Mutasavvıf, filozof, kazasker ve isyancı Şeyh Bedrettin’in sıra dışı hayatı.
Şeyh Bedrettin’in sürgün günleriyle başlayan roman, Şeyh Bedrettin’in çağını aşan düşünce dünyasına, Börklüce Mustafa ve Torlak Kemal ile birlikte Osmanlı’ya başkaldırışına, ayaklanmanın merkezi olarak seçtiği Deliorman’a ve oradan, Osmanlı yöneticileri tarafından Serez çarşısında idam edilişine uzanan süreci hikâye ediyor.
Aziz Nesin’le, daha önce hiçbir yerde yayınlanmamış bir nehir söyleşi.
Nesin, 1988’de Almanya’da bir hafta boyunca yaptığı bu sohbetlerinde, düşünmeyi ve sorgulamayı öğreten bir eğitimin neden yaşamsal olduğunu, uygarlığın önemini, gelenek ve törelerin birey üzerindeki baskısını, sansür ve baskının özgür düşünceye etkilerini tartışıyor.
Cafer Solgun, ‘Alevilerin Kemalizmle İmtihanı’nda, Cem evlerinde bir politik figür olarak Mustafa Kemal portrelerinin 12 İmam resimleriyle beraber asılı olmasını tuhaf bularak eleştiriyor.
Yazar, varolan Cem evlerinin özellikle Kürt Aleviler açısından asimilasyonun bir parçası rolü üstlendiğini söylüyor.
Solgun, üç bölümden oluşan kitabının ilk bölümünde, güncel-politik Alevi tartışmaları konusunda kaleme aldığı yazıları bir araya getirmiş.
Kitabın en dikkat çeken tezlerini barındıran ikinci bölümde, Alevilerin Cumhuriyet ve laiklikle ilişkileri ele alınıyor.
Kitabın son bölümünde ise okuru Alevi kültürü hakkında bilgilendirmeyi hedefleyen yazılar yer alıyor.
‘Hatıralar ve Mektuplarıyla Talat Paşa’, Sadrazam Talat Paşa’nın kaleme aldığı hatıralarından, mektuplarından ve kendisi hakkında kaleme alınmış yazılardan oluşuyor.
Mehmed Talat Paşa, bilindiği gibi, İttihat ve Terakki partisinin kurucularındandı.
Paşa, Meclis Vekilliği, Dahiliye Nazırlığı, Posta Vekilliği ve 1912’de de Sadrazamlık yapmıştı.
Ermenilerin sürgün edildiği Tehcir Kanunu’nun kabul edilmesinde etkin rol oynadığı da, kendisine dair önemli bilgilerden.
Talat Paşa anılarında, tehcir kanunu ve Ermenilerin sürülmesi de dahil, İttihat ve Terakki partisi, partinin önde gelen isimleri ve o dönemdeki siyasî çalışmaları gibi birçok konuyu anlatıyor.
‘Ses, Söz ve Sevgili’, bu yıl sahnelerdeki 40. yılını kutlayan Ahmet Özhan’ın anılarından oluşuyor.
“Sanat, müzisyen için müzikten ibaret değildir. Sanat, hiçbir sanatçı için sadece icra etmekte olduğu alandan oluşmaz. Sanat, iç içe birçok şeyi barındıran, hayata dair birçok şeyi kucaklayan; birinin bitiminde bir diğerinin başladığı zincirleme bir oluşumdur.” diyen Özhan, bu kitabıyla, diğer bir sanat alanı olarak düşündüğü yazıyla kendini anlatmaya koyuluyor.
Din, İslam ve Muhammed; Ramazan hatıraları; kıssalar; Mevlânâ ve Mevlevilik; müzik ve dostluk konularındaki fikirleri, kitapta okurun karşısına çıkan birkaç başlık.
Kitapla beraber, Özhan’ın yorumladığı ilahilerden oluşan bir CD de veriliyor.
‘Yukarı Deniz’, daha önce ‘Rüyamda Hayat Vardı’ ve ‘Su Zılgıtları’ kitaplarıyla hatırlanacak Mehmet Altun’un üçüncü şiir kitabı.
Kitapta yer alan ‘Kar Değdi Yamaçlarıma’ isimli şiir şöyle:
“Büyük atlaslar gerdim göğüne
Avuntunun ve mavinin resmiyle
Hesaplayıp yaralarını dünyanın
Denize karşı olsun diye
Havadan suya dönüşmek kadar
Sudan havaya bölünmek üzre
yalvardım ateşe
Menekşeler kadar derin
Çiniler için pırıl pırıl mavi oldum
Uygarlıklara hayat olmak üzre
Yüksek dağlara kuruldum
Kar değdi yamaçlarıma,
Avlularımda tipiden kalma parkalar
soğudukça vuruldum
Gün için gece, geceye mabet oldum
Toprak yahut ekmeğin huzurunda
Huzurum oooy, sevgilim oldun”
Muhsin Kızılkaya ‘Sen û Ben’de, birebir tanıklıkları ve anıları üzerinden, yaklaşık on beş yıllarının beraber geçtiği, ne yazık ki bir yıl önce aramızdan ayrılan yazar Mehmed Uzun’un biyografisini sunuyor.
Kitabın asıl zenginliğini de, Kızılkaya’nın, Uzun’la yaşadıkları üzerinden, adım adım yazarın biyografisini kurmasıdır diyebiliriz.
Uzun’un yirmiye yakın kitabını yeniden okuyan Kızılkaya, kendi anılarını “ben”, Uzun’un anlatılarından aldıklarını da “sen” başlığıyla anlatıyor.
Böylece ortaya, kuru bir biyografiden öte, anlatıcıların ortak bir metinde buluşup, Mehmed Uzun’a ve onun edebiyatına doğru yola koyuldukları, anılar ve tanıklıklarla zenginleştirilmiş bir metin çıkmış.
‘Ölü Evinde Seks Partisi’ küçük İskender’in son şiirlerini bir araya getiriyor.
Kitapta yer alan ‘kış salgınında kayıp’ şiirinden bir alıntı:
“Zamanın ayarını kuşatmış gölgeli ruh sürüsü
Onlar çocuk değil siyahın avuçlarında koşan,
Kurşuni gözlerle suları delirten bir sonbahar
Aşk köpükleri içinde
Sevişen atların ahırında bir nebze yorgun
Hayata kalsa ihtiyar.
Çok solgun acılarla korkunç ölüleri topluyorlar
Arzulara dağılmış silik mutluluklardan,
Hatıralara karışmış bir katil gibi aranıyor hakikat,
emniyetli sevgililer
kestikleri evlatlarında cerahat.
Can fakirliği, göğün göğsünden kararması;
Bir sözün ağızdan çıkıp ağır ağır toprağa akması. (…)”
Polisiye-gerilim romanlarının ünlü isimlerinden Patricia Cornwell ‘Vahşi İçgüdü’de, daha önceki romanlarından da aşina olduğumuz Dr. Kay Scarpetta’nın yeni maceralarını anlatıyor.
Scarpetta ve ekibi bu sefer de, yaşadıkları evden esrarengiz bir biçimde kaybolan dört kişi ile komşu evde işlenen yaşlı bir kadın cinayetinin ardındaki sis perdesini aralamaya çalışacaktır.
Bu cinayetin işleniş tarzı ve elde edilen deliller, ilk etapta akla bir psikopatı getirir.
Fakat bu kişi de, bir psikiyatri polikliniğinde gözetim altında tutulmaktadır.
Şimdi Scarpetta’nın tek umudu, üzerinde araştırmalar yapılan bu psikopatın, dışarıda cinayet işleyen seri katile dair dişe dokunur bir ipucu vermesidir.
Ali Çelik’in uzun soluklu çalışmasının ürünü olan ‘Türk Halk Şiiri Antolojisi’, çok sayıda halk şairini, kronolojik sırayla okurun karşısına çıkarıyor.
Çelik’in farklı yazılı kaynakların yanı sıra, yaşayan halk şairleriyle yaptığı birebir görüşmelerle ortaya çıkardığı antoloji, İslamiyet’in kabulünden önceki halk edebiyatı ürünleri ile Azerbaycan’ı da kapsayan Osmanlı coğrafyasında 20. yüzyıla gelinceye kadar ortaya çıkan halk şiiri örneklerini barındırıyor.
Halk şiiri hakkında bilgilendirici yazıların da bulunduğu antolojinin, özel bir baskıyla yayımlandığını da belirtelim.
Dipnotski 