan çalışmasıydı. Field’ın, alana dair en çok okunan çalışmalardan olan söz konusu kitabı, filmin konu seçiminden karakter oluşturmaya ve sekansların belirlenmesine kadar, başarı sağlayacak senaryo yazımının temellerini kapsamlı bir bakışla irdelemişti. Field’ın ‘Sinemaya Gidiyoruz’u ise, senaryo yazarlığı deneyiminden hareketle irdelediği filmlerden oluşuyor. Field ‘Harp Esirleri’, ‘Matrix’, ‘Casablanca’, ‘Yurttaş Kane’ ve ‘Pulp Fiction’ gibi klasikleşmiş filmleri ele alarak iyi bir filmin olmazsa olmazlarını ortaya koyuyor.

Hakan Savaş – Sinema ve Varoluşçuluk (2013)

SİNEMA VE VAROLUŞÇULUK, Hakan Savaş, Sözcükler Yayınları, sinema, 384 sayfa

Hakan Savaş ‘Sinema ve Varoluşçuluk’ta, çağdaş insanın kendini arayışını felsefe ve sinema arasındaki ilişkiler ekseninde irdeliyor, ayrıca sinema eleştirisine felsefi bir boyut kazandırıyor. Savaş bu bağlamda, sanatta varoluşçuluğu ve varoluşçu izlekleri, varoluşçuluğun çağdaş sinema anlatısının gelişimi üzerindeki belli başlı etkilerini, beyaz perdenin gizemli ve karanlık yönü olan “Film Noir” akımını, Yeni Dalga sinemasında varoluşçuluğun izlerini ve Hollywood varoluşçuluğunu tartışıyor. Çalışma, felsefi bakışın sinema sanatını değerlendirme anlamında sağlayabileceği olanakları irdelemesiyle önemlidir diyebiliriz.

Yeşim Dinçer (ed.) – İsyan ve Devrim Filmleri (2013)

İSYAN VE DEVRİM FİLMLERİ, editör: Yeşim Dinçer, Yordam Kitap, sinema, 352 sayfa

‘İsyan ve Devrim Filmleri’, sinema tarihinde iz bırakmış politik filmleri tarihsel bağlamı içinde değerlendiren yazılardan oluşuyor. Aralarında Zahit Atam, Yıldız Silier, Bülent Görücü, Neslihan Cangöz, Seray Genç, Yeşim Dinçer ve Çağrı Kınıkoğlu’nun bulunduğu yazarlar, Potemkin Zırhlısı, İsyan, Kızıllar, Metropolis, Modern Zamanlar ve V For Vendetta gibi isyan ve devrim temalı filmleri politik bir çözümlemeye tabi tutuyor. Politik sinemanın yetkin örneklerine dair bilgilenmek isteyenlere keyifli bir okuma vaat eden kitapta, benzer temada birçok filmin, editör tarafından hazırlanmış künye bilgileri ve özetleri de sunuluyor.

Kolektif – Bond Efsanesi (2013)

BOND EFSANESİ, kolektif, Caretta Yayınları, sinema, 192 sayfa

Bilindiği gibi James Bond serisi, sinema dünyasında elli yıldır ilgiyle izlenen ve tartışılan yapımlardan. Bu kitap, Bond’un yaratıcısı Godfrey Smith’ten başlayarak seride rol almış Sean Connery, Roger More, Pierce Brosnan ve son Bond Daniel Craig gibi oyuncuların hikâyeleriyle, yapımın detaylı bir hikâyesini sunuyor. Bond Kızları’nın, Bond’un üstün teknolojili otomobillerinin ve Bond’un kendine has stilinin de ele alındığı kitapta bunların yanı sıra, Bond’u sette ve kamera arkasında 1960’lardan beri takip eden Terry O’Neill’ın fotoğraflarıyla da zenginleştirilmiş. Özel çalışma, bilhassa Bond hayranlarını sevindirecek cinsten.

Zeynep Özarslan (ed.) – Sinema Kuramları 2 (2013)

SİNEMA KURAMLARI 2, editör: Zeynep Özarslan, Su Yayınevi, sinema, 304 sayfa

‘Sinema Kuramları’nın ilk cildi, sinemanın doğuşundan bugüne sinemadaki temel sorunları çözmeye uğraşan kuramcılara ayrılmıştı. Serinin bu cildi ise, 1950’lerin sonundan günümüze kadar sinemada tartışılagelen önemli film kuramlarını inceleyen makaleleri sunuyor. Kitapta göstergebilimsel film kuramı, auteur kuramı, tür kuramı, psikanalitik film kuramı, belgesel film kuramı, feminist film kuramı, queer filim kuramı, üçüncü sinema kuramı ve sinemasal anlatı kuramı açıklanıyor. Kitapta ayrıca, biçimci film kuramına yeni bir yorum getiren Noël Burch’un fikirleri ile Gilles Deleuze’ün sinematografik düşünme modeli de analiz ediliyor.