2013 – Sayfa 12 – Dipnotski

Temel Demirer – Kapitalizmin Ekolojik Sorunları (2013)

KAPİTALİZMİN EKOLOJİK SORUNLARI, Temel Demirer, Kaldıraç Yayınları, ekoloji, 622 sayfa

Temel Demirer ‘Kapitalizmin Ekolojik Sorunları’nda, somut verilerden yola çıkarak kapitalist kâr güdüsünün pervasızlığını ortaya koyuyor. Demirer, kapitalizmin işkence, sömürü, işsizlik, ulusların baskı altında tutulması ve soykırım gibi suçlarının yanı sıra, ekolojik suçlarının da bulunduğunu söylüyor. Kitapta, küresel ısınma felaketinden Kyoto Protokolü’ne, dünyada su sorunundan nükleer çılgınlığa, kapitalizmin büyük çöplüklerinden kapitalist rantın kentteki uygulamalarına ve siyanürlü altın arama faaliyetlerinden ekolojik sorunların ezilenler açısından ne anlama gelebileceğine kadar pek çok konu ele alınıyor.

Sarah Bakewell – Nasıl Yaşanır? (2013)

NASIL YAŞANIR?, Sarah Bakewell, çeviren: Emre Ülgen Dal, Domingo Yayınları, biyografi, 377 sayfa

Sarah Bakewell, Ulusal Kitap Eleştirmenleri Ödülü’nü kazanmış nitelikli biyografisi ‘Nasıl Yaşanır?’da, “deneme” türünün yaratıcısı olan Montaigne’in hayatını ve bu hayatın yansımalarıyla ortaya çıkmış iyi yaşamak üzerine düşüncelerini irdeliyor. Sosyal ağların kendini beğenmiş, kişiliklerine hayran ve ilgi görmek için haykıran insanlarla dolup taştığını söyleyen Bakewell, kendinden bahsederek başkalarının insanlığına ayna tutma fikrinin Montaigne tarafından icat edildiğini belirtiyor. Yazar, Montaigne’in yaşamı, kişiliği, yazarlığı ve anlattığı öykülerden hareketle modern bireye, nasıl yaşanır konusunda öneriler sunuyor.

Sungur Savran – Üçüncü Büyük Depresyon (2013)

ÜÇÜNCÜ BÜYÜK DEPRESYON, Sungur Savran, Yordam Kitap, iktisat, 303 sayfa

Sungur Savran, 2008’deki ekonomik krizi, ilki 19. yüzyılın sonunda ikincisi de 1930’larda yaşanmış krizlerden sonra, kapitalizm tarihindeki üçüncü büyük kriz olarak tanımlıyor. Savran, halihazırda alınan kimi tedbirler ile Çin ve başka bazı Asya ekonomilerinin dahil olduğu “yükselen piyasalar” nedeniyle son krizin şimdilik ağır sonuçlar yaratmadığını, fakat yakın zamanda 1930’lu yıllardaki krizi bile geride bırakabileceğini savunuyor. Büyük krizlerin adım adım bir sosyal kriz doğurduğunu belirten Savran, Arap baharı, güney Avrupa’da yoğun sınıf mücadeleleri ve Gezi Direnişi gibi örnekleri bu bağlamda analiz ediyor.

Serap Aslı Araklı – Hürmeten (2013)

HÜRMETEN, Serap Aslı Araklı, Varlık Yayınları, şiir, 80 sayfa

Farklı dergilerde şiirleri yayınlanmış Serap Aslı Araklı ‘Hürmeten’ isimli dosyası ile 2013 Yaşar Nabi Nayır Şiir Ödülü’nü kazandı. Kendisini kutluyoruz. Araklı, ‘Berceste Serap’ta şöyle diyor: “kırlangıç değilsem çölümdür belki sor ömrüme / kalbim çatal gövdem lâl kumsalda hiç ölmedim / ruh harflerim tenime ılgımdır kendime serap dedim / :adımın hatırına kalbim dahil her yerim kekeme! // ebabil ve kızılgerdandan gizli bir adım daha olabilir / Allah ve aşk kardeşse annem üç kez ölmüş babamı sahi / ömür dediğimiz şey ki alt kapıdan kül üst kapıdan ilâhi / :kırkından sonra kendini aşka hapsedene saka kuşu denir! (…)”

Matthew Bishop – A’dan Z’ye Ekonomi Sözlüğü (2013)

A’DAN Z’YE EKONOMİ SÖZLÜĞÜ, Matthew Bishop, çeviren: Bahadır Akın, Şeyma Akın ve Ceren Yıldız, Adres Yayınları, sözlük, 396 sayfa

Matthew Bishop ekonomi sözlüğünde, iktisadın en önemli fikirlerini anlatıyor, ekonomik jargonun en çok kullanılan maddelerini açıklığa kavuşturuyor. Bishop sözlüğüne, iktisadın doğası ve hızla değişen dünyada geçerliliğini sürdürmek istiyorsa karşılaşacağı engelleri, ayrıca iktisatçının karşısındaki zorlukları inceleyen bir yazıyla başlıyor. Kitap bunun ardından, A’dan Z’ye bir jargon, kavram ve düşünceler sözlüğü olarak devam ediyor. Sözlükte Açık Artırma’dan Borç Ertelemesi’ne, Bileşik Faiz’den Çevre Ekonomisi’ne, Devalüasyon’dan Ekonomik Yaptırımlar’a ve Kâr Marjı’ndan Risk Yönetimi’ne kadar pek çok madde yer alıyor.

Kolektif – Kültür (2013)

KÜLTÜR, kolektif, editör: John Brockman, çeviren: Ferhat İyidoğan, Alfa Yayınları, bilim, 280 sayfa

Elimizdeki kitapta sanatçılar, mucitler, matematikçiler, bilgisayar bilimcileri ve felsefeciler kültürü kendi çerçevelerinden değerlendiriyor. Kitapta, kültürün evrimi, sanat ve insan gerçeği, yeni internet kolektivizmi, sosyal ağların yeni kültür anlayışı, dijital çağın politik gerçeği, küresel ısınmayı sona erdirecek yeni yaklaşımlar, internetin eğitimdeki önemi, yeni bilgi ağlarının öğreten ve öğrenen rollerinde yarattığı dönüşümler, bilgi ağlarıyla gelen yeni kültürlenme biçimleri ve modern teknolojinin insanların davranış, konuşma, tepki verme, düşünme ve hatırlama biçimlerine etkileri gibi ilgi çekici konular tartışılıyor.

Maria Stamp Dawkins – Hayvanlar Ne İster? (2013)

HAYVANLAR NE İSTER?, Maria Stamp Dawkins, çeviren: Çağatay Tarhan, Alfa Yayınları, bilim, 195 sayfa

Hayvan davranış bilimi profesörü Maria Stamp Dawkins ‘Hayvanlar Ne İster?’de, bizimle birlikte gezegenimiz üzerinde yaşayan milyarlarca hayvana olan tutumumuzu yeniden düşünmeye davet ediyor. Dawkins, hayvan bilinci konusundaki güncel araştırmalardan yola çıkarak, insan sağlığı ve çevre kalitesi gibi sorunlar bağlamında hayvan refahının nasıl sağlanabileceğini çalışmasının merkezine koyuyor. Yazar, insani duyguları hayvanlara yansıtmayı nasıl gerekçelendirebileceğimizi, hayvanların ne tür bir zihinsel yaşama sahip olduğunu, gittikçe artan insan türü odaklı bir dünyada insan olmayanların payını nasıl artırabileceğimizi anlatıyor.

Cahit Kayra – Cumhuriyet Ekonomisinin Öyküsü 2 (2013)

CUMHURİYET EKONOMİSİNİN ÖYKÜSÜ 2, Cahit Kayra, Tarihçi Kitabevi, iktisat tarihi, 344 sayfa

Cahit Kayra, üç cilt olarak tasarladığı ‘Cumhuriyet Ekonomisi’nin ikinci cildinde, karma ekonomiye geçilen 1950-1980 arasını inceliyor. Kayra, 1950’li yıllarda başlayan karma ekonomi döneminin belirgin bir çelişki içerdiğini söylüyor. Yazara göre, sistem liberal bir görüntü taşır; alınan ve uygulanan kararlar ekonomiyi liberalleştirme yönünde olsa da, büyüyen ekonominin yarattığı fonlar, önemli ölçüde, devlet tarafından kurulan kurumlara yöneltilmişti. Yazar, 1960-1980 döneminin de “planlama” uygulaması ile başladığını, fakat Türkiye’nin AB’ye girmesi girişimi ile planlamanın gerçek karakterinin değiştiğini belirtiyor.

Arzu Arınel – 41. Oda: Mardinkapı (2013)

41. ODA: MARDİNKAPI, Arzu Arınel, Everest Yayınları, roman, 386 sayfa

’41. Oda: Mardinkapı’, Arzu Arınel’in ilk kitabı. Kendisini kutluyoruz. Arınel’in hikâyesinin omurgasını, geleneksel bir ailenin çözülüşü oluşturuyor. Kırşehirli bir ailenin en büyük kızı olan Berna, henüz on altı yaşındayken bir akrabasından hamile kalır. Berna için bu süreç, içinde bulunduğu toplumun gerçekleriyle acımasızca yüzleştiği bir deneyime vesile olur. Bu trajik yüzleşme, Berna’nın ailesinden acımasızca kopuşuna ve ardından geneleve savrulmasına neden olur. Arınel’in romanı, Berna’nın genelevdeki günlerinde yaşadıklarını işlerken, hayatın uçlarda deneyimlendiği bu dünyaya dair sağlam tasvirleriyle de dikkat çekiyor.

Oscar Niemeyer – Dünya Adil Değil (2013)

DÜNYA ADİL DEĞİL, Oscar Niemeyer, editör: Alberto Riva, çeviren: Leyla Tonguç Basmacı, Sel Yayıncılık, anlatı, 56 sayfa

‘Dünya Adil Değil’, Alberto Riva’nın, ünlü Brezilyalı mimar Oscar Niemeyer ile ölmeden kısa bir süre önce gerçekleştirdiği bir dizi röportaj sonucunda ortaya çıkmış. Kitap, mimari çalışmalarıyla olduğu kadar, muhalif politik duruşuyla da dikkat çekmiş Niemeyer’in hayatı, kişiliği, sanatı ve dünya görüşüne dair önemli ipuçları barındırıyor. “Ben hiçbir zaman paraya önem vermedim, param yok ve zengin değilim.” diyen Niemeyer, neden yoksulların tarafında durmamız gerektiğini, sanatçının toplumda üstleneceği görevleri, mimarlık ile yaratıcılık arasında ne gibi bir ilişki olduğunu, askeri darbe zamanlarında yaşadıklarını anlatıyor.