2007 – Sayfa 20 – Dipnotski

James Fenimore Cooper – Son Mohikan (2007)

SON MOHİKAN, James Fenimore Cooper, çeviren: Okan Özler, Abis Yayıncılık, roman, 472 sayfa

James Fenimore Cooper’ın ‘Son Mohikan’ı, Kuzey Amerika’daki Kızılderili direnişini hikâye ediyor. İngiltere ve Fransa arasındaki sömürge savaşlarına sahne olan Kuzey Amerika ormanlarında bu kadim halkı hedefleyen katliamlar ve Kızılderililerin buna karşı direnişi, romanın olay örgüsünü oluşturuyor. Çift yönlü kurguda, bir yandan Lake George çevresini kana bulayan William Henry Katliamı karşısında Kızılderililerin verdiği savaş, diğer yanda da kıtanın biricik hâkimi “beyaz adamlar”ın aralarındaki iktidar mücadelesi yer alıyor. Roman, temelde İngiliz karakteri Binbaşı Heyward’ın kahramanlıkları çerçevesinden verilir. Kendisine emanet edilen kadınların güvenliğini sağlamaya çalışan Heyward, yabancısı olduğu bir çevrede hayat mücadelesi verirken, dostları Şahingöz, Chingachgook ve Uncas’ın yardımına yetişmesiyle, kendilerini kıstıran Magua’ya karşı savaşacaklardır.

Zoran Zivkovic – İmkânsız Karşılaşmalar (2007)

İMKÂNSIZ KARŞILAŞMALAR, Zoran Zivkovic, çeviren: Serpil Çağlayan, İstiklal Kitabevi, öykü, 104 sayfa

‘Armağan Zamanlar’ ve ‘Başka Zaman Kütüphaneleri’, Zoran Zivkovic’in Türkçe’de daha önce yayınlanmış kitapları. Zivkovic’in ‘İmkânsız Karşılaşmalar’ı ise, yazarın altı öyküsünü bir araya getiriyor. Buradaki ‘Pencere’ isimli birinci öykü, ölümden sonra yaşanan tuhaf bir karşılaşmaya; ‘Koni’, on yıl sonra kendi kendisiyle karşılaşan birinin anlamsız ve imkânsız öyküsüne; ‘Kitapçı’, bir kitapevinde umutsuzca sıradan bir bilimkurgu hikâyesini arayan bir ziyaretçinin başından geçenlere; ‘Tren’, bir insanın Tanrı’yla trende gerçekleşen beklenmedik karşılaşmasına; ‘Günah Çıkarma Kabini’, bir kilisede Şeytan’la bir insanın karşılaşmasına ve son öykü olan ‘Atölye’ de, ölmek üzere olan bir yazarın kendisine armağan olarak imkânsız bir kitap getiren kahramanıyla tanışmasına yer veriyor.

Ioanna Karistiani – Başka Bir Memleket (2007)

BAŞKA BİR MEMLEKET, Ioanna Karistiani, çeviren: Suat Baran, Doğan Kitap, roman, 247 sayfa

Yunanistanlı edebiyatçı Ioanna Karistiani’nin ilk romanı ‘Küçük İngiltere’, 1998 yılında En İyi Roman dalında Yunanistan Ulusal Roman Ödülü’nü kazandı. Yazarın bu ikinci romanı ise, En İyi Kitap dalında, 2001 yılında Diavazo Kitap Eleştirmenleri Ödülü’nü aldı. Romanın başkahramanı, ailesi ve geçmişi hakkında konuşmaktan haz etmeyen Kiryakos Russias’tır. Artık Amerikalı olmuş Yunan asıllı Russias, 1998 yazında, hiç hesapta olmadığı halde, anavatanına dönmeye karar verir. Russias, doğduğu köy Pagameno’da, kendisiyle aynı adı taşıyan ve babasının katili olan kuzenini aramaya koyulur. Aralarındaki kan davasının yedi kuşaktır sürmesi ve kökenleri aynı olmasına rağmen, biri Amerika’da modern bir hayatın göbeğinde, diğeri de Yunanistan’ın ıssız yaylalarında yaşayan bu iki karakter, geçmişleri, kökenleri ve acılarıyla hesaplaşacaktır.

Suraiya Faroqhi – Osmanlı İmparatorluğu ve Etrafındaki Dünya (2007)

OSMANLI İMPARATORLUĞU VE ETRAFINDAKİ DÜNYA, Suraiya Faroqhi, çeviren: Ayşe Berktay, Kitap Yayınevi, tarih, 377 sayfa

Osmanlı İmparatorluğu ile ilişkide bulunduğu ülkeler, çoğunlukla diplomatik tarih perspektifi içinde verildi. Suraiye Faroqhi’nin bu kitabı ise, Osmanlı ile etrafındaki ülkeleri, sosyal, ekonomik ve kültürel tarihçilik senteziyle inceliyor. Seferler ve savaşlar dışında, Osmanlı İmparatorluğu’nun diğer ülkelerle, yukarıda bahsettiğimiz üç alan dâhilinde ilişkileri olmuştu. Faroqhi, yabancı tacirlerin ihraç edebileceği ve edemeyeceği mallara ilişkin fermanlar ve İmparatorluk toprakları dışından gelip Mekke’ye gidecek hacılara verilmiş geçiş belgeleri üzerinden, İmparatorluğun etrafındaki ülkelere, savaş dışında duyduğu ilgiye odaklanıyor.

Christine Allison – Yezidi Sözlü Kültürü (2007)

YEZİDİ SÖZLÜ KÜLTÜRÜ, Christine Allison, çeviren: Fahriye Adsay, Avesta Yayınları, kültür, 502 sayfa

Yezidiler, Kürtlerden oluşan dini ve kültürel bir topluluk. Christine Allison’ın ‘Yezidi Sözlü Kültürü’ de, Yezidi geleneklerini sosyal bağlamlarıyla ele alan ilk eser. Kitabını, “Yezidilerin sözlü gelenek alanını yabancılarca anlaşılabilir şekilde ‘haritalandırma’ çabasıdır,” şeklinde tanımlayan Allison, bu halkın geleneklerinin belli başlı alanlarını ve özelliklerini belirlemeyi ve bir diğeriyle olan ilişkilerini kaydetmeyi amaçlıyor. Şu ana kadar sadece Yezidilerin dini inanışını temel alan eserlerin çokluğu düşünüldüğünde, Yezidilerin ve genelde Kürtlerin geleneklerinin anlamına, sözlü kültürüne odaklanan böylesi bir çalışmanın değeri daha iyi anlaşılır.

Sina Akşin – Kısa Türkiye Tarihi (2007)

KISA TÜRKİYE TARİHİ, Sina Akşin, İş Kültür Yayınları, tarih, 342 sayfa

Prof. Dr. Sina Akşin, yakın tarih ile İttihat ve Terakki partisi üzerine yaptığı önemli çalışmalarıyla bilinir. Akşin’in ‘Kısa Türkiye Tarihi’ de, Osmanlı İmparatorluğu’nun 19. yüzyıl başındaki ilk reform çabalarından 2000’li yıllar Türkiye’sine kadar uzanan süreci anlatıyor. Kitaptaki anlatımın, oldukça kolay ve akılda kalabilecek bir yaklaşımla sunulması da, eseri yalnızca konunun uzmanları için değil, her seviyeden okur için cazip kılıyor. Osmanlı’nın son döneminde yaşanan çalkantılar, Cumhuriyet’in kuruluşu, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan günümüze kadarki seyri, kitabın ana gövdesini oluşturuyor.

Aubry de Motraye – La Motraye Seyahatnamesi (2007)

LA MOTRAYE SEYAHATNAMESİ, Aubry de Motraye, çeviren: Nedim Demirtaş, İstiklal Kitabevi, seyahatname, 532 sayfa

Fransız Huguenotlarından olan ve 1674 yılında doğan Aubry de Motraye, hayatının neredeyse yarısını yolculuklarla geçirdi. 1696’dan itibaren yaptığı yolculuklarını kaleme alan Motraye, 1723 yılından itibaren bu yazılarını kitaplaştırmaya başladı. Kendisinin bu kitabı da, önce Katolikliğin merkezi Roma’ya, oradan da Osmanlı İmparatorluğu’na yaptığı seyahate dayanıyor. Motreye’nin Osmanlı ülkesinde kaldığı ve olayları aktardığı dönem, 17. yüzyıl gibi, Osmanlı tarihinin en ilginç dönemlerinden biridir. Yazar, dönemin tüm karmaşasını yüklenmiş; Celali ayaklanmalarıyla, Yeniçeri isyanları ve saray entrikalarıyla Osmanlı’ya dair izlenimlerini anlatıyor.

Kolektif – Hrant’a…: “Ali Topu Agop’a At” (2007)

‘Hrant’a: Ali Topu Agop’a At’, yaklaşık yüz ismin yazılarına yer veren ve 19 Ocak 2007’de karanlık bir suikasta uğrayan Hrant Dink’in anısına ithaf edilen bir kitap.

Dink’in “Biz yaşadığı cehennemi, cennete çevirmeye talip insanlardandık,” cümlesiyle başlayan kitabın içeriğindeki yazılar, Türkiye için oldukça değerli olan bu ismin kaybı karşısında duyulan burukluğa, Dink’in çalışmalarıyla halklar arasındaki önyargıların aşılmasına yaptığı katkıya odaklanıyor.

Kitapta, yazılar, mektuplar ve şiirlerin yanında, karikatürler ile Dink’in daha önce yayınlanmamış çok sayıda fotoğrafı da yer alıyor.

Kaliteli kağıt ve cilt baskısıyla da dikkat çeken çalışma, Dink’in anısına yakışacak türden.

Künye: Kolektif – Hrant’a…: “Ali Topu Agop’a At”, editör: Fahri Özdemir ve Arat Dink, Kırmızı Yayınları, armağan, 339 sayfa

Immanuel Kant – Evrensel Doğa Tarihi ve Gökler Kuramı (2007)

EVRENSEL DOĞA TARİHİ VE GÖKLER KURAMI, Immanuel Kant, çeviren: Seçkin Selvi, Say Kitap, bilim, 168 sayfa

Immanuel Kant’ın ‘Evrensel Doğa Tarihi ve Gökler Kuramı’ isimli makalesi, ilk olarak 1755 yılında yayımlanmıştı. Bu makalenin Kant’ın düşünce dünyasındaki önemi, kendisinin tarih-öncesi yazılarının en önemlilerinden biri olması ve yine, kendisinin zihinsel gelişiminin en önemli aşamalarından birini teşkil etmesi. Kitap, Kant’ın astronomiye ve kozmolojiye duyduğu ilginin ilk nüvelerinden biri olarak değerlendiriliyor. Öncelikle Güneş sisteminin oluşumunu ve gelişimini anlatan Kant, daha sonra Laplace’ın geliştirdiği görüşlere benzer öneriler sunar. Kitapta yer alan, Milton K. Munitz imzalı sunuş yazısı ise, eserin içeriğini daha bir anlaşılır kılıyor.

Mehmet Altan – Eğrisiyle Doğrusuyla Ak Parti (2007)

EĞRİSİYLE DOĞRUSUYLA AK PARTİ, Mehmet Altan, Hemen Kitap, siyaset, 359 sayfa

Son seçimlerde AKP’nin aldığı yüksek oy oranı, ülkede yoğun değişimlerin önemli bir göstergesi olarak değerlendirildi. İşte Mehmet Altan’ın ‘Eğrisiyle Doğrusuyla Ak Parti’ isimli bu kitabı da, Türkiye’de bu süreçte görülen derin değişimleri ve bu değişimlerin en önemli aktörü olan AKP’ye odaklanıyor. “Bizde burjuvazinin yerini tutmaya çalışanlar kendilerini garip bir şekilde solcu diye tanımlarken, emeğiyle yarım yamalak geçinmeye savaşan ve emekten yana olması gerekenler de İslamcı ya da muhafazakâr. Aslına bakarsanız yoksullar ile tuzu kurular karşı karşıya.” diyen Altan, Türkiye’ye irticanın gelmediğini, daha çok, egemenliğin bir sınıfın himayesinden alındığını söylüyor.