2013 – Sayfa 14 – Dipnotski

Şengül Can – Sarkaç (2013)

SARKAÇ, Şengül Can, Varlık Yayınları, öykü, 95 sayfa

Şengül Can ‘Sarkaç’ ile 2013 Yaşar Nabi Nayır Öykü Ödülü’nü kazandı. Kendisini kutluyoruz. Can burada yer alan öykülerinde, kendine has karanlık bir atmosfer yaratıyor. Bu öyküler, en çok ayrıksı karakterleriyle öne çıksa da, yazarın ustalıklı sözcük kullanımını ve inşa edilen atmosferleriyle de dikkat çekiyor. Sözcüklerin bizi sağaltmadığını, hatta bazen daha da hasta ettiğini düşünen Can, yoğun tasvirlere, uzun ayrıntılara girişmeden, kısa ve etkili cümlelerle öykülerini kuruyor. Yazar, kitaba adını veren öyküsünde ise, anlatıcısının annesi, kendisi ve hayatla kurduğu şiddet ve saplantı temelli ilişkiyi hikâye ediyor.

Thomas Lepeltier – Paralel Evrenler (2013)

PARALEL EVRENLER, Thomas Lepeltier, çeviren: Nur Nacar Logie, Grifin Yayınları, bilim, 192 sayfa

Bilim tarihçisi Thomas Lepeltier ‘Paralel Evrenler’de, paralel ya da çoklu evrenler üzerine yapılmış spekülasyonların tarihini eleştirel bir gözle yeniden ele alıyor ve söz konusu spekülasyonların bilimselliklerini sorguluyor. İlahiyatta çoklu dünyalar, Big Bang (Büyük Patlama), Schrödinger’in kedisi, dördüncü boyut, evrenlerin çoğalması, karadelikler ve çoklu evrenler konularının ele alındığı kitap, basit diliyle konuya giriş yapmak isteyen okurlar için iyi bir kaynak.

Nesim Ovadya İzrail – 24 Nisan 1915 (2013)

24 NİSAN 1915, Nesim Ovadya İzrail, İletişim Yayınları, tarih, 584 sayfa

Nesim Ovadya İzrail, zengin bir arşiv çalışmasının ürünü olan ’24 Nisan 1915’te, dönemin İçişleri Bakanı Talât Paşa’nın emriyle evlerinden alınıp götürülen ve çoğu bir daha geri dönemeyen Ermeni aydın, sanatçı ve siyasetçilerin hikâyelerine yer veriyor. İzrail kitabına, 24 Nisan 1915’e gelmeden önce, Ermeni toplumunun Osmanlı İmparatorluğu’ndaki durumunu analiz ederek başlıyor. İzrail devamında ise, Talât Paşa’nın emriyle tutuklanan İstanbul’daki Ermeni aydınlarını, tutuklamalardaki kimi gariplikleri, tutuklanan Ermenilerin katledilişini ve İstanbul, Ankara, Çankırı ve Ayaş’ta gerçekleşen kıyımın bir bilançosunu ortaya koyuyor.

Yıldız Tar – Yoldaş Ben İbneyim! (2013)

YOLDAŞ BEN İBNEYİM!, Yıldız Tar, Ceylan Yayınları, cinsiyet çalışmaları, 101 sayfa

‘Yoldaş Ben İbneyim!’, sosyalist mücadele içinde yer alan Yıldız Tar’ın, sol hareketin LGBT ile ilişkisini irdelediği söyleşilerden oluşuyor. Tar kitabına, bir eşsincel olarak cinsel kimliğini henüz kabul etmeye başladığı lise yıllarında, çalışmalarında bulunduğu bir sosyalist partide eşcinsel olmasıyla ilgili yaşadığı çatışmayı anlatarak başlıyor. Kitabın devamında yer alan söyleşiler ise, Ezilenlerin Sosyalist Partisi (ESP), Emek Partisi (EMEP), Halkevleri, Özgürlük ve Dayanışma Partisi (ÖDP) gibi Türkiye’deki sol, sosyalist, devrimci hareketlerin gey, biseksüel ve trans gerçeği ile ilişkilenmelerine odaklanıyor.

Gerald Raunig – Bin Makine (2013)

BİN MAKİNE, Gerald Raunig, çeviren: Münevver Çelik, Otonom Yayıncılık, felsefe, 109 sayfa

Felsefeci ve sanat kuramcısı Gerald Raunig, ilgi çekici incelemesi ‘Bin Makine’de, makine kavramını bir toplumsal ilişki biçimi olarak ele alıyor ve makine kavramının hem kapitalizmin sürdürülmesini nasıl sağladığını hem de ne gibi direniş olanaklarını yarattığını irdeliyor. Çalışmanın omurgasını, Deleuze ve Guattari’nin formüle ettiği makine kavramını, Marksist geleneğin sağladığı arka planla yeniden dolaşıma sokmak oluşturuyor. Yazar incelemesinde, birbirinden oldukça farklı çağlarda gelişip serpilen bu iki teori arasında olası örtüşmeler ve sürekliliklere işaret ettiği gibi, ikisi arasındaki süreksizlikleri de vurguluyor.

J. G. Ballard – Öteki Dünya (2013)

ÖTEKİ DÜNYA, J. G. Ballard, çeviren: Süha Sertabiboğlu, Sel Yayıncılık, roman, 293 sayfa

J. G. Ballard, bir modern hayat distopyası sunduğu ‘Öteki Dünya’da, babasının ölümünün ardındaki gizemi çözmeye çalışan Richard Pearson’ın başından geçen garip olayları anlatıyor. Reklamcı Pearson, babası öldürüldükten sonra şiddetin kol gezdiği Brooklands kasabasına gelir. Yozlaşmış modern hayatı simgeleyen bu kentin bir özelliği de, şehrin her tarafından görülen alışveriş merkezi ve burada ellerinde poşetlerle amaçsızca dönüp duran, bir nevi zombi hayatı yaşayan insanlara ev sahipliği yapmasıdır. Pearson bir süre sonra, bu garipliğin peşine düşmeye başlar ve babası ile kasaba sakinleri hakkında ürpertici gerçeklere ulaşır.

Samih Rifat – Ada (2013)

ADA, Samih Rifat, Sel Yayıncılık, anlatı, 79 sayfa

Samih Rifat, çocukukken her yazını ailesiyle birlikte Marmara Adası’nda geçirmiş. Rifat, ‘Ada’da yer alan metinlerinde, çocukluğunun, ilk delikanlılığının en güzel günleri olarak tanımladığı o yılları yeniden anımsayıp kayda geçiriyor. Rifat burada, Ada yollarını, balıkçı köyünü, yıkık duvarları üstünde oynadığı Kilise Burnu’nu, Dantes isimli motorun gizemini, yaşlı Giritli balıkçı Gega’yı ve bunun gibi, çocukluğunun yitip gitmiş nice rengini okurlarıyla paylaşıyor.

Ozan Özgür – Gecenin Kapıları (2013)

Ozan Özgür, genişletilmiş ve güncellenmiş bir baskıyla yayınlanan ‘Gecenin Kapıları’nda, 1978 yılında TİP’li yedi gencin öldürülmesini merkeze alarak Türkiye’nin karanlık yakın dönemine uzanıyor.

Dönemin yetkin bir panoramasını sunan Özgür, gaddarca işlenen cinayetlerin kurbanı olan yedi gençten her birinin dünyasına indiği gibi, Abdullah, Ercüment, Mahmut, Kürşat, Haluk, Bünyamin, İbrahim, Duran ve Ömer gibi, cinayeti işleyen katilleri de karşımıza çıkarıyor.

Künye: Ozan Özgür – Gecenin Kapıları, Yazılama Yayınları, roman, 492 sayfa

Gene Sharp – Diktatörlükten Demokrasiye (2013)

DİKTATÖRLÜKTEN DEMOKRASİYE, Gene Sharp, editör: Emir Küçük, Milena Kitap, siyaset, 134 sayfa

Gene Sharp, meydan okuma metni ‘Diktatörlükten Demokrasiye’de, diktatörlükleri engellemek veya yıkmak konusunda teorik bir çerçeve sunuyor. Sharp, tiranlığın önüne geçmenin mümkün olabileceğine, bunların yıkılabileceğine ve yıkılanların küllerinden yenilerinin doğmasının engellenebileceğine inandığını söylüyor. Sharp burada, diktatörlükle yüzleşmeyi, diktatör bir yapıyla müzakerenin getiri ve kısıtlamalarını, diktatörlüklerin zaaflarını, diktatörlüklere karşı savaşta güç kullanımını, stratejik planlama yapmayı, politik muhalefetin uygulanmasını, askeri darbeleri önlemenin yollarını ve pasif eylem metotlarını anlatıyor.

Michael G. Roskin, Robert L. Cord, James A. Medeiros ve Walter S. Jones – Siyaset Bilimi (2013)

SİYASET BİLİMİ, Michael G. Roskin, Robert L. Cord, James A. Medeiros ve Walter S. Jones, çeviren: Atilla Yayla, Adres Yayınları, siyaset, 405 sayfa

Dört yazarın katkısıyla ortaya çıkan ‘Siyaset Bilimi’, alana dair kapsamlı ve nitelikli bir giriş kitabı. Çalışma boyunca, siyaset biliminin belli başlı araçları; klasik, kurumsal ve çağdaş siyaset teorileri; kökleri çoğu zaman siyasal teorilerde bulunan siyasal ideolojiler; mülki örgütlenmeleri, seçim sistemleri ve ekonomiye müdahale etme biçimleriyle devletler; insan hakları bağlamında devletlerin konumu; demokratikten totaliteryene ve otoriteryene belli başlı devlet rejimleri gibi pek çok konu ele alınıyor. Çalışmanın, pratik ve teorik bilgiyi dengeleyerek sunmasıyla da iyi bir kaynak kitap olduğunu söyleyebiliriz.