Türkiye ve Osmanlı’da kamu icraatını farklı boyutlarıyla irdeleyen makaleler. Osmanlı modernleşmesinin dinamikleri, tek parti Türkiye’sinde iktidar sahası ve bu dönemde din eğitiminin idaresi, Osmanlı’da polis ve adliye mekanizmaları, Türkiye’de bağışlarla sağlanan askeri hâkimiyet, devlet kurumu olarak sığınma evleri ve daha fazlası, burada.
Savaşlar, felaketler ve yıkımlar, arkalarında çok sayıda kayıp bırakır. Bu çalışma, 2. Dünya Savaşı, 11 Eylül saldırısı, 2005’te Londra’daki bombalı saldırılar ve Arjantin’deki darbe sürecinde yaşanmış kayıpları inceliyor. Kitap, kaybolan insanların aranması sürecinde politik idarenin insanı nasıl nesneleştirdiğini de kıyasıya eleştirmekte.
TKP(ML) kurucuları arasında yer almış; ressam ve yazar Muzaffer Oruçoğlu’nun hayatı, Türkiye siyasal tarihinin önemli anlarıyla iç içe geçti. Oruçoğlu bu söyleşideki tanıklığında, Kars’a bağlı Zavot köyünde başlayıp ülkenin başka başka şehirlerinde devam eden ve buradan Melbourne’e uzanan hayatının dönüm noktalarını okurlarıyla paylaşıyor.
Bilindiği gibi Hitler’in Kavgam‘ı, diktatoryal kitapların 20. yüzyıldaki ilk örneği. Koschorke’nin bu önemli çalışması da, bu kitabın kimlere ve neden hitap ettiğini aydınlatıyor. Metni ve onun gönderdiği sinyalleri analiz eden yazar, kitabın psikolojik, siyasi ve ideolojik dinamiklerini gözler önüne seriyor.
Ortadoğu analizleri ilgiyle takip edilen Taştekin’den, IŞİD’ten yola çıkıp cihadi örgütlerin geçmişten bugüne beslendiği dinamikleri sarih bir şekilde ortaya koyan bir eser. Selefi akımların ortaya çıkışı, Irak işgalinin IŞİD’in doğuşundaki etkileri, IŞİD’in cihadi Selefilikle ilişkisi, IŞİD’in finans kaynakları ve IŞİD’e karşı küresel cephe gibi konularda aydınlanmak için.
Hakan Tahmaz, Kürt sorunu konusunda gelişme göstermenin, ancak ve ancak Türkiye’nin demokratikleşebilmesiyle mümkün olduğunu söylüyor. “Türkiye’nin demokratikleşmesinin ve Kürt sorununun çözümünün yolunu açacak kilit mesele, ordunun siyasal yaşam üzerindeki vesayetinin son bulmasını sağlamaktır,” diyen Tahmaz’ın kitabının birinci bölümü, iki yıllık sürece ilişkin bir değerlendirmeden oluşuyor. İkinci bölüm, Tahmaz’ın Kürt sorunu konusunda yayınlanmış makalelerinden ve üçüncü bölüm ise, konuya ilişkin yapılan toplantı ve konferansların sonuçlarından oluşuyor. Kitap, son zamanlarda yine yakıcı bir hale gelmeye başlayan soruna dair önemli saptamalar barındırıyor.
Orhan Tüleylioğlu ‘Neden Öldürüldüler?’ dizisinin bu ikinci kitabında, ülkenin acı veren gerçeklerinden birine, Türkiye’de siyasî cinayetlere kurban gitmiş gazeteciler konusuna kaldığı yerden devam ediyor. ‘Bu Kan Kurumaz’ isimli kitapta, Koray Doğan, Orhan Yavuz, Bedri Karafakioğlu, Akın Özdemir, Abdi İpekçi, Ümit Doğanay, Ümit Kaftancıoğlu ve Sevinç Özgüner gibi öldürülen gazeteciler ile Bahçelievler katliamı ve Kanlı Pazar gibi önemli olaylar anlatılıyor. Muzaffer İlhan Erdost’un, gazeteci cinayetleriyle ilgili bir yazısının da bulunduğu kitap, Türkiye’de benzer durumların bir daha yaşanmaması adına, bizi, sadece mesleklerini icra ettikleri için öldürülen gazetecileri unutmamaya davet ediyor.
Gökhan Atılgan’ın Behice Boran biyografisi, Türkiye’nin önemli Marksist aydınlarından Boran’ın kapsamlı bir siyasal ve entelektüel portresini çiziyor. Beş bölümden oluşan kitapta, salt bir eylemci olmayan, toplum bilimlerinde çığır açmış çalışmaları bulunan Boran’ın hayatına ve çalışmalarına dair çok sayıda ayrıntıya ulaşmak mümkün. Türkiye’nin tarihsel ve toplumsal yapısının çözümlenmesinde sınıf analizini yetkin bir biçimde kullanışıyla öne çıkan Boran’ın, Türkiye’deki sosyalist düşünceye en büyük katkısı da, sosyalist devrim tezidir. Atılgan, Behice Boran’ın siyasal ve entelektüel serüveni üzerinden Türkiye sosyalist hareketinin tarihini de izliyor.
Türkiye’nin heterodoks inançların çoğunluğunu oluşturan Aleviliğin siyasal nitelik kazanması, yeni bir olgu değil. Massicard’ın ‘Alevi Hareketinin Siyasallaşması’, Aleviliği anlamaya çalışırken, bu inancın sadece dinsel alanını değil, siyasal alandaki yönelim ve farklılaşmaları da belirleyen bir cemaat olarak Alevi nüfusun kendi dinamiklerine odaklanıyor. Yazarın 1980’lerden bugüne, hem Türkiye’de hem Almanya’daki Alevi hareketini inceleyen eseri, Aleviler arasındaki farklı politizasyon süreçlerini ve etnik kimliklerini kapsamlı bir bakışla ortaya koyuyor.
‘İhanet Yılları’, Nixon zamanında Amerikalı sinemacılara karşı yürütülen cadı avını anlatıyor. O zaman ülkede kurulmuş bulunan Anti-Amerikan Faaliyetleri Tespit Komitesi, bu cadı avının asıl yürütücülüğünü üstleniyordu. Komitenin genel sekreteri J. Parnell Thomas tarafından sürdürülen faaliyetler sonucu 1951 yılına gelene kadar iki mahkeme sonuçlandı. Mahkemeler sonuçlanmalarından sonraki süreçte, iki yüze yakın kişi Amerikan sinemasından uzaklaştırıldı. Ülkü Tamer’in derlediği kitap, soruşturma kapsamında ifade veren sinemacıların anlatımlarına yer veriyor. Kitabın en ilgi çeken yanı da, Tamer’in söz konusu ifadeler ve isimler arasında kurduğu güçlü bağlantılar.
Dipnotski 