Doğu’dan gelip de Avrupa’ya ayak basan onca halkın arasında oradaki varlığı en kısa süren halklardan Persleri konu edinen önemli bir çalışma.
Kitap bilhassa, Avrupa’nın Antik İran’la temasını, Doğu’yla Batı arasındaki bugüne kadar devam eden karmaşık etkileşimin miladı olarak incelemesiyle dikkat çekiyor.
Tarihçi Dana Sajdi, daha önce yayınlanan ‘Osmanlı Laleleri, Osmanlı Kahvehaneleri’ isimli önemli derlemesiyle hatırlanacaktır.
Sajdi elimizdeki bu ilgi çekici çalışmasında ise, 18. yüzyılda Şam’da yaşamış bir berber olan İbn Budeyr’in enteresan hikâyesini anlatıyor.
Budeyr, sıradan bir berber değil.
Zira kendisi, hayatı boyunca şehrinde olup bitenleri kaydettiği ve daha sonra Şam hakkında çok önemli bir kaynak haline gelecek bir kitap yazdı.
Sajdi’nin çalışması, toplumsal ve entelektüel bir biyografi olarak nitelenebilecek İbn Budeyr’in hikâyesini eksen alarak bu dönemde ortaya çıkan okuryazarlığın, dönemin Şam’ında yarattığı olağanüstü dönüşümü inceliyor.
Kitabın en önemli katkılarından biri de, halk tabakası arasında okuryazarlık oranının yükseliş göstermesinin, Arap Rönesansı da denilen Nahda hareketiyle nasıl ilişkili olduğunu ayrıntılı bir bakışla tartışması.
Kitap, Osmanlı ve İslam tarihinde halk tabakasından bir insan hakkında yapılmış kitap formatında ilk mikrotarih çalışması.
Klasik Yunan edebiyatı ile Hıristiyanlığın temel metinleri arasında önemli bir ilişki olduğu tezi, uzun zamandır dile getiriliyor.
Bu kitabın yazarı Dennis MacDonald da, bu alanda yaptığı ufuk açıcı çalışmalarıyla biliniyor.
MacDonald’ın elimizdeki kitabı ise, söz konusu ilişkiyi Markos İncili ile Homeros destanları üzerinden izliyor.
Yazar, ağırlıklı olarak Homeros’un Odysseia destanını merkeze alarak, Homeros’un Markos İncilinden ne şekilde etkilendiğini kapsamlı bir bakışla ve ilginç koşutluklar kurarak inceliyor.
MacDonald’a göre Homeros, başka pek çok kaynağın yanı sıra Markos İncilinden de etkilenmişti.
Hem tarih, hem dinler tarihi ve hem de karşılaştırmalı edebiyat çalışmalarına ilgi duyanların keyifle okuyacağı bir kitap.
Tarihsel süreçte, inişli çıkışlı bir seyir izlemiş Türk-Yunan ilişkilerinin farklı açılardan yorumu.
Yazarlar, Türk ve Yunan kaynaklarının Megali Idea değerlendirmeleri, Yunan iç savaşında Türk medyasının tutumu, on iki ada Türklerinin sorunları ve 2000’lerde Yunanistan’daki Türk azınlığı gibi konuları irdeliyor.
Osmanlı, 19. yüzyıldan önce dünya ekonomisinden yalıtık bir hayat sürüyordu.
Fakat 1820’den itibaren gerçekleşen ticaret ve yabancı sermaye yatırımları, ülkenin ekonomisinin Avrupa’nın dişli kapitalizmiyle iletişime geçmesine sebep oldu.
İşte bu kitap da, daha sonra ülkeye miras kalacak bu dönemin Osmanlı ekonomisini nasıl etkilediğini ve ona nasıl yön verdiğini irdeliyor.
Osmanlı ekonomisinin dışa açılmasına vesile olan etkenleri, artan bağımlılığın ülke ekonomisinde yarattığı yapısal dönüşümleri ve bu dönemde gerçekleşen iktisadi büyümenin dinamikleri, Pamuk’un burada irdelediği kimi konular.
İlk baskısı 1984’te yapılan kitap, Osmanlı iktisat tarihi alanında önemli bir kitap olmaya devam ediyor.
‘Batı Uygarlık Tarihine Teorik Bir Giriş’, Hilmi Yavuz’un İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi ve Mimar Sinan Üniversitesi’nde vermiş olduğu derslerden oluşuyor.
Yavuz’un, öğrencisi Burcu Pelvanoğlu’yla ana hatlarını saptadığı kitap, Batı uygarlığı tarihine kuramsal bir giriş niteliğinde.
İki bölümden oluşan kitabın ilk bölümünde, uygarlık ve uygarlık tarihini oluşturan kültür, doğa, kültür tarihi gibi kavram ve süreçler, antropoloji, etnoloji, dilbilim, sosyoloji, estetik gibi disiplinler aracılığıyla anlatıyor.
İkinci bölümdeyse, Batı uygarlığının zihinsel tarihi, modernizm ve modernleşme tartışmaları, yine farklı disiplinler aracılığıyla irdeleniyor.
Künye: Hilmi Yavuz ve Burcu Pelvanoğlu – Batı Uygarlık Tarihine Teorik Bir Giriş, Aşina Kitaplar, kültür, 157 sayfa
On dokuzuncu yüzyıl Osmanlı devlet adamlarından Midhat Paşa’nın oğlu olan Ali Haydar Midhat, Osmanlı’nın çalkantılı son döneminden anılarıyla okurun karşısına çıkıyor.
Sultan Abdülaziz’in tahttan indirilmesi ve ölümü, Sultan II. Abdülhamit’in tahta geçişi ve saltanatının ilk yılları, Midhat Paşa’nın Avrupa sürgünü, sürgün dönüşü İzmir valiliği yılları, Midhat Paşa ve arkadaşlarının Sultan Abdülaziz’in kuşkulu ölümünden sorumlu tutularak Taif’e sürgüne gönderilmeleri, II. Meşrutiyet’in ilanı, İttihat ve Terakki’nin iktidar yılları, 1. Dünya Savaşı ve Mütareke, ilk baskısı 1946 yılında yapılan bu anılarda yer alan kimi konular.
‘Sivil Toplumda Türk-Ermeni Diyaloğu’, Paris’te, Fransa Senatosu’nda 18 Haziran 2000’de yapılan ‘Diyalog ve Yakınlaşma’ başlıklı sempozyumun belgelerinden oluşuyor.
Ragıp Zarakolu’nun derlediği kitapta ayrıca, Oral Çalışlar, Mete Tunçay, Fatma Müge Göçek ve Zarakolu’nun 2005 Eylül ayında Bilgi Üniversitesi’nde yapılan ‘İmparatorluğun Çöküş Döneminde Osmanlı Ermenileri’ne sundukları tebliğleri de barındırıyor.
Türkiye’de özür dilekçesinden sonra, Ermeni sorunu yeniden önemli gündem maddelerinden biri olmaya başladı.
Kitap, okuru, bir türlü yasaklar çerçevesini aşamayan, bu nedenle gün geçtikçe daha sıkıntılı bir hal alan bu sorun üzerine yeniden düşünmeye davet ediyor.
İlhami Soysal ‘Kurtuluş Savaşında İşbirlikçiler’de, savaş esnasında ve cumhuriyetin kuruluş döneminde Yunanlılar ve İngilizlerle işbirliği yapan kişileri anlatıyor.
Gazete yazarlığının yanı sıra, kitaplarıyla da bilinen Soysal, ilk baskısı 1985’te yapılan çalışmasında, işbirlikçilerin neyi amaçladıklarını, hangi süreçte böylesi bir eğilim gösterdiklerini ve başarısız olma nedenlerini anlatıyor.
Savaşın kazanılmasından sonra, sadece “150’likler” adıyla bilinen kişilerin sürgüne gönderildiğini ve geriye kalan işbirlikçilerin cezalandırılmadığını savunan Soysal, buna örnek olarak da Sultan Vahdettin ve son Osmanlı sadrazamlarından Damat Ferit Paşa’yı gösteriyor.
Çanakkale Savaşı’na katılmış Anzakların gün gün hikâyesi…
Bu tarihi muharebede çarpışan askerlerin hissiyatını anlatmak açısından önem taşıyan kitap, askerlerin mektuplarından ve günlüklerinden yapılan ve kimi yerde bilgelikleriyle dikkat çeken alıntılarla, okuyucuya Anzak askerinin iç dünyasından kesitler sunuyor.
Kitap, 240 gün süren seferin sıcağı sıcağına yazılmış birçok günlük ve mektuptan derlenen ilk kroniği.
