Dipnotski

Mahmut Şenol – Çerkes Adil Paşa’nın Tahsildarlık Günleri (2007)

ÇERKES ADİL PAŞA’NIN TAHSİLDARLIK GÜNLERİ, Mahmut Şenol, Papirüs Yayınları, roman, 487 sayfa

Mahmut Şenol, 1940’ların Türkiyesi’nde uygulanmaya başlanan Varlık Vergisi’ni hikâye ediyor. Romanın merkezinde, 1972 yılında çıkarılmış Varlık Vergisi için gezici tahsildarlık görevini üstlenen Çerkes Adil Efendi bulunuyor. Bu işi canı gönülden üstlenen Çerkes Adil Efendi, kısa bir süre sonra kendisini “Paşa” ilan edecektir. Onun bu konuda en çok destek aldığı kişi ise onbaşı Beşir Yaman’dır. İkili beraber yaptıkları uzun yolculuklardan sonra uzak köylere ulaşacak ve kendilerinden beklendiği gibi, ahaliden vergi toplayacaktır. Şenol, daha çok o dönemin İstanbul Türkçesi ile Anadolu ağızlarını kullanarak, kahramanlarımızın trajikomik hikâyesini anlatıyor.

Gülcan Tezcan (haz.) – Ruşen Eşref, Atatürk ve Çanakkale (2007)

RUŞEN EŞREF, ATATÜRK VE ÇANAKKALE, hazırlayan: Gülcan Tezcan, Yarımada Yayınları, tarih, 86 sayfa

Ruşen Eşref Ünaydın, Çanakkale Savaşları’nda gazetecilik yapmış, bu savaşları kazanan askerlerle röportajlar yapmış bir isim. Daha önce de çeşitli cephelerde 1. Dünya Savaşı’nın izini süren Ruşen Eşref’in Çanakkale’deyken kapısını çaldığı isimlerden biri de, Mustafa Kemal olacaktı. Gülcan Tezcan’ın hazırladığı bu çalışma, dönemin bu önemli gazetecisi ile Çanakkale savaşlarının önde gelen komutanının karşılaşmalarına dair ayrıntılar barındırıyor. Mustafa Kemal’in Çanakkale’deki rolü, Ruşen Eşref’in kendisiyle yaptığı konuşma, kitabın ana gövdesini oluşturuyor.

Sadri Özer – Harbiyeli (2007)

HARBİYELİ, Sadri Özer, Bizim Avrupa Yayınları, anı, 180 sayfa

‘Harbiyeli’, kendisi de bu okuldan mezun olan Sadri Özer’in, bu kuruma dair anılarından oluşuyor. Özer, 1985’te Işıklar Askeri Lisesi’nden, 1989 yılında da Kara Harp Okulu’ndan mezun oldu. Özer’in Harbiye’ye ve onun öncesindeki Askeri Lise yaşantısına yer veren anıları, özellikle bu kurumun içinden bir ismin birebir tanıklığına dayanmasıyla ilgi çekecek nitelikte. Özer, “Artık hepimizin eğitim ve kişisel gelişim sürecindeki ana unsur, askeri hiyerarşi ve onun temsil ettiği değerler bütünüydü,” diyerek, bu kurumun kendileri için aynı zamanda bir aile rolü üstlendiğini de söylüyor.

Murat Sevinç ve Dinçer Demirkent – Kuruluşun İhmal Edilmiş İstisnası (2017)

KURULUŞUN İHMAL EDİLMİŞ İSTİSNASI, Murat Sevinç ve Dinçer Demirkent, İletişim Yayınları, hukuk, 432 sayfa

1921 Anayasası’nın Türkiye anayasalar tarihinde önemli bir yeri var. Hem hazırlandığı ve kabul edildiği Kurtuluş Savaşı yıllarının koşulları hem Birinci Meclis’teki tartışmaların içerik ve niteliği hem de günümüzdeki siyasal tartışmalarla ilgisi açısından. Son KHK ile üniversitedeki görevinden ihraç edilen, Türkiye’nin önde gelen anayasa hukukçularından Murat Sevinç ile Dinçer Demirkent’in elimizdeki ortak çalışması, 1921 Anayasası ve tutanaklarına yer veriyor. Yazarlar, 1921 Anayasası’na dair hazırlanmış akademik çalışmaların bir dökümünü yaptıkları gibi, bu çalışmaların eksik bıraktığı kimi yönleri de yorumluyor. Kitapta yer alan tutanaklar ise, anayasa ilkeleri ve kavramlarını kapsayan Meclis’teki canlı ve zengin tartışma ortamını gözler önüne seriyor.

Mary Pope Osborne – Sihirli Ağaç Evi 1 (2017)

SİHİRLİ AĞAÇ EVİ 1, Mary Pope Osborne, illüstrasyonlar, Sal Murdocca, çeviren: Duygu Dalgakıran, Domingo Kitap, çocuk, 80 sayfa

33 dilde 130 milyondan fazla satmış bir modern çocuk klasiği… Meraklı afacanlar Tim ve Lea, ormanda içi kitaplarla dolu bir ağaç evi keşfeder. Fakat bu, sıradan bir ağaç ev değildir. Zira Lea, buradaki kitaplardan birini kurcalayınca evin sihirli olduğunu fark ederler. Burası, zamanda yolculuk yapmak için bir giriş kapısıdır! Böylece kahramanlarımız kendilerini bir anda dinozorlar çağında bulacak ve burada heyecanlı maceralar yaşayacaktır. Okurlarına hem heyecan hem tarihteki farklı kültürlerle tanıştıran keyifli bir kitap. İki kafadarın bu kez Ortaçağ’ın gizemlerini keşfedecekleri, serinin ikinci kitabının da yine Domingo Kitap tarafından yayımlandığını da belirtelim.

Songül Mecit – Anadolu Selçukluları (2017)

ANADOLU SELÇUKLULARI, Songül Mecit, çeviren: Özkan Akpınar, İletişim Yayınları, tarih, 344 sayfa

1081-1243 arasında varlık göstermiş Anadolu Selçuklularının ideolojisine ve zihniyet dünyasına dair kapsamlı bir çalışma. Songül Mecit araştırması için mevcut Farsça ve Arapça Anadolu Selçuklu birincil kaynağının yanı sıra, döneme ait Doğulu Hıristiyan kronikleri, sikkeler ve anıtsal kitabeler gibi kaynaklara da başvurmuş. İdeolojinin bir devletin oluşumunda önemli bir rol oynadığı teziyle öne çıkan çalışma, Anadolu Selçuklularının İslam dünyasına nasıl girdikleri, göçebe yaşam tarzları, düşünme biçimlerii, ilk Selçuklu liderlerinin geleneksel göçebe hâkimiyet kalıplarına nasıl riayet ettikleri, Anadolu’daki Rum Selçuklu Beyliği’nin 13. yüzyılın başlarına gelindiğinde Rum Selçuklu Sultanlığı’na nasıl dönüştüğü ve Selçuklular ile Bizanslılar arasındaki ilişkiler gibi konularda önemli ayrıntılar sunuyor.

Ulrich Jasper Seetzen – İstanbul Günlükleri ve Anadolu’da Yolculuk (2017)

İSTANBUL GÜNLÜKLERİ VE ANADOLU’DA YOLCULUK, Ulrich Jasper Seetzen, çeviren: Selma Türkis Noyan, Kitap Yayınevi, seyahatname, 2 cilt, 772 sayfa

Alman seyyah Ulrich Jasper Seetzen’in İstanbul ve Anadolu’yu anlatan iki ciltlik seyahatnamesi, yaklaşık 800 sayfayı buluyor. Seyahatnameyi bu coğrafya açısından anlamlı kılan başlıca husus, III. Selim dönemi İstanbul’unun gündelik hayatıyla ilgili altın değerinde bilgiler barındırması. Seetzen, dönemin İstanbul’unda yaşayan Rum ve Ermeniler ile onların Türklerle ilişkileri, türküler söyleyerek halk oyunları oynayan Kürtler, pehlivanların coşkulu geçen güreş müsabakaları, çocukların sokak oyunları gibi birçok ilgi çekici ayrıntı sunarken, zamanın İstanbul’undaki pamuklu dokuma atölyeleri, top dökümhaneleri, gemi çapası atölyeleri, kiremit ve tuğla ocakları, dönemin işçilerinin yaşadıkları zorluklar konularında da önemli bilgiler veriyor. Seetzen’in Anadolu yolculuğu ise Bursa, Manisa, İzmir, Uşak, Afyon, Konya ve Antakya rotalarını izliyor. Yazar bu bölümde de gezip gördüğü yerlerdeki camiler, pazar yerleri, medreseler, tekke ve kütüphaneler, evler, hanlar ve hamamlar hakkında detaylı bilgiler veriyor. Seetzen’in sahici üslubu ve ilginç gözlemlerinin bu seyahatnameyi sıra dışı kılıyor.

Kerem Altıparmak ve Yaman Akdeniz – Barış İçin Akademisyenler (2017)

BARIŞ İÇİN AKADEMİSYENLER, Kerem Altıparmak ve Yaman Akdeniz, İletişim Yayınları, hukuk, 151 sayfa

“Bu suça ortak olmayacağız” başlıklı bildiriyi imzalayan çok sayıda akademisyen soruşturmaya uğradı, işinden atıldı. Öyle ki bu vesileyle, akademi üzerinde Türkiye tarihinde görülmemiş bir baskı kuruldu. İnsan hakları alanında çalışan Kerem Altıparmak ve Yaman Akdeniz bu çalışmalarında, soruşturmaları hukukî açıdan sorguluyor ve hem genel hukuk ilkeleri, hem mevcut yasalar hem de disiplin yönetmelikleri açısından akademisyenlere yönelik disiplin ve ceza uygulamalarının her bakımdan hukuksuz olduğunu gözler önüne seriyor.

Radi Dikici – Müzeyyen Senar Efsanesi (2017)

MÜZEYYEN SENAR EFSANESİ, Radi Dikici, Remzi Kitabevi, anı, 224 sayfa

Tarihi romanlarıyla bildiğimiz Radi Dikici’nin, Türk sanat müziğinin efsanevi ismi olan; iki yıl önce aramızdan ayrılan Müzeyyen Senar ile 35 yıllık dostluğu bulunuyordu. Daha önce ‘Cumhuriyet’in Divası Müzeyyen Senar’ ile sanatçının nitelikli bir biyografisini ortaya koyan Dikici, söz konusu kitabına almadığı Senar’a ilişkin anılarını da ‘Müzeyyen Senar Efsanesi’nde bir araya getirmiş. Dolayısıyla bu kitabı daha kişisel, Senar’ın insani yönünü daha çok öne çıkaran bir çalışma olarak tanımlayabiliriz. Kitabın satır aralarında ülkenin yakın tarihinden kimi olaylarla da karşılaşıyoruz. Hem özgün bir dönemi, hem de özgün bir kuşağı daha yakından tanımak için iyi bir fırsat.

Craig Malkin – Narsisizme Yeni Bir Bakış (2017)

Narsizm kelimesi, çağımızın moda kavramlarından.

Bu kavram çoğumuz için olumsuz, zararlı bir duruma işaret eder.

Fakat bu kitabın yazarı klinik psikolog Craig Malkin, “sağlıklı narsisizm” ve “sağlıksız narsisizm” ayrımına giderek narsisizmin düşünüldüğü kadar kötü olamayabileceğini söylüyor.

Narsisizmle ilgili eski varsayımları yeni araştırmalar ve bulgular ışığında yeniden düşünen Malkin, bir narsisti nasıl tanıyabileceğimizi, bunlarla ilişkilerimizi nasıl dönüştüreceğimizi, sağlıksız narsisizmin önünü almanın mümkün olup olmadığını tartışıyor.

Yazar, kendini özel hissetme arzusunun normal olduğunu ve sağlıklı narsisizmin de bu temel insani ihtiyacı karşılayabileceğine inanıyor.

Künye: Craig Malkin – Narsisizme Yeni Bir Bakış, çeviren: Serap Arslanpay, İletişim Yayınları, psikoloji, 248 sayfa