Kültürlerin Asya’dan Avrupa’ya yayılışını inceleyen dört ciltlik dizinin elimizdeki üçüncü kitabının konusu, tarih boyunca üç kıtayı etkilemiş Türkler.
Kitapta Türklerin ortaya çıkışından İslamiyete geçişlerine, Türklerin Batıya doğru yol almasından İstanbul’un fetihlerine ve Akdeniz’deki başarılarına kadar birçok konu ele alınıyor.
Yunanistan’ın 1919-22 arasındaki Anadolu seferini ve İzmir işgal etmelerini, Yunanistan’ın “Megalo Idea”sı ve büyük Batılı güçlerin Ortadoğu’daki hedefleri üzerinden irdeleyen bir çalışma. Çok sayıda belgeyle desteklenen kitap, Yunanistan’ın 20. yüzyılın başındaki politikalarını ve bunun sonuçlarını kavramak açısından birebir.
Holokost zamanında yaşanmış gerçek hikâyelere yer veren, kaynak niteliğinde bir kitap. Kitaba katılan insanlar, o dönem yaşadıkları koşullara, maruz kaldıkları eziyet ve nefrete dair tanıklıklarını okurla paylaşıyor. Holokost travmasını yıllar boyu atlatamamış insanların anlatımları, ırkçılığın korkunç boyutlarını gözler önüne sermeleriyle önemli.
1915’te yaşananlar, Ermeni-Türk ilişkilerinin geleceğini nasıl şekillendirdi? O trajik günlerden bu yana, iki ülkenin ilişki kurmaya çalıştığını, fakat bunu bir türlü başaramadığını belirten de Waal, bunda Türklerin direndikleri inkâr politikasının ve Ermenilerin de Soykırım’ı bir türlü aşamamasının esas rolü oynadığını söylüyor.
‘Tarih ve Tarihçi: Annales Okulu İzinde’, muhtelif isimlerin, önemli tarihçilik ekollerinden olan Annales Okulu’na dair kaleme aldıkları yazılardan oluşuyor. Fransa’da yayınlanan Annales Dergisi etrafında oluşan yeni tarihçi okul, tarih biçimini içerik ve yöntem bakımından sorguladı ve yeni bir tarih anlayışının oluşumuna öncülük etti. Ekolün en özgün bakışı, tarih yazımını bir yana itip, her şeye yeniden başlamayı önermesiydi. Bu önerinin en büyük nedeni de, olayların tarihini esas alan eski tarih yazımını aşma çabasıydı. Kitapta, Annales Okulu’nun temellerini atan isimlerin metinler ile bunlara dair makaleler bulunuyor. Kitapta makalesi bulunan isimler ise şöyle: Fernand Braudel, Peter Burke, Marc Bloch, Lucien Febvre, G. McLennan, Emmanuel Le Roy Ladurie, Pierre Vilar, Erich J. Hobsbawm, Henri Lefebvre ve Gareth Stedman Jones.
Cemalettin Taşkıran’ın ‘On İki Ada: Hatalı Kararlar, Acı Kayıplar’ isimli bu kitabı, Türkiye ve Yunanistan arasında hâlâ önemli bir siyasî sorun olan adalara odaklanıyor. Taşkıran’ın kitabı, On İki Adalar tarihini, kültürel ve siyasi boyutuyla birleştirerek anlatıyor. Birinci bölüm, adaların isimlerini, coğrafi önemlerini ve özelliklerini anlatıyor. Kitabın ikinci bölümü, adaların Türklerin eline geçmesinden önceki dönem ile Türkler tarafından ele geçirildikten sonraki dönemi anlatıyor. Lozan anlaşmasında adaların statüsü, kitabın üçüncü bölümünü oluştururken, adalardaki Türk nüfusun durumu dördüncü ve adalardaki Türk eserleri de beşinci bölümü oluşturuyor.
Gökhan Ç. Balcı’nın ‘Atatürk’ü Yok Etmek İsteyenler’ isimli bu kitabı, Mustafa Kemal’e, Kurtuluş Savaşı sırasında yapılan suikast girişimlerini anlatıyor. Kitap, Mustafa Kemal’in Sivas’a çıktıktan sonra başlattığı Kurtuluş Savaşı’ndan Cumhuriyet’in kuruluşuna kadarki tarihi seyri ele alıyor. Yazar bu tarihi seyri, o dönem Atatürk’e yapılan suikast girişimleri çerçevesinden veriyor. Bu suikast girişimlerinin nedenleri ve hedefledikleri, suikastı gerçekleştirenlerin bunu yapmakla amaçladıkları ve bunların nasıl bir sona ulaştıkları, kitabın başlıca konularını oluşturuyor.
Tolga Uslubaş’ın ‘Şu İlginç Tarihimiz’ isimli bu çalışması, Osmanlı İmparatorluğu ve Cumhuriyet tarihindeki ilginç olayları anlatıyor. 160 yaşında, hayatın tadına varamadan ölen Zaro Ağa; vize olmadan İstanbul’a girilemeyen dönemler; harcı mücevherle karılan cami; bir zamanlar buz kütleleriyle dolan Boğaziçi; Sultan Abdülaziz’in ölümünün ardındaki ürpertici gerçekler; padişahların ilginç damak zevkleri; on beş bin askerin nasıl kör edildiği; Süleymaniye’nin eğri minaresinin nasıl düzeltildiği; günümüzün kapkaççılarına eskiden nasıl cezaların verildiği ve Kanuni’nin portresinin ABD meclisine nasıl girdiği, Uslubaş’ın okura sunduğu ilginç konulardan birkaçı.
Mark L. Stein’ın, hem Osmanlı arşivlerine hem de dönemin Osmanlı ve Batı kaynaklarına dayandırdığı bu çalışması, 17. yüzyıldaki Kanije ve Uyvar kalelerine odaklanarak, sınır boyu kalelerinin ve kale muhafızı birliklerinin toplumsal, ekonomik ve askeri yaşamlarının çeşitli yönlerini irdeliyor. Osmanlı-Habsburg sınırında yüzyıllar boyunca kısa barış dönemleri dışında sürekli bir savaş hali yaşanmıştı. Dolayısıyla sınır kaleleri ile bu kalelerin muhafız birlikleri büyük öneme sahipti. Stein’ın çalışması, Osmanlı askeri mimarisi, kuşatma ve savunma teknikleri, kalelerde görev yapan kapıkulları ve gönüllüler hakkında ayrıntılı bilgiler veriyor.
Prof. Bart Ehrman, İncil ayetlerini orijinal dilinde incelemeye başladıktan sonra, daha önce İncil’i tercüme edenler tarafından birçok yanlışlığın, hatta kasıtlı değiştirmelerin yapıldığını fark etmiş. Ehrman’ın ‘İncil Nasıl Değiştirildi?’ kitabı da, kendisinin konu hakkındaki incelemelerinin sonuçlarını sunuyor. Çalışmanın ilgi çekiciliği, Ehrman’ın, bu yanlışlık ve kasıtlı değiştirmelerin, İncil’in bugünkü okuması üzerinde yarattığı etkiyi göstermesidir diyebiliriz. Yazar, İsa’nın tanrısallığı, üçlü birlik ve İncil’in tanrısal kaynaklı olduğunun, yazıcılar tarafından yapılan değişimlerle ortaya çıktığını savunarak, önemli bir tartışma başlatmış oluyor.
