2013 – Sayfa 22 – Dipnotski

Judith Halberstam – Çuvallamanın Queer Sanatı (2013)

ÇUVALLAMANIN QUEER SANATI, Judith Halberstam, çeviren: İpek Tabur, Sel Yayıncılık, cinsiyet çalışmaları, 225 sayfa

Judith Halberstam eldeki çalışmasında, başarının verili kavranışlarını eleştirel bir gözle yorumlayarak queerlerin bu durumdaki olası avantajlarını araştırıyor. Geç 20. yüzyıl ve erken 21. yüzyılın hızlı büyüme ve patlama yıllarının kapitalist toplumunun, başarıyı kolaycı bir tavırla servet birikimine eşitlediğini söyleyen Halberstam, finans piyasalarının çöküşünün, başarının söz konusu ölçütlerini baskı altına aldığını savunuyor. Queerlerin başarısız olmayı çok iyi becerdiğini belirten yazar, çalışmasında başarılı olma kıstaslarını yeniden ele alarak, çuvallamanın ne gibi ödüller sunabileceğini ortaya koymayı amaçlıyor.

Mehmet Ali Okar – Osmanlı Balkanları’nın Son On Yılı (2013)

OSMANLI BALKANLARI’NIN SON ON YILI, Mehmet Ali Okar, hazırlayan: Ahmet Mesut Okar, İş Kültür Yayınları, anı, 292 sayfa

Mehmet Ali Okar, İttihad ve Terakki Komitesi üyeliği yapmış, Padişah II. Abdülhamid’e isyan etmiş, Balkan Harbi’ne katılmış, daha sonra Ayastefanos Tayyare İstasyonu kumandanlığı yapmış ve Atatürk döneminde de milletvekili olmuş bir isim. Okar’ın anılarını sunan bu kitap, Balkan Savaşı’na dair önemli bir tarihi vesika. Anılar 1902’de teğmen olarak Balkanlar’da görev yapmaya başladığı zamanlardan 1912’deki Batı Rumeli bozgununa kadarki süreci kapsıyor. Yazar, Osmanlı tarihinin önemli bir kırılma noktası olan bu savaşta tanık olduklarının yanı sıra, halkın yaşayışı ve askerle ilişkileri konusunda da önemli ayrıntılar sunuyor.

Ufuk Güral – Sinema Tarihi (2013)

SİNEMA TARİHİ, Ufuk Güral, Detay Yayıncılık, sinema, 144 sayfa

Öğretim görevlisi Ufuk Güral, uzun yıllardır üniversitelerde sinema tarihi alanında ders verdiği gibi, kimi kısa filmler ile belgesel filmlere de imza atmış. Alana giriş niteliğindeki kitabında Güral, sinemanın emekleme zamanlarından günümüz sinemasına kadar pek çok konuyu ele alıyor. Kitapta, sessiz sinemada dışavurumculuk, gerçeküstücülük, izlenimcilik akımları; sinemaya sesin girişi, şiirsel gerçekçilik, Amerikan sinemasında sıra dışı yönetmenler, yeni gerçekçilik, sanat sineması, savaş filmleri, bilim kurgu sineması, yeni Fransız sineması ve politik filmler gibi çok sayıda ilgi çekici konu okuru karşılıyor.

Charlotte Rogan – Hayata Tutunanlar (2013)

HAYATA TUTUNANLAR, Charlotte Rogan, çeviren: Sıla Okur, Doğan Kitap, roman, 234 sayfa

Charlotte Rogan ‘Hayata Tutunanlar’da, bir deniz kazasından sonra hayatta kalmaya çalışan bir kadının başından geçenleri anlatıyor. Henry Winter ve eşi Grace’in içinde bulunduğu gemi, Atlantik Okyanusu’nda batar. Winter, denize indirilen filikalardan birinde eşi Grace için bir yer bulur. Fakat bu, aynı zamanda genç kadın açısından oldukça tehlikeli bir yolculuğun başlangıcı anlamına gelecektir. Zira bir süre sonra, filikanın kapasitesinin çok üstünde yolcu aldığı anlaşılacak ve çoğunluğun kurtulması için bazı yolcuların feda edilmesi gerekecektir. Yolcular şimdi, hayatta kalabilmek için vahşi bir rekabete girişecektir.

Aleksandar Hemon (der.) – En İyi Avrupa Öyküleri (2013)

EN İYİ AVRUPA ÖYKÜLERİ, derleyen: Aleksandar Hemon, çeviren: D. Kemal Tarım, Hil Yayın, öykü, 180 sayfa

‘En İyi Avrupa Öyküleri’, edebiyat alanına öykü çerçevesinden bakan ve derlemesi uzun bir zamandır Aleksandar Hemon tarafından üstlenilmiş ‘Best European Fiction’ adlı seçkinin Türkçe çevirisi. Kitaba birer öyküsüyle katılan yazarlar, Avrupa’nın büyük kentlerindeki gündelik hayatı, göçmenlerin Avrupa kültürüne yansımalarını ve modern Avrupalı bireyin kimi varoluş sorunlarını hikâye ediyor. Derlemeye katılan yazarlar ise, Žarko Kujundžiski, Lasha Bugadze, Paul Emond, Kirill Kobrin, Tomás Mac Síomóin, Miklós Vajda, şu an Almanya’da yaşayan Türkiye doğumlu yazar Zehra Çırak, Gundega Repše, Marie Redonnet ve Dan Lungu.

Oğuz Cebeci – Metafor ve Şiir Dilinin Yapısal Özellikleri (2013)

METAFOR VE ŞİİR DİLİNİN YAPISAL ÖZELLİKLERİ, Oğuz Cebeci, İthaki Yayınları, eleştiri, 405 sayfa

Oğuz Cebeci eldeki nitelikli çalışmasında, metafor kavramının felsefe, edebiyat, dilbilim ve psikanaliz başta olmak üzere, farklı akademik disiplinler tarafından ele alınışını irdeliyor, ardından şiir dilinin yapısal özelliklerini araştırıyor. Cebeci, Antik çağda metafor kavramının gelişiminden başlayarak, Hıristiyan yazarlar ile John Locke, Kant, Rousseau, Vico, Herder, Wittgenstein, Lakoff ve Johnson gibi isimlerin metafor perspektiflerini ve kavramın böylece günümüze kadarki gelişimini kapsamlı bir biçimde ele alıyor. Cebeci ayrıca, psikanalitik yaklaşımın metafor yorumunu da inceleyerek alana önemli bir katkı sunuyor.

Özen Aşut – Boyun Eğmeyenler (2013)

BOYUN EĞMEYENLER, Özen Aşut, Yazılama Yayınları, roman, 318 sayfa

Özen Aşut, belgesel romanı ‘Boyun Eğmeyenler’de, 12 Eylül sürecinde Mamak Askeri Cezaevi’nde yaşananları hikâye ediyor. Kurgu karakterlerin yanı sıra, kimi kurmaca karakterlerle de karşımıza çıkan roman, cezaevinin kadın koğuşunda sergilenen mücadeleyi çok boyutlu bir kurguyla kayda geçiriyor. Aşut, hiçbir karakterin merkezi rol oynamadığı ve başkahramanının bizzat darbe olduğu romanında, 12 Eylül esnasında cezaevine yönelen muazzam baskıları, bu baskılara karşı güçlü bir iradeyle örgütlenen farklı sol geleneklerden gelmiş tutuklu ve hükümlüleri, darbe süreci Türkiye toplumunun içinde bulunduğu çelişkileri anlatıyor.

Wendy James – Törensel Hayvan (2013)

TÖRENSEL HAYVAN, Wendy James, çeviren: Sevda Çalışkan, İş Kültür Yayınları, antropoloji, 441 sayfa

Wendy James’in ‘Törensel Hayvan’ı, çağdaş antropoloji alanında kapsamlı bir giriş kitabı. Konuyu ele alırken Fransız yapısalcılığı, Marksizm, Amerikan kültürelciliği ve İngiliz ampirik etnografi geleneğini harmanlayan James’in çalışması, antropolojinin insan yaşamında keşfettiği törensel biçimlerin ve kalıpların ayrıntılı bir resmini çiziyor. Birey kavramının ve ona eşlik eden metodolojik bireycilik savunusunun bizzat toplumsal bir ürün olduğunu söyleyen James, toplumsal ve ahlaki bir kategori olarak “kişi” kavramı ile kişinin doğumundan adlandırılmasına kadar bir dizi ritüelle toplumsal olarak oluşma sürecini irdeliyor.

Alain Badiou ve Elisabeth Roudinesco – Dün Bugün Jacques Lacan (2013)

DÜN BUGÜN JACQUES LACAN, Alain Badiou ve Elisabeth Roudinesco, çeviren: Akın Terzi, Metis Yayınları, psikanaliz, 78 sayfa

‘Dün Bugün Jacques Lacan’, düşünür Alain Badiou ile psikanaliz tarihçisi Elisabeth Roudinesco’nun Lacan’ın düşüncesi paralelinde psikanalizi irdeledikleri iki konuşmadan oluşuyor. Yazarların her biri, Lacan’la kurdukları ilişkiye dair düşüncelerini, diğer bir deyişle Lacan düşüncesinin kendilerince en anlamlı yönlerinin altını çizerken Lacan’ın psikanalizdeki dönüm noktası kabul edilen katkısını ortaya koyuyor. Yazarlar aynı zamanda cemaatçilik ideali, obskürantizm ve cehalet düşkünlüğü gibi, gerek psikanaliz gerek güncel siyaset alanında önemli bir sorun olarak karşımıza çağdaş sekterlikleri eleştirel bir yaklaşımla yorumluyor.

Jiddu Krishnamurti – İnsan Olmak (2013)

İNSAN OLMAK, Jiddu Krishnamurti, çeviren: Ulaş Dilek, Omega Yayınları, anlatı, 248 sayfa

Jiddu Krishamurti ‘İnsan Olmak’ta, okurunu hakikatle yüzleşmeye çağırıyor. Zihnin doğal yeteneklerinin daha geniş ve derin biçimde hayata geçirilmesi gerektiğini söyleyen Krishnamurti, sıkıntıya neden olanın, bu yeteneklerin ihmal edilmesi olduğunu savunuyor. Bu doğal yetenekleri ortaya çıkarmak amacıyla, günümüz dünyasının kimi değerlerini sorgulayan düşünür, insanın tüm varoluşunun zihnindekilerden ibaret olduğunu ve kişinin biricikliğe kavuşması için bilincinin içeriğinden bütünüyle sıyrılması gerektiğini belirtiyor. Krishnamurti kitabında ayrıca, “yeni” anlamlar yüklediğini söylediği birtakım “eski” sözcüklere de yer veriyor.