Yuri Gagarin – Yıldızlara Çıkan Yol (2021)

Uzaya çıkan ilk insan olan Yuri Gagarin’in anıları şimdi Türkçede.

Gagarin, hem kendisi hem de insanlık için dönüm noktası olan bu süreçte yaşadığı sıra dışı deneyimi bizimle paylaşıyor.

Gagarin anılarında, memleketi Smolensk’i, buradaki çocukluk günlerini, işçi sınıfına katılma sürecini, pilotluk zamanlarını, Sovyetlerin uzay programına dâhil olma sürecini, bu esnada yaşadığı muazzam heyecanı ve 12 Nisan 1961 tarihinde uzaya çıkan ilk insan olmanın kendisine yaşattığı paha biçilemez duyguları bizimle paylaşıyor.

  • Künye: Yuri Gagarin – İlk Sovyet Kozmonotunun Notları: Yıldızlara Çıkan Yol, çeviren: Emel Güneş ve Özlem Altıok, Yazılama Yayınları, anı, 218 sayfa, 2021

Rosa Luxemburg – Rus Devrimi (2021)

Rosa Luxemburg’un kaleminden, Rus Devrimi’nin önemi ve Bolşevik deneyim evrensele nasıl taşınacağı üzerine önemli bir metin.

Luxemburg, erken ve trajik ölümü nedeniyle son haline getiremediği bu notlarında ayrıca, Bolşeviklerin toprak politikası, diktatörlük sorunu, demokrasi ve diktatörlük, gelişmiş kapitalist ülkelerde devrimci mücadelenin Rusya’daki devrimci mücadeleden nasıl farklı dinamiklere sahip olduğu konularını da tartışıyor.

Büyük bir düşünür ve eylemcinin bu “devrim notları” muhakkak okunmalı.

Kitabın bu baskısı ayrıca, Mesut Odman tarafından kaleme alınan “Devrimci Rosa’dan Büyük Ekim Devrimi için notlar” bölümü ile Luxemburg’un devrimci yaşamının dünyadaki ve Almanya’daki gelişmelerle karşılaştırmalı ele alındığı bir kronolojiyle de zenginleşmiş.

  • Künye: Rosa Luxemburg – Rus Devrimi, çeviren: Cangül Örnek, Yazılama Yayınları, siyaset, 86 sayfa, 2021

Ernie Trory – Çekoslovakya (2016)

1992’de parçalanan Çekoslovakya’yı Marksist bir perspektifle ele alan bir kitap.

Ernie Trory, Çekoslovakya’da Cumhuriyet’in ilan edilişinden 2. Dünya Savaşı’ndaki durumuna, sosyalistlerin iktidara gelişinden Soğuk Savaş sürecine pek çok bilinmeyeni ele alıyor.

Kitap, Çekoslovakya’daki 68 olaylarını aydınlatmasıyla da önemli.

  • Künye: Ernie Trory – Çekoslovakya: 1918-1978, çeviren: Ogün Eratalay, Yazılama Yayınları

Ali Somel – Forum Dergisi (2010)

Ali Somel ‘Forum Dergisi’nde, aydın hareketleriyle ideolojik ve siyasî olarak bağlantılı bir çevre tarafından çıkarılan Forum dergisi üzerinden, Türkiye’de devletçilik ve planlama tartışmasının kalkınma sorununda yoğunlukla ele alındığı 1930’lu yıllardan 1960’lı yıllara kadarki dönemi inceliyor.

Derginin önemi, sonraki dönemin liberal ve sosyalist aydınlarını oluşturacak bir kuşağın, bu dergi çevresinde bir araya gelmeleriydi.

Dolayısıyla dergi, ülkenin 1930’lardan 1960’lara geçiş dönemini anlamakta bir prizma işlevi görüyor.

Yazar, dergide sürdürülen planlama ve devletçilik konularındaki tartışmaları, dünyada söz konusu kavramlara dair yapılmış tartışmalar ekseninde anlamaya çalışıyor.

  • Künye: Ali Somel – Forum Dergisi, Yazılama Yayınları, inceleme, 226 sayfa

Özkan Öztaş – Sovyetler Birliği’nde Kürt Sanatı (2016)

Kürtlerin Rönesansı olarak görülen Sovyetler Birliği döneminde Kürtlerin edebiyat, müzik, sinema, tiyatro ve basın-yayın faaliyetlerindeki üretimlerinin nitelikli bir incelemesi.

Kitapta, Ekim Devrimi’nde Kürtlerin rolü ve Kürt tarihinin en uzun soluklu gazetesi Riya Teze ile Kürtlere ses soluk olmuş Erivan Radyosu’nun tarihi konularında da önemli bilgiler yer almakta.

  • Künye: Özkan Öztaş – Sovyetler Birliğinde Kürt Sanatı, Yazılama Yayınları

İlker Belek – Küba’da Sağlık (2009)

İlker Belek, ilk baskısı 2002’de yapılan ‘Küba’da Sağlık’ başlıklı eserinde, sağlıktaki performansı yüksek, gelirini sağlık için en iyi derecede kullanan, kaynakları kıt olmasına rağmen sağlıkta en yüksek gelirli ülkeler kadar başarılı ve sağlık teknolojisinde dünyada söz sahibi bir ülke olan Küba’nın bu alandaki performansını inceliyor.

“Küba’nın sosyalist rejim yönündeki tercihinin gereği olarak ortaya çıkan öncelikleri sağlıktaki başarısının temel nedenidir.” diyen Belek, ilk olarak ülkenin tarihi, ekonomik ve kültürel özelliklerini ele alıyor; ardından ABD ambargosu ve yoksulluğa rağmen, ülkede sağlık alanında gerçekleştirilen atılımları ayrıntılı bir şekilde inceliyor.

  • Künye: İlker Belek – Küba’da Sağlık, Yazılama Yayınları, inceleme, 186 sayfa

Evald Vasilyeviç İlyenkov – Diyalektik Mantık (2009)

‘Diyalektik Mantık’, Sovyetler Birliği’nde felsefe alanında özgün metinlere imza atmış Evald Vasilyeviç İlyenkov’un, diyalektik mantığın tarihi ve diyalektik mantık teorisi konulu, alan için çok önemli denemelerini bir araya getiriyor.

Mantığın konusu ve kaynakları, mantığın diyalektikle uyumu ve materyalizmin bilgi teorisi, tözün bir niteliği olarak düşünce, mantığın konusu olarak düşüncenin materyalist kavranışı, mantığın yapısal ilkesinin ne olduğu ve diyalektik mantığın bir kategorisi olarak çelişki, İlyenkov’un irdelediği konulardan birkaçı.

İlyenkov’un 1974 yılında yazdığı kitabı, Sovyetler Birliği’nde olduğu kadar, bilim çevrelerinde de popülerlik kazanmıştı.

  • Künye: Evald Vasilyeviç İlyenkov – Diyalektik Mantık, çeviren: Alper Birdal, Yazılama Yayınları, felsefe, 262 sayfa

Aaron Copland – Yeni Müzik (2015)

Özgünlüğüyle 20. yüzyıl müzik tarihine yeni bir yön vermiş caz müziğinin gelişiminin nitelikli ve kapsamlı bir analizi.

1900-1960 zaman aralığına odaklanan çalışma, caz müziğinin ilk zamanları ve gelişimi hakkında çok iyi bir rehber.

Türün Avrupa’da yavaş yavaş ortaya çıkışı, cazın Amerika kıtasındaki gelişimi ve bu yeni müziğe katkıda bulunmuş önde gelen besteciler, Aaron Copland’in burada irdelediği kimi ilgi çekici konular.

  • Künye: Aaron Copland – Yeni Müzik, çeviren: Ali Cenk Gedik, Yazılama Yayınları

İlker Belek – Sağlığın Politik Ekonomisi (2009)

İlker Belek ‘Sağlığın Politik Ekonomisi’nde, kapitalist ekonomik sistemle, sağlık sistemleri arasındaki ilişkiyi ortaya koyuyor ve sağlık sistemlerindeki değişimi, kapitalizmin politik ekonomisi zemininde inceliyor.

Belek buradan hareketle, toplum sağlığıyla, sağlık sistemlerinde eşitlikçi bir yapılanma için sosyal, siyasal ve ekonomik koşulların neler olduğunu belirliyor.

Batılı ülkelerde son zamanlarda sağlık sistemlerinin liberalizasyonu ve özelleştirilmesine gidildiğini ve böylece sermayeye yeni yatırım alanları yaratılmaya çalışıldığını söyleyen Belek, bu müdahelelere karşı nasıl bir mücadele yürütülebileceğini anlatıyor.

Kitap, bu alanda yapılmış en iyi çalışmalardan biri.

  • Künye: İlker Belek – Sağlığın Politik Ekonomisi: Sosyal Devletin Çöküşü, Yazılama Yayınları, siyaset, 496 sayfa

Raúl Castro Ruz – Küba Devrimi’nin Sorumluluğu (2009)

‘Küba Devrimi’nin Sorumluluğu’, Küba Devlet Konseyi Başkanı Raúl Castro Ruz’un 1959’tan günümüze yaptığı konuşmalardan derlendi.

Fidel Castro’nun kardeşi olan Ruz, Che Guevara’yla ilk sohbet eden ve onu Castro’yla tanıştıran kişi olarak da bilinir.

Küba direnişinde önemli roller üstlenen Ruz, savaşta zorlu görevler üstlenmesi ve bunların neredeyse tümünde başarılı olmasıyla ünlüdür.

Küba devriminin ideolojik birliğinin gelişiminde ve örgütlenmesinde önemli bir yere sahip Ruz’un, bu kitapta bir araya getirilen konuşmaları, ülkedeki toplumsal mücadeleye, Küba Komünist Partisi’nin ve devrimci iktidarın tarihine ışık tutar nitelikte.

  • Künye: Raúl Castro Ruz – Küba Devrimi’nin Sorumluluğu, çeviren: Ebru Aktolunay ve Yiğit Günay, Yazılama Yayınları, siyaset, 83 sayfa