Tarih – Sayfa 263

Ogün Deli – Atatürk Nasıl Öldürüldü? 2 (2007)

ATATÜRK NASIL ÖLDÜRÜLDÜ? 2, Ogün Deli, Karma Kitaplar, tarih, 192 sayfa

Hatırlanacağı gibi, Ogün Deli, ‘Atatürk Nasıl Öldürüldü?’nün birinci kitabında, Atatürk’ün sirozdan ölmediğini, kendisini öldürmek için uluslararası, sistemli ve “gizemli” bir organizasyonun oluşturulduğunu iddia etmişti. Deli’ye göre, Atatürk’ün asıl ölüm sebebi siroz değil, siyasi bir suikasttır. Deli, serinin ikinci kitabında, Atatürk’ün ölümüne dair geçmişte de çokça dillendirilmiş teorilere kaldığı yerden devam ediyor. Kitabın birinci bölümü, Atatürk’ün doktorlarını, ikinci bölümü de kendisinin sağlığını ve tedavisini anlatıyor. Çalışmanın, ‘Atatürk’ün Ölümündeki Sır Perdesi’ başlıklı son bölümünde de, Atatürk’ün ölümünün arkasında masonik bir örgütün olduğu iddia ediliyor.

Felipe Fernández-Armesto – Yemek İçin Yaşamak (2007)

YEMEK İÇİN YAŞAMAK, Felipe Fernández-Armesto, çeviren: Elif Akhan, İletişim Yayınları, yemek, 280 sayfa

Felipe Fernández-Armesto, ‘Yemek İçin Yaşamak’ta, yemeğin tarihi serüvenine yer veriyor. Kitabın ilgi çekiciliği, yiyecek tarihini, insan türünün birbiriyle ve doğanın geri kalanıyla başka etkileşimlerinden ayrılmayan, dünya tarihinin bir konusu olarak ele almaya çalışmasıdır diyebiliriz. İnsanın yiyeceği pişirmeyi öğrenmesini; yamyamlığı ve bunun günümüzün beslenme anlayışıyla ilişkisini; sömürgeciliğin doğal çevre üzerindeki etkilerini; çiftçiler ve çobanların ortaya çıkışını; Amerikan yerlilerinin yiyecek saklama şekillerini ve ilk okyanus aşırı yolculuklarla beslenme sorunlarının nasıl çözüldüğü, kitapta dikkat çeken konulardan birkaçı.

Çetin Yiğenoğlu – Üç Bin Yıllık Kavga (2007)

ÜÇ BİN YILLIK KAVGA, Çetin Yiğenoğlu, Cumhuriyet Kitap, siyaset, 350 sayfa

Çetin Yiğenoğlu’nun ‘Üç Bin Yıllık Kavga’sının alt başlığı ‘Ermeniler Ne İstiyor?’ ismini taşıyor. Yiğenoğlu, doğru bir tespitle, konu hakkındaki tartışmaların, daha çok hamasi söylemlerin gölgesinde kaldığını belirtiyor. Yiğenoğlu, “İşte bu yapı, büyük gerçeği arama savındaki uzmanları ve bilim insanlarını bile düşüren tuzaklar kurulmasına yol açıyor,” diyor. Fakat, tamamıyla bir iyi niyetten yola çıkmış diyebileceğimiz Yiğenoğlu, çalışmasının merkezine Ermeni tezlerinin “provakatif” yönlerini alıp, diğer tarafın konu karşısındaki tutumunu ihmal etmiş. Kitap bu eksikliğine rağmen, en azından, Osmanlı’nın tehcir politikalarına dair önemli bilgiler barındırmasıyla ilgi çekebilir.

Mustafa Gündüz – 2. Meşrutiyet’in Klasik Paradigmaları (2007)

2. MEŞRUTİYET’İN KLASİK PARADİGMALARI, Mustafa Gündüz, Lotus Yayınları, siyaset, 614 sayfa

Mustafa Gündüz’ün ‘2. Meşrutiyet’in Klasik Paradigmaları’ isimli bu çalışması, Tanzimat döneminde ortaya çıkan ve 2. Meşrutiyet döneminde en yüksek düzeye ulaşan Batıcı, Türkçü ve İslamcı paradigmaları anlatıyor. Gündüz bu paradigmaların izini, İçtihad, Sebilü’r-Reşad ve Türk Yurdu gibi dönemin üç önemli dergisi üzerinden sürüyor. Bu üç dergi, siyasi önemleri dışında, dönemin toplumsal sorunlarına da tanıklık ettiklerinden, önemli sosyolojik kaynaklar niteliğinde. Gündüz’ün çalışması da, bir yandan dergilerden yansıyan siyasi havayı ele alırken, diğer yandan söz konusu paradigmaların 2. Meşrutiyet toplumuna eğitim ve modernleşme bağlamında yaptığı katkıları inceliyor.

Mustafa Ragıb – Meşrutiyet’ten Önce Manastır’da Patlayan Tabanca (2007)

MEŞRUTİYET’TEN ÖNCE MANASTIR’DA PATLAYAN TABANCA, Mustafa Ragıb, hazırlayan: Rahşan Aktaş, Bengi Yayınları, tarih, 670 sayfa

Mustafa Ragıb’ın ‘Meşrutiyet’ten Önce Manastır’da Patlayan Tabanca’ isimli bu kitabı, 1935 yılında, Akşam gazetesinde tefrika edilmişti. Ragıb’ın eseri, Kanun-i Esasi’ye yürürlük kazandırma aşamasında, Rumeli’de gelişen olaylara yer veriyor. Bu olayların başta geleni de, Manastır’da Şemsi Paşa’nın öldürülmesiydi. Şemsi Paşa’nın öldürülmesi, İttihat ve Terakki’nin, Abdülhamit’in istibdat yönetimine karşı geliştirdiği başlıca eylemlerden biriydi. Kitap, Rumeli’de gelişen isyancı yapıya karşı Abdülhamit’in Şemsi Paşa’yı görevlendirişini, bundan sonra Paşa’nın Manastır’da öldürülüşünün ertesindeki gelişmeleri anlatıyor.

Li Sheng – Sinciang Uygur Tarihi (2014)

SİNCİANG UYGUR TARİHİ, Li Sheng, editör: Varol Ataman, Kaynak Yayınları, tarih, 396 sayfa

Tarih profesörü Li Sheng, kısa adıyla Sinciang olan, Çin’in kuzeybatı kesimindeki sınır bölgelerinde ve aynı zamanda Asya-Avrupa kıtasının kalbinde yer alan Sinciang Uygur Özerk Bölgesi’nin tarihini sunuyor. Sheng çalışmasına, Çin’in en çok etnik kimliğini barındıran bölgesi olmasıyla da geçmişten bugüne büyük öneme haiz bu bölgenin coğrafi, idari, etnik yapılarını; zengin doğal kaynaklarını ve komşularını açıklayarak başlıyor. Kitapta ayrıca, çok etnik gruplu bölgenin tarihsel gelişimi, buradaki farklı kültürlerin devamlılığı ve birlikteliği, Sinciang’da eyalet sisteminin kuruluşu ve gelişimi konuları da ele alınıyor.

Georges Haupt ve Paul Dumont – Osmanlı İmparatorluğu’nda Sosyalist Hareketler (2014)

OSMANLI İMPARATORLUĞU’NDA SOSYALİST HAREKETLER, Georges Haupt ve Paul Dumont, çeviren: Tuğrul Artunkal, Ayrıntı Yayınları, tarih, 250 sayfa

Georges Haupt ve Paul Dumont’un ilk olarak 1977’de yayınlanmış çalışması, uzun zamandır temin edilemiyordu. Yeniden yayınlanarak meraklılarının karşısına çıkan çalışma, Osmanlı’daki sosyalist hareket açısından önemli veriler barındırıyor. Sosyalist Enternasyonal Başkanlık Kurulu arşivlerinden birçok belge barındırmasıyla da dikkat çeken çalışmada, Selanik Sosyalist Federasyonu’nun rolü, dönemin İttihat ve Terakki ile Hürriyet ve İtilaf partilerinin politikaları, bu dönemde baş gösteren Makedonya meselesinin sosyalist harekete etkileri, Taşnaksutyun ile Hınçakyan gibi Ermeni sosyalist partileri gibi konular aydınlatılıyor.

Erdal Küçükyalçın – Samuraylar Çağı (2014)

SAMURAYLAR ÇAĞI, Erdal Küçükyalçın, İnkılap Kitabevi, tarih, 240 sayfa

Erdal Küçükyalçın ‘Samuraylar Çağı’nda, modern Japonya’nın temellerini oluşturan, 7. yüzyılda Budizmin Kore üzerinden girişinden 17. yüzyıla kadarki bin yıllık dönemi kapsayan “Samuraylar Çağı”na odaklanıyor. Japon devlet mekanizmasının oluşumunda kritik önem taşıyan Taika devrimini anlatarak çalışmasına başlayan Küçükyalçın, Samuray sınıfının doğuşunu, Samurayların Japon tarihi akışına ne gibi silinmez etkilerde bulunduğunu, ilk askeri hükümetin kuruluşunu, yerel beylerin doğuşunu, yüzyıllık iç savaş ertesinde gelen birleşmeyi, 17. yüzyılda ülkede dengenin kuruluşunu, Japon halkının inanç ve değer sistemini anlatıyor.

Murat Bardakçı – Üçüncü Selim Devrine Ait Bir Bostancıbaşı Defteri (2013)

ÜÇÜNCÜ SELİM DEVRİNE AİT BİR BOSTANCIBAŞI DEFTERİ, Murat Bardakçı, Pan Yayınları, tarih, 64 sayfa

Bostancıbaşı defterleri, Osmanlı’da İstanbul’un Boğaziçi ve Haliç sahillerindeki yapıların kayıtlı olduğu elyazması eserler anlamına geliyor. Bir anlamda geçmişin tapu kayıtları gibi olan bu defterler, söz konusu güzergâhlardaki yapılaşmaları ayrıntılı bir şekilde ortaya koymaları açısından önemli birer tarihi vesika. Murat Bardakçı da bu çalışmasında, 1803 tarihine ait olduğu tahmin edilen böyle bir defteri sunuyor. Kitapta, Bardakçı’nın Bostancıbaşı defterlerini ele alan bir incelemesinin ardından, 3. Selim zamanında hazırlanmış bir bostancıbaşı defterinin tıpkıbasımına ve günümüz yazısına aktarılmış haline yer veriliyor.

Murat Belge – Osmanlı’da Kurumlar ve Kültür (2013)

OSMANLI’DA KURUMLAR VE KÜLTÜR, Murat Belge, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 564 sayfa

Murat Belge, yeni bir baskıyla sunulan çalışmasında, Osmanlı tarihinin klasik döneminin bir kronolojisi eşliğinde, imparatorluğun kurumsal işleyişini ve kültürel yapısını irdeliyor. Belge ilk bölümde, Osmanlı’nın kuruluşundan Fatih Sultan Mehmed dönemine, Kanuni Sultan Süleyman’dan Osmanlı tarihinde önemli bir yeri olan sadrazam Sokollu Mehmed Paşa dönemine uzanıyor. Belge, kitabının kurumlar bölümünde de, Osmanlı’yı Hanedan, Divan-ı Humayûn, Bahriye, İlmiye ve Kalemiye gibi kurumları ekseninde inceliyor, son bölümde de, Osmanlı’da bilim ve felsefe, mimari ve kentleşme, edebiyat, müzik ve süsleme sanatına odaklanıyor.