Kolektif – Tüketim Araştırmaları ve Osmanlı İmparatorluğu Tarihi (2020)

Donald Quataert’in editörlüğünü üstlendiği bu nitelikli çalışma, Osmanlı İmparatorluğu’nda tüketim alışkanlıkları üzerine usta işi makaleler barındırıyor.

Kitapta,

  • Moda elbiselerin kitlesel yükselişi,
  • Giyim kuşamda değişen moda akımları,
  • Lale tüketiminin kültürlerötesi önemi,
  • Basılı reklamların yükselişi,
  • Bir statü sembolü olarak yemeğin kullanımı,
  • Osmanlı seçkinlerinin “temel ürünler”, “lüksler” ve “lezzetler” arasında gidip gelen gıda tüketimi alışkanlıkları,
  • Geç Osmanlı toplumunda tüketim kültürünün yaratılması,
  • Ve ticari bir mal olarak fotoğrafın ortaya çıkışı gibi ilgi çekici konular ele alınıyor.

Kitap, daha önce kullanılmamış kaynaklardan yararlanması, özellikle de barındırdığı görsel kaynaklarla dikkat çekiyor diyebiliriz.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Suraiya Faroqhi, Joyce Hedda Matthews, Ariel Salzmann, Tülay Artan, Charlotte Jirousek, Elizabeth B. Frierson, Nancy C. Micklewright ve Madeline C. Zilfi.

  • Künye: Kolektif – Tüketim Araştırmaları ve Osmanlı İmparatorluğu Tarihi, 1550-1922, editör: Donald Quataert, çeviren: Tanju Günseren, Alfa Yayınları, tarih, 427 sayfa, 2020

Kolektif – Soframız Nur, Hanemiz Mamur (2016)

Osmanlı maddi kültüründe yemek ve barınağın yerini irdeleyen çok güzel bir derleme.

Osmanlı saray mutfağında baharatın rolü, sohbet mekânları olarak kahvehaneler, medreseler ve tekkelerde yaşam, 16. yüzyılda İstanbul evleri ve Osmanlı evlerinde konfor ve lüks normları, kitabın ilgi çekici konuları arasında.

  • Künye: Kolektif – Soframız Nur, Hanemiz Mamur, editör: Suraiya Faroqhi ve Christoph K. Neumann, çeviren: N. Zeynep Yelçe, Alfa Yayınları

Suraiya Faroqhi – Devletle Başa Çıkmak (2016)

1550-1720 arasında Osmanlı İmparatorluğu’nda siyasal çatışmalar ve suç olgularını irdeleyen bir eser.

Osmanlı’da yerel merkezli siyasi inisiyatifler, Osmanlı vergi mükellefleri arasındaki siyasi faaliyetler, Osmanlı’da meşru müdafaa aracı olarak şeyhlik ve Celali isyanlarının dinamikleri; kitabın dikkat çekici konuları.

  • Künye: Suraiya Faroqhi – Devletle Başa Çıkmak, çeviren: Hamide Koyukan Bejsovec, Alfa Yayınları

Kolektif – İmparatorluğun Öteki Yüzleri (2020)

Çok güzel bir mikro-tarih çalışması olan ‘İmparatorluğun Öteki Yüzleri’, Osmanlı İmparatorluğu’nda sıradan insanın dünyasına iniyor.

Alanında uzman pek çok ismin katkıda bulunduğu ve yüzyıllarca önceki mahkeme kayıtlarında yapılan derinlikli incelemelere dayanan kitapta,

  • Kostaklanma biçimi olarak at sahipliği,
  • Dokuz canlı Deli Şaban’ın intihar teşebbüsleri,
  • Bursa’da köylülerin adeta baş belası haline gelen Divane Hamza ile imtihanı,
  • Yüzyıl Konya’sında kocalarını öldürtüp evinin zeminine gömen Mâryem Hanım,
  • yüzyılda tüm fertleri hırsızlık yapan bir ailenin düşündürdükleri,
  • Köle Selim’in mağduriyeti,
  • Osmanlı tebaasının bürokrasiyle sınavı,
  • Korsanlara esir düşen Üsküplü Alaeddin’in başından geçenler,
  • Osmanlı klasik dönem Rum cemaatinde seçme ve seçilme pratiği,
  • Şii Nureddin ve İbrahim’in sürgünden dönüş mücadelesi,
  • Bir okul kırma hadisesinin merkez-taşra ilişkileri üzerinden Osmanlı maarifi hakkında düşündürdükleri,
  • Ve şaibeli bir simsarın maceraları gibi ilgi çekici konular yer alıyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Suraiya Faroqhi, Nurcan Abacı, Zeynep Dörtok Abacı, Fırat Yaşa, Cemal Çetin, Saadet Maydaer, Emine Dingeç, Zübeyde Güneş Yağcı, Yasemin Beyazıt, Filiz Yaşar, Özlem Başarır, Faruk Yaslıçimen, İsmail Yaşayanlar ve Buket Kalaycı.

  • Künye: Kolektif – İmparatorluğun Öteki Yüzleri: Toplumsal Hiyerarşi ve Düzen Karşısında Sıradan Hayatlar, derleyen: Fırat Yaşa, Koç Üniversitesi Yayınları, tarih, 320 sayfa, 2020

Suraiya Faroqhi – Orta Halli Osmanlılar (2009)

Son dönemin en verimli Osmanlı tarihçilerinden Suraiya Faroqhi ‘Orta Halli Osmanlılar’da, 17. yüzyılda Ankara ve Kayseri’deki evleri, ev sahiplerini ve mülkiyet ilişkilerini inceliyor.

Faroqhi, söz konusu iki kentteki evlerin fiziksel şekilleri; bir ev satın almanın bedelleri; kentli mülk sahipleri ve kentli mülk sahibinin karşılaştığı zorluklar gibi konuları, kadı sicillerine dayanarak kapsamlı bir şekilde incelerken, Osmanlı tarihinin önemli bir evresine de ışık tutuyor.

Yazar bu esnada, “O dönemdeki Anadolu kentlerinin işleyişi nasıldı?”, “Söz konusu kentlerde ne tür binalar vardı?” ve “Bu binalar nasıl kullanılıyordu?” sorularının yanıtlarını arıyor.

  • Künye: Suraiya Faroqhi – Orta Halli Osmanlılar, çeviren: Hamit Çalışkan, İş Kültür Yayınları, tarih, 312 sayfa

Kolektif – Rönesans ve Osmanlı Dünyası (2018)

Sanat tarihi alanında çok güncel bir çalışma olarak tanımlayabileceğimiz ve şimdi ikinci baskısına ulaşan bu derleme, Rönesans dönemi Avrupa’sı ile Osmanlı ilişkilerini farklı yönleriyle irdeleyen makaleler sunuyor.

Kitap bilhassa, iki kültür arasındaki ticari temaslardan bilgi değişimine, mimarinin ilham kaynaklarından müzikal etkileşime birçok konuyu ayrıntılı bir bakışla ele almasıyla önem arz ediyor.

Kitapta,

  • Doğu ile Batı, Hıristiyan ve Müslüman dünyalar arasında entelektüel ve kültürel etkileşimler,
  • On birinci yüzyıldan on altıncı yüzyıla Akdeniz’de maddi kültür ve entelektüel merak,
  • Venedik ile Doğu Akdeniz arasındaki kültür aktarımında kitapların rolü,
  • Giacomo Gastaldi’nin Anadolu haritalarının ortak bir Venedik-Osmanlı kültürel uzamının evrimine dair söyledikleri,
  • Papa II. Pius’tan Papa XVI. Benedictus’a, Hıristiyan Avrupa ile İslami Osmanlı İmparatorluğu arasında kurulan eski ve yeni sınır çizgileri,
  • Jean Bodin örneği bağlamında, 16. yüzyılda İslam ve Osmanlı yönetimi hakkında olumlu görüşler,
  • Memlük, Osmanlı ve Rönesans kitap ciltleri,
  • Avrupa piyasalarında Osmanlı tekstilleri,
  • Ve Yunan felsefesinin hamisi olarak II. Mehmet’in Latin ve Bizans perspektifleri gibi ilgi çekici konular irdeleniyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Claire Norton, Anna Contadini, Palmira Brummett, Deborah Howard, Caroline Campbell, Sonja Brentjes, Owen Wright, Zweder von Martels, Asaph Ben-Tov, Noel Malcolm, Alison Ohta, Suraiya Faroqhi ve Anna Akasoy.

  • Künye: Kolektif – Rönesans ve Osmanlı Dünyası, derleyen: Anna Contadini ve Claire Norton, çeviren: Ebru Kılıç, Koç Üniversitesi Yayınları, sanat tarihi, 340 sayfa, 2018

Nida Nebahat Nalçacı – Sultanın Kulları (2015)

Savaş esirliği tarihi temelinde, erken modern dönem Osmanlı İstanbul’unun sosyal hayatında savaş esirlerinin varlığını irdeleyen orijinal bir çalışma.

Osmanlı’da zorunlu istihdam olarak mirî esirlik; savaş esirlerinin istihdam alanları, yaşam koşulları ve çokkültürlülüğe etkileri; esirlerin kölelikten çıkış yolları, kitapta ele alınan dikkat çekici konulardan birkaçı.

Kitabın, Suraiya Faroqhi’nin aydınlatıcı bir sunuşuyla açıldığını da belirtelim.

  • Künye: Nida Nebahat Nalçacı – Sultanın Kulları, Verita Kitap

Kolektif – Ekmek Aslanın Ağzında: Osmanlı Şehirlerinde Hayatlarını Kazanmak İçin Mücadele Eden Zanaatkârlar (2017)

Osmanlı zamanında, el emeğiyle geçinen zanaatkârların ekonomik durumları neydi, nasıl geçinirlerdi?

Suraiya Faroqhi’nin derlediği bu önemli çalışma, Osmanlı coğrafyasında terzilerin, tellakların, ayakkabıcıların, marangozların, kahvecilerin, fırıncıların, değirmencilerin, sahafların, kürkçülerin, mumcuların ve bunun gibi farklı alanlarda emek vermiş zanaatkârların gündelik hayatlarını, esnafın sosyo-ekonomik ve hukuki şartlarını ve en önemlisi lonca teşkilatının yapısını aydınlığa kavuşturan makaleleri bir araya getiriyor.

Döneme dair altın değerinde bilgiler barındıran kitapta,

  • yüzyıl Bursa mahkeme kayıtlarında esnaflar,
  • Osmanlı Macaristan’ında çömlekçilik zanaatı,
  • 1700 civarında Şamlı zanaatkârlar,
  • 1752 İstanbul’unda hamamlar ve hamam çalışanları,
  • Bursa’da 1800 civarında pamuk ve ipek ticareti,
  • yüzyıl İstanbul’unda ayakkabı loncaları,
  • Ve modern devletle çatışan zanaatkârlar gibi, çok önemli konular irdeleniyor.

Osmanlı’da zaman akışı içinde zanaatkârlığın geçirdiği dönüşümler için nitelikli bir kaynak.

  • Künye: Kolektif – Ekmek Aslanın Ağzında: Osmanlı Şehirlerinde Hayatlarını Kazanmak İçin Mücadele Eden Zanaatkârlar, derleyen: Suraiya Faroqhi, çeviren: Ayşen Gür, Koç Üniversitesi Yayınları, tarih, 363 sayfa

Suraiya Faroqhi – Osmanlı İmparatorluğu ve Etrafındaki Dünya (2007)

  • OSMANLI İMPARATORLUĞU VE ETRAFINDAKİ DÜNYA, Suraiya Faroqhi, çeviren: Ayşe Berktay, Kitap Yayınevi, tarih, 377 sayfa

osmanli-imparatorlugu

Osmanlı İmparatorluğu ile ilişkide bulunduğu ülkeler, çoğunlukla diplomatik tarih perspektifi içinde verildi. Suraiye Faroqhi’nin bu kitabı ise, Osmanlı ile etrafındaki ülkeleri, sosyal, ekonomik ve kültürel tarihçilik senteziyle inceliyor. Seferler ve savaşlar dışında, Osmanlı İmparatorluğu’nun diğer ülkelerle, yukarıda bahsettiğimiz üç alan dâhilinde ilişkileri olmuştu. Faroqhi, yabancı tacirlerin ihraç edebileceği ve edemeyeceği mallara ilişkin fermanlar ve İmparatorluk toprakları dışından gelip Mekke’ye gidecek hacılara verilmiş geçiş belgeleri üzerinden, İmparatorluğun etrafındaki ülkelere, savaş dışında duyduğu ilgiye odaklanıyor.

Kolektif – Osmanlı ve Balkanlar: Bir Tarihyazımı Tartışması (2011)

 

Alanlarında uzman tarihçilerin incelemelerinden oluşan ‘Osmanlı ve Balkanlar’, Güneydoğu Avrupa tarihinde önem taşıyan konulara eğilerek, Osmanlı İmparatorluğu tarihyazımına hakkında süregelen tartışmalara katkıda bulunuyor.

Kitaptaki makaleler, son dönem Osmanlı tarihyazımında kimlik tanımlamaları ve kalkınma stratejileri; Kemalist dönem tarihyazımında Osmanlı İmparatorluğu; Cumhuriyet Türkiyesi tarihyazımında gayrimüslim azınlıklar; bir tarihyazımı sorunsalı olarak Balkanlar’da İslamlaşma ve 16. yüzyıldan 19. yüzyılın başlarına Osmanlı bölgeleri ve ayan gibi, halen tartışılmakta olan birçok konuyu ele alıyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler şöyle: Christoph K. Neumann, Klaus-Peter Matschke, Büşra Ersanlı, Herkül Millas, Johann Strauss, Antonina Zhelyazkova, Fikret Adanır, Géza Dávid, Pál Fodor ve Suraiya Faroqhi.

  • Künye: Kolektif – Osmanlı ve Balkanlar, derleyen: Fikret Adanır ve Suraiya Faroqhi, çeviren: Beril İdemen, İletişim Yayınları, tarih, 496 sayfa