Kült yapım Uzay Yolu, 50 yıllık bir döneme yayılır ve eşi benzeri görülmemiş bir kurgu alanı yaratır. Bu şahane rehber de, evrenin başlangıcından 24. yüzyıl ve ötesine kadar süren bir tarihle Uzay Yolu’nun kurgusal evrenini aydınlatıyor. Yapımın önemli oyuncuları, kullandıkları gemiler, uzaylı türleri konularında aydınlanmak isteyenlere.
Yakın tarihteki ölümüyle sinema dünyasını yasa boğan Ingmar Bergman’ın anılarından oluşan ‘Büyülü Fener’in ilk baskısı 1990 yılında yapılmıştı. Kitap, Bergman’ın kendi dilinden, hem kişisel hayatına hem de sinema anlayışına dair önemli ayrıntılar barındırmasıyla, oldukça değerli bir kaynak. “Genelde dostluk kurma yeteneğim konusunda kendimi hiç hayale kaptırmıyorum. Ben gerçi sadık ama son derece kuşkucu biriyim. Eğer bana ihanet edildiğini fark edersem, ben de hemen ihanet ederim. Dışlandığımı hissedersem, ben de hemen dışlarım. Kuşku götürür ve tipik Bergman’vari bir yetenek,” diyen Bergman, çocukluğundan başlayarak, yetişkinliğini ve sinemasını anlatıyor.
Kurgu teorisi ve uygulaması ile film kurgusunda ritmin yaratıcı süreci, araçları ve işlevleri hakkında bir çalışma. Kendisi de bir kurgucu olan Pearlman, ritmik düşünme biçimini, kurgu cümlelerinde dikkat edilecek hususları, kurguda zamanlama, gerilim ve senkronizasyon oluşturmayı ve benzeri birçok aydınlatıcı konuyu ele alıyor.
‘İhanet Yılları’, Nixon zamanında Amerikalı sinemacılara karşı yürütülen cadı avını anlatıyor. O zaman ülkede kurulmuş bulunan Anti-Amerikan Faaliyetleri Tespit Komitesi, bu cadı avının asıl yürütücülüğünü üstleniyordu. Komitenin genel sekreteri J. Parnell Thomas tarafından sürdürülen faaliyetler sonucu 1951 yılına gelene kadar iki mahkeme sonuçlandı. Mahkemeler sonuçlanmalarından sonraki süreçte, iki yüze yakın kişi Amerikan sinemasından uzaklaştırıldı. Ülkü Tamer’in derlediği kitap, soruşturma kapsamında ifade veren sinemacıların anlatımlarına yer veriyor. Kitabın en ilgi çeken yanı da, Tamer’in söz konusu ifadeler ve isimler arasında kurduğu güçlü bağlantılar.
Türkiye sinema tarihinin önemli isimlerinden Atıf Yılmaz’ın filmografisinde elli yılı aşkın bir sürede çekilen 113 film yer alıyor. Atıf Yılmaz’ın sinema macerasına yer veren bu kitap, kendisiyle yapılmış söyleşiler ile sineması hakkında muhtelif isimler tarafından kaleme alınmış makalelerden oluşuyor. Orhan Kemal, Hilmi Etikan, Baykan Sezer, Emel Ceylan Tamer, Erhan Sökmen, Engin Ayça, Atilla Dorsay, Vecdi Sayar, Ayça Atikoğlu, Şükran Kuyucak Esen ve Fatih Özgüven, kitapta adı geçen isimlerden birkaçı. Kitap bu söyleşiler ve makalelerin yanı sıra, bir kronolojiden, Atıf Yılmaz filmografisinden ve kendisinin şu ana kadar almış olduğu ödülleri kapsayan bir listeden de oluşuyor.
Oğuz Adanır’ın ‘İşitsel ve Görsel Anlam Üretimi’ndeki metinleri, ilk kez 1986 yılında derlenmişti. Konu hakkında yeter derecede kaynağın bulunmadığı o dönemlerde kaleme alınan bu yazılar, daha sonraki özgün çalışmalar için de önemli bir başlangıç oluşturmuştu. İşte yeniden yayınlanan bu söyleşiler, aslında aradan geçen zaman zarfında, yazıların kalitelerinden bir şey kaybetmediklerini, hâlâ konu hakkındaki başlıca kaynaklardan biri olduklarını da gösteriyor. İşitsel ve görsel anlam üretimi ve estetiğine odaklanan Adanır, bu üretimi ve estetiği, esas olarak Türkiye özelinde inceleyerek, daha sonraki çalışmalar için önemli bir çabaya girişmiş oluyordu. Bunun yanında, kendisinin Jean Mitry, Christian Metz, Julia Kristeva ve Herbert Schiller gibi, alanın otorite isimleriyle yaptığı söyleşiler de, kitabın özgünlüğünü sağlayan önemli bir ayrıntı.
Richard T. Kelly, ‘Sean Penn’ kitabını bir “sözel biyografi” olarak tanımlıyor. Yani kitap, Amerikan sinemasının ünlü bir yönetmen ve oyuncusunun anlatımlarıyla hazırlandı. Bu kitap için, son dönemde Türkiye’de de kendince okur kitlesi edinen biyografik eserlerin iyi bir örneğidir denebilir. Kelly, Penn’in biyografisini vermeye çalışırken, sadece oyuncunun kişisel anlatımlarıyla sınırlı kalmak yerine, eleştirmenlerin ve yakın çevresinin Penn’e dair anlatımlarına da olabildiğince başvuruyor. Dolayısıyla eser, Penn’in ailesinden kişisel dünyasına; oyunculuk anlayışından muhalif tavrına kadar çok sayıda ayrıntıya uzanıyor.
‘Türkiye Sinemasında Tarih ve Siyaset’, Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde öğretim elemanı olan Hilmi Maktav’ın, farklı yayın organlarında yayınlanmış yazılarının yeniden gözden geçirilmesiyle oluşmuş. Maktav yazılarında, geniş bir teorik çerçeve çizerek, Türkiye sinemasında milliyetçiliği, sinemada resmi tarih tezlerinin yeniden üretilmesini, Türkiye sinemasında 68’liler ve 12 Mart’ın ele alınışını, sinemada yoksulluğun ve yoksul kahramanların ifade edilişini, sinemada hukukun yansıtılma biçimlerini, İslami yönetmenlerin “ötekilik kaygısı”nı ve sinemada bir toplumsal tip olarak işçinin farklı görünümlerini tartışıyor.
‘Senaryo’, ABD film endüstrisinin içinden biri olan Syd Field’ın Türkçeye daha önce kazandırılan çalışmasıydı. Field’ın, alana dair en çok okunan çalışmalardan olan söz konusu kitabı, filmin konu seçiminden karakter oluşturmaya ve sekansların belirlenmesine kadar, başarı sağlayacak senaryo yazımının temellerini kapsamlı bir bakışla irdelemişti. Field’ın ‘Sinemaya Gidiyoruz’u ise, senaryo yazarlığı deneyiminden hareketle irdelediği filmlerden oluşuyor. Field ‘Harp Esirleri’, ‘Matrix’, ‘Casablanca’, ‘Yurttaş Kane’ ve ‘Pulp Fiction’ gibi klasikleşmiş filmleri ele alarak iyi bir filmin olmazsa olmazlarını ortaya koyuyor.
Hakan Savaş ‘Sinema ve Varoluşçuluk’ta, çağdaş insanın kendini arayışını felsefe ve sinema arasındaki ilişkiler ekseninde irdeliyor, ayrıca sinema eleştirisine felsefi bir boyut kazandırıyor. Savaş bu bağlamda, sanatta varoluşçuluğu ve varoluşçu izlekleri, varoluşçuluğun çağdaş sinema anlatısının gelişimi üzerindeki belli başlı etkilerini, beyaz perdenin gizemli ve karanlık yönü olan “Film Noir” akımını, Yeni Dalga sinemasında varoluşçuluğun izlerini ve Hollywood varoluşçuluğunu tartışıyor. Çalışma, felsefi bakışın sinema sanatını değerlendirme anlamında sağlayabileceği olanakları irdelemesiyle önemlidir diyebiliriz.
