2013 – Sayfa 3 – Dipnotski

Ernest Mandel – Geç Kapitalizm (2013)

GEÇ KAPİTALİZM, Ernest Mandel, çeviren: Candan Badem, Versus Kitap, iktisat, 591 sayfa

Ernest Mandel ‘Geç Kapitalizm’de, savaş sonrası kapitalist ekonomide görülen uzun süreli hızlı büyüme dalgasının nedenlerini açıklıyor. Mandel incelemesine, içsel çelişkileri barındıran kapitalist üretim tarzının gelişimi ile ihtiyaçlarına yeterli bir dünya pazarı yaratımı arasındaki ilişkiyi ve kapitalist teknolojinin gelişimi ile sermayenin değer kazanması arasındaki bağlantıyı irdeleyerek başlıyor. Yazar devamında da, kapitalizmin temel özelliklerini mantıksal-tarihsel sıra ile ele alıyor; aynı zamanda sermayenin iç çelişkileri ve temel hareket yasalarının kapitalizmde en aşırı ifadelerini bulma sürecini tartışıyor.

Kolektif – Osmanlı Sarayında Japon Rüzgârı (2013)

OSMANLI SARAYINDA JAPON RÜZGÂRI, kolektif, editör: Kemal Kahraman, TBMM Milli Saraylar Daire Başkanlığı Yayınları, tarih, 192 sayfa

‘Osmanlı Sarayında Japon Rüzgârı’, Osmanlı-Japon ilişkilerinin bir sonucu olarak kabul görmüş Japon menşeli sanat eserlerinden yola çıkarak Osmanlı İmparatorluğu ile Japonya arasındaki kültürel ilişkileri aydınlatıyor. Barındırdığı çok sayıda görsel malzeme ile dikkat çeken çalışmada, Osmanlı ile Japonya arasındaki ilk ziyaretler, Sultan Abdülhamid’in Japon işi marangozluk malzemeleri, Japon sanatının Osmanlı sarayına etkileri, Japon çay kültürünün Osmanlı’daki izleri ve Osmanlı sarayında Japon üretimi dekoratif eserler ile mobilyalar gibi, sanat, tarih ve uluslararası ilişkiler alanlarından ilginç detaylar yer alıyor.

Jan Myrdal – Hindistan Üzerinde Kızıl Yıldız (2013)

HİNDİSTAN ÜZERİNDE KIZIL YILDIZ, Jan Myrdal, çeviren: Sinan Jabban, Patika Kitap, siyaset, 320 sayfa

İsviçreli sosyalist gazeteci Jan Myrdal ‘Hindistan Üzerinde Kızıl Yıldız’da, Naksalitler olarak bilinen Hindistanlı Maoist isyancılara dair gözlemlerini sunuyor. Hindistan’ın en verimli topraklarının bulunduğu, buna rağmen ülkenin en yoksul kesiminin yaşadığı bölgelerinde 1967 yılında başlayan isyan, kırk yılı aşkın bir süredir devam ediyor. Çatışma bölgesinde bizzat bulunan Myrdal, Doğu Hindistan’da büyük güç kazanmış bu Maoist hareketi çok yönlü bir bakışla irdeliyor; Hindistan’ın sömürge öncesi ve sonrası dönemini, ülke nüfusunun büyük bir kısmını yoksulluğa mahkum eden tarihsel ve siyasal koşulları tartışıyor.

Bahar Başer – Diasporada Türk-Kürt Sorunu (2013)

DİASPORADA TÜRK-KÜRT SORUNU, Bahar Başer, İletişim Yayınları, inceleme, 422 sayfa

Bahar Başer, Batı Avrupa’da ikinci kuşak Türk ve Kürt diasporaları arasındaki gerginlikleri inceliyor; bu kesimlerin uzaktan milliyetçiliği nasıl içselleştirdiği ve bunun Türkiye’deki Türk-Kürt sorunu bağlamında birbirleriyle ilişkilerine nasıl yansıdığını irdeliyor. Meselenin gruplar arasındaki şiddet olaylarından ziyade, olayların derininde yatan ulusötesi alana taşınmış bir “egemenlik mücadelesi” bağlamında ele alındığı kitap, Türk ve Kürt diasporasının yaşadıkları ülkelerin siyasi önceliklerinin, göçmen politikalarının, Kürt meselesine karşı tavırlarının ve politik imkânlarının onları nasıl etkilediğini de araştırıyor.

Michael Harr – Kim Korkar Çin’den? (2013)

KİM KORKAR ÇİN’DEN?, Michael Harr, çeviren: Poyzan Nur Şahiner, Tekin Yayınevi, inceleme, 185 sayfa

Uluslararası siyaset alanında çalışan Michael Harr’ın ‘Kim Korkar Çin’den?’i, hem Çin’in yumuşak gücüne bir giriş hem de ona karşı gelişen tepkilerin bir analizini yapıyor. Batı’da Çin’e karşı yürürlükte olan anlayışla yüzleşerek kitabına başlayan Harr, Batının Çin’e bakışında kendi geçmişinin, korkularının ve düşünce şeklinin egemen olduğunu belirtiyor. Çin’e karşı olan tepkinin siyasi ve ekonomik gerekçelerinden ziyade kültürel yanına ağırlık veren yazar, Çin’in kalkınma modellerini, Çin’in yumuşak güç anlayışının ülkede nasıl geliştiğini ve bu yaklaşımın Batı dünyasında nasıl karşılandığını ayrıntılı bir bakışla sorguluyor.

Jon Gertner – Fikir Fabrikası (2013)

FİKİR FABRİKASI, Jon Gertner, çeviren: Mehveş Draz, Modus Kitap, inceleme, 370 sayfa

Bell Laboratuvarları, AT&T’nin Ar-Ge bölümü olarak birçok çığır açıcı fikre ve uygulamaya ev sahipliği yapmış bir kurum. Transistör, lazer, dijital iletişim ve kablosuz telefon bu laboratuvarlarda ortaya çıkan ürünlerden birkaçı. Jon Gertner bu kitabında, bu laboratuvarı inceliyor; kariyerlerini burada geçirip önemli çalışmalara imza atan Mervin Kelly, Bill Shockley, Claude Shannon ve John Pierce gibi isimlerin katkılarını araştırıyor. Kitap, Bell Laboratuvarlarında işe alımları, genç yeteneklerin nasıl kullanıldığını, bilimsel bir icadın piyasaya sürülen bir ürün haline gelmeden önce hangi aşamalardan geçtiğini irdeliyor.

Henry David Thoreau – Yürümek (2013)

YÜRÜMEK, Henry David Thoreau, çeviren: İlknur Urkun, Kafe Kültür Yayıncılık, anlatı, 70 sayfa

Henry David Thoreau’nun eseri, tamı tamına bir yürümeye övgü klasiği. Bireyi dönüştürüp geliştiren bir edim olarak yürümenin anlamını irdeleyen Thoreau, bedensel ve zihinsel sağlığını korumak için günde en az dört saat ormanlarda, dağlarda ve tepelerde dolaştığını ve bunu yapmadığı zamanları “ceza gerektiren bir günah işlemiş” gibi hissettiğini söylüyor. Bütün gün, haftalar, aylar hatta yıllar boyunca dükkânlarında ya da bürolarında kapalı kalan insanları eleştiren yazar, insanın manevi duyarlık kazanmasının, doğaya karşı güçlü olabilmesinin ve zihinsel becerilerini yitirmemesinin tek yolunun yürümek olduğunu belirtiyor.

Fahreddin Es’ad-i Gorgânî – Vîs ile Râmîn (2013)

VÎS İLE RÂMÎN, Fahreddin Es’ad-i Gorgânî, çeviren: Mehmet Kanar, Ayrıntı Yayınları, klasik metinler, 340 sayfa

Fahreddin Es’ad-i Gorgânî’nin Pehleviceden Farsçaya çevirisini 1054 yılında tamamladığı ‘Vîs ile Râmîn’, manzum bir aşk hikâyesi. Ele aldığı konuyu son derece cesur bir şekilde ortaya koymasıyla dikkat çeken hikâye, Şâh Mûbed’in karısı Vîs’in, şahın en küçük kardeşi Râmîn ile yaşadığı aşkı anlatıyor. Ağabeyinin eşine âşık olan Râmîn, büyük bir vicdan azabı yaşar ve Vîs’i unutmak için ağabeyinden bir istekte bulunur. İsteği, kendisini Mâhâbad, yani Medlerin eyaletine komutan yapmasıdır. Bu isteği kabul edilen Râmîn, uzak diyarlara gider. Fakat bu uzaklık bile onun Vîs’e karşı hissettiği duyguların önüne geçemeyecektir.

Mustafa Aksoy – Bilimin Mabedinde Yöntem Meselesi (2013)

BİLİMİN MABEDİNDE YÖNTEM MESELESİ, Mustafa Aksoy, Yeni İnsan Yayınevi, bilim, 144 sayfa

Mustafa Aksoy, Türkiye’de sosyal bilimler alanındaki yöntem sorununu çok yönlü bir bakışla irdeliyor. Türkiye’deki ilim-bilim konusundaki tartışmaları, ülkedeki bilim algısını, bilimsel eleştiri yoksunluğunun sakıncalarını ve sosyal bilim alanında ortaya konmuş çalışma, inceleme ve araştırmaları ele alan Aksoy, Türkiye fikir dünyasında yer etmiş kişi ve akımların pozitivist yöntem anlayışını da sorguluyor. Aksoy’un bu sorgulamalarının merkezinde ise, Niyazi Berkes, Ziya Fahri Fındıkoğlu, Erol Güngör, Doğan Ergun ve Emre Kongar gibi isimler ile milliyetçilik, İslamcılık, solculuk ve Atatürkçülük akımları yer alıyor.

Hilmi Maktav – Türkiye Sinemasında Tarih ve Siyaset (2013)

TÜRKİYE SİNEMASINDA TARİH VE SİYASET, Hilmi Maktav, Agora Kitaplığı, sinema, 308 sayfa

‘Türkiye Sinemasında Tarih ve Siyaset’, Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde öğretim elemanı olan Hilmi Maktav’ın, farklı yayın organlarında yayınlanmış yazılarının yeniden gözden geçirilmesiyle oluşmuş. Maktav yazılarında, geniş bir teorik çerçeve çizerek, Türkiye sinemasında milliyetçiliği, sinemada resmi tarih tezlerinin yeniden üretilmesini, Türkiye sinemasında 68’liler ve 12 Mart’ın ele alınışını, sinemada yoksulluğun ve yoksul kahramanların ifade edilişini, sinemada hukukun yansıtılma biçimlerini, İslami yönetmenlerin “ötekilik kaygısı”nı ve sinemada bir toplumsal tip olarak işçinin farklı görünümlerini tartışıyor.