Ayşe Buğra ve Osman Savaşkan – Türkiye’de Yeni Kapitalizm (2014)

1980 sonrasında iş dünyasının ekonomik, siyasi ve kültürel koordinatlarını dönüştüren, yeni türden çıkar temsiliyetlerine yol açan ve Türkiye’de hükümet ile iş dünyası arasındaki ilişkileri değiştiren gelişmelerin bir dökümü.

Bu kitap tam da bunu irdeliyor ve bunu yaparken, muhafazakâr ve laik burjuvazi arasındaki çatışmaları saptamayı da ihmal etmiyor.

  • Künye: Ayşe Buğra ve Osman Savaşkan – Türkiye’de Yeni Kapitalizm, İletişim Yayınları

Kolektif – Tarihselci Yöntem ve Bilim Tarihi (2017)

Türkiye’de evrim kuramının ders kitaplarından çıkarılmasıyla birlikte, eğitim daha gerici bir biçim almaya başladı.

Ki evrim kuramının müfredattan çıkarılmasıyla birlikte dini konular burada kendilerine daha fazla yer bulmaya başladı.

Bu kitap ise, bilimsel dünya görüşünün ortaya çıkışını, gelişimini ve yobazlığın tarih boyunca bilime neden düşman olduğunu ayrıntılı bir bakışla ortaya koyuyor.

Kitabın en önemli katkısı, tarih boyunca gericiliğin bilim karşısına hangi kisve, gerekçe ve bahanelerle çıktığını ve bilim insanlarınınsa bununla nasıl mücadele ettiğini kapsamlı bir şekilde ortaya koyması.

Bilimsel gelişme sayesinde toplumların nereden nereye vardıklarını ve bilimsel araştırmaların tarihte de bugün de neden vazgeçilmez olduğunu yeniden ve daha bilinçli kavramak için bu kitap okunmalı.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Erhan Nalçacı, Fırat Akat, Kutluhan Ertekin, Evrim Gökçe, Simge Aykan, Hazal Artuvan Korkmaz, Güvem Gümüş Akay, Hasan Çalışkan ve Sertaç Üstün.

  • Künye: Kolektif – Tarihselci Yöntem ve Bilim Tarihi, editör: Erhan Nalçacı, Yazılama Yayınları, bilim, 205 sayfa, 2017

 

Şahin Aybek – Atatürk, CHP ve Eğitim (2014)

CHP’nin tarihsel, siyasi gelişimi içinde eğitimin yeri ve ağırlığı nedir?

Bu soruya ayrıntılı bir yanıt veren Şahin Aybek, Atatürk’ün eğitime dair görüşleri ve Atatürk’ün eğitim felsefesinden başlayarak, CHP belgelerinde eğitim, Cumhuriyet dönemi eğitim politikaları, Türkiye’nin güncel eğitim sorunları ve bunların çözümü konularını tartışıyor.

Kitaba Deniz Baykal, Hikmet Çetin ve Altan Öymen ve Kemal Kılıçdaroğlu da önsöz yazmış.

Künye: Şahin Aybek – Atatürk, CHP ve Eğitim, Sonçağ Yayıncılık

Fabián Escalante – Kennedy Cinayeti (2017)

Üzerinden uzun zaman geçmesine rağmen, ABD Başkanı John F. Kennedy cinayetinin üstündeki sis perdesi, henüz tam anlamıyla kalkmış değil.

Bu cinayet, pek çok komplo teorisine ve tartışmaya neden oldu ve bunlar günümüzde de etkisini kaybetmeden devam ediyor.

Fabián Escalante ise bu önemli kitabında, Kennedy cinayetini, o dönem ABD’nin Küba karşıtı tavrı ekseninde okuyor.

Escalante, cinayete dair bilinen pek çok veriyi bir araya getirerek, suikast dosyasının, Küba’ya karşı girişilen sabotaj ve suikastları da barındıran kapsamlı bir ilişkiler ağından bağımsız düşünülemeyeceğini savunuyor.

Kitap, Kennedy’nin öldürülmesiyle ABD’nin dönemin politik, sosyal, askeri ve ekonomik yapısı bağlamında irdeliyor.

  • Künye: Fabián Escalante – Kennedy Cinayeti, çeviren: Celil Denktaş, Yazılama Yayınları, siyaset, 364 sayfa, 2017

Kolektif – Fetiş İkâme (2014)

Fetişizm, üç farklı anlama sahip: dini fetişizm, meta fetişizmi ve cinsel fetişizm.

Fetişi mesnetsiz çağrışımları dışında düşünmeyi ve böylece fetiş kelimesinde simgelenen olumsuz çağrışımları silmeyi amaçlayan kitap, Marksizm, psikanaliz, feminizm, kültürel araştırmalar, queer teori gibi perspektiflerden konuyu enine boyuna tartışıyor.

  • Künye: Kolektif – Fetiş İkâme, derleyen: Tuna Erdem ve Seda Ergül, Sel Yayıncılık

Kolektif – Kayıt Dışı Ekonomide Örgütlenen Kadın İşçiler (2017)

Bu kitap, dünya çapında, tüm zorluklara rağmen kendini var etmek için mücadele eden çalışan kadınların deneyimlerini bir araya getiriyor.

Kitap, ev işlerinde çalışan kadınlardan fabrikalarda, özel kurumlarda veya kamu kuruluşlarında çalışan kadınların yaşadıklarını ilk elden aktarmalarıyla önemli.

Aktivist, akademisyen, işçi ve sendikacı birçok kadının yer aldığı kitap, çalışmanın kadınlar için ne gibi güçlendirici yönleri olduğunu, kadınların çalışma hayatında var olurken yaşadıkları zorlukları ve bu zorlukların üstesinden nasıl geldiklerini ortaya koyuyor.

Kitaptaki tanıklıklar, kadınların hangi şartlarda olurlarsa olsunlar örgütlenebildiklerini göstermesiyle, bizim geleceğe ve mücadeleye inancımıza katkıda bulunuyor.

  • Künye: Kolektif – Kayıt Dışı Ekonomide Örgütlenen Kadın İşçiler, derleyen: Naila Kabeer, Ratna Sudarshan ve Kirsty Milward, çeviren: Fulya Alikoç, Kor Kitap, toplumsal cinsiyet çalışmaları, 320 sayfa, 2017

Fidel Castro – Beni Tarih Aklayacaktır (2017)

Fidel ve Raul Castro kardeşlerin önderliğinde, 26 Temmuz Hareketi, 26 Temmuz 1953’te Santiago de Cuba’daki Moncada Kışlası’na saldırır. Saldırının hedefi darbeyle ülkenin yönetimini ele geçirmiş Fulgencio Batista’dır.

Fakat Moncada Kışlası saldırısı başarısız olur ve Castro da yakalanıp mahkemeye çıkartılır.

Castro burada, 16 Ekim 1953 günü savunmasını kendisi yapmış ve bunu da elimizdeki kitabın başlığı olan meşhur “La historia me absolverá”, yani “Beni tarih aklayacaktır.” cümlesiyle noktalamıştı.

Daha sonra 26 Temmuz Hareketi’nin en önemli belgesi haline gelecek bu metin, şimdi Celil Denktaş’ın özenli çevirisiyle Türkçede.

Kitaptan bir alıntı:

“Yasadışılığı yasaymış gibi gösteren, mantık dışılığı olağan saydıran, bir araya gelmesi mümkün olmayan ne varsa hepsini toplayıp aynı sepete tıkıştırmaya uğraşan bu şaklabanlıklar nereye kadar gider dersiniz? İş, ‘Haklıyız çünkü güçlüyüz!’ noktasını çoktan aştı.” (s. 101)

  • Künye: Fidel Castro – Beni Tarih Aklayacaktır, çeviren: Celil Denktaş, Yazılama Yayınları, 125 sayfa, siyaset, 2017

Kolektif – Kocaeli Dayanışma Akademisi’nin İlk Uzun Yılı (2017)

Kocaeli Dayanışma Akademisi (KODA), OHAL ile birlikte devletin üniversitelerde yaptığı büyük kıyımın ortaya çıkardığı en güçlü dayanışma örgütlerinden biri.

Hatırlanacağı gibi, “Bu Suça Ortak Olmayacağız” başlıklı barış bildirisine imza attıkları gerekçesiyle, Kocaeli Üniversitesi’nden akademisyenler 1 Eylül 2016’da yayınlanan 672 sayılı KHK ile üniversitedeki görevlerinden topluca ihraç edilmişti.

Bu akademisyenler ile davalarını paylaşan görevdeki akademisyenler tarafından kurulan Kocaeli merkezli KODA ise, hem dayanışma amacı güden hem de demokrasi için çaba gösteren akademik vurgusu olan bir inisiyatif.

İşte bu kitap da, KODA’nın ilk uzun yılının hikâyesi olarak ortaya çıkmış.

Kitap, KODA üyelerinin 2016-2017 dönemi seminer programı kapsamında sunduğu farklı konulardaki seminerlerini bir araya getiriyor.

Kuşkusuz hocalarımız er veya geç üniversitelerine dönecektir.

Bunu beklerken de, tüm baskı ve zorlamalara rağmen ne bilimsellikten ne barıştan ne de demokrasiden taviz veriyor ve inadına, üretmeye devam ediyorlar.

Eldeki kitap da bunun en iyi kanıtlarından biri.

  • Künye: Kolektif – Kocaeli Dayanışma Akademisi’nin İlk Uzun Yılı, Dipnot Yayınları, siyaset, 432 sayfa, 2017

Kolektif – “Biz de insanız yavrum ya!” (2014)

Nefret suçu üzerine aydınlatıcı makaleler ile vaka ve tanıklıklardan oluşan önemli bir çalışma.

Askerde öldürülen Ermeni genç Sevag Balıkçı, panzere çıktığı için polisin şiddetine maruz kalan Dilşat Aktaş, bedensel engelinden ötürü ayrımcılığa uğrayan Şafak Pavey kitaptaki birçok vaka ve tanıklıktan bazıları.

  • Künye: Kolektif – “Biz de İnsanız Yavrum ya!”, hazırlayan: Esra Açıkgöz ve Hakan Alp, İletişim Yayınları

Kolektif – Yok Edilen Medeniyet (2017)

Geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemlerindeki uluslaşma sürecinde, imha ve Türkleştirme politikalarıyla gayrimüslimlerin iktisadi ve toplumsal varlıkları nasıl tasfiye edildi?

Bir konferansa sunulan tebliğlerin bir araya getirilmesiyle oluşan ve kapsamıyla dikkat çeken eldeki kitap da, 1. Dünya Savaşı’yla birlikte güçlenen milliyetçilik rüzgârıyla sürgün ve imha edilen, sanayi ve tarımdan tasfiye edilen gayrimüslimleri anlatıyor.

Kitapta,

  • Harput ve Altınova’da endüstriyel ve tarımsal örüntülerde 1915 sonrası değişimler,
  • Kilikya Ermeni Katolikosluğu’nun Adana-Kozan’da el konulan mülkleri,
  • Hemşin’de Müslümanlaştırılmış Ermeniler,
  • Afyonkarahisar’da Osmanlı Ermeni ekonomisi,
  • Türkiye’nin son Levantenlerinin toplumsal ve dini yaşamı,
  • İşgal İstanbul’unda Rum burjuvazisi,
  • Gulbenkyan ailesinin Osmanlı/Türk ekonomisindeki etkileri,
  • Ermenilerin el koyulan mallarının iadesine ilişkin tartışmalar ve düzenlemeler,
  • Ermeni mallarını transfer mekanizması olarak zorla Müslümanlaştırma,
  • Yirminci yüzyıl başında Kayseri ve çevresinde Ermeni dini mimarisinin yıkımı,
  • Geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet döneminde Ermenilerin Türkçe tiyatro festivallerinden tasfiyesi,
  • Ve bunun gibi önemli konular ele alınıyor.

Kitaba makaleleriyle katkıda bulunan isimler şöyle: Jelle Verheij, Zeynep Kezer, Elçin Macar, Serap Demir, Caroline Mesrobian Hickman, Giardano Altarozzi, Julia Alexandra Oprea, Dimitris Stamatopoulos, Oya Gözel Durmaz, Jonathan Conlin, Mehmet Polatel, Hilmar Kaiser, Anush Hovhannisyan, Hamit Bozarslan, Ümit Kurt, Ellinor Morack, Emre Eldem, Oktay İnce, Nevzat Onaran, Ümit Eser, Francesca Penoni ve Fırat Güllü.

  • Künye:  Kolektif – Yok Edilen Medeniyet: Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Dönemlerinde Gayrimüslim Varlığı, editör: Ararat Şekeryan ve Nvart Taşçı, Hrant Dink Vakfı Yayınları, tarih, 314 sayfa, 2017