2013 – Sayfa 36 – Dipnotski

Mehmet Yılmazata – Savaşa Giden Yol (2013)

SAVAŞA GİDEN YOL, Mehmet Yılmazata, Doğu Kütüphanesi, tarih, 319 sayfa

Mehmet Yılmazata ‘Savaşa Giden Yol’da, büyük devletlerin bloklaşma politikalarının doruğa ulaştığının en önemli göstergesi olan ve Avrupa’da güvensizlik ortamını pekiştirip savaşa uygun bir zemin hazırlayan, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun 1908 yılında Bosna-Hersek’i ilhak etme sürecini inceliyor. Kitabına, Bosna Hersek’in tarihini irdeleyerek başlayan Yılmazata, Avrupa ülkelerinin 19. yüzyılın ikinci yarısında Balkanlar politikalarını, Boşnak Müslümanlar ile Avusturya yönetimi arasındaki ilişkileri, Osmanlı devletinin işgal karşısındaki tavrını ve krizin düğümünü çözen Avusturya-Osmanlı protokolünü araştırıyor.

José Saramago – Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş (2013)

ÖLÜM BİR VARMIŞ BİR YOKMUŞ, José Saramago, çeviren: Mehmet Necati Kutlu, Kırmızı Kedi Yayınları, roman, 204 sayfa

José Saramago ‘Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş’ta, insanın ölümsüzlük arayışına ironik bir hikâyeyle yanıt veriyor. Saramago karşımıza, ölümün ortalıktan çekildiği bir dünyayı çıkarıyor. Adı bilinmeyen bir ülkede, yeni yılla birlikte ölüm tüm faaliyetlerini durdurmuştur. Bu durum, ilk başta insanın ezeli ve ebedi isteklerinden ölümsüzlüğün gerçekleştiği bir müjde olarak görünse de, işin trajik boyutu daha baskındır. Zira insanlar, yaşlılıktan ve kazalardan paçavraya dönse dahi ölememekte; bunun yarattığı trajikomik durumdan hükümet, kilise, sağlık örgütleri, levazımatçılar, huzurevi yöneticileri ve mafya da payına düşeni almaktadır.

Edgar Allan Poe – Kızıl Ölümün Maskesi (2013)

KIZIL ÖLÜMÜN MASKESİ, Edgar Allan Poe, çeviren: Tomris Uyar, Notos Kitap, öykü, 251 sayfa

‘Kızıl Ölümün Maskesi’, Tomris Uyar’ın seçtiği on üç klasik Edgar Allan Poe öyküsünü bir araya getiriyor. Poe’nun öyküleri, insanın karanlık yönlerini, tuhaflıklarını ve sıkışmışlığını hikâye ediyor. Poe kitaba adını veren öyküsünde, halkın yarısını yok eden “Kızıl Ölüm” hastalığından kurtulmaya çalışan Prens Prospero’yu anlatıyor. Prospero, hastalık hızla kente yayılırken, saraydaki şövalyeler ve leydiler arasından bin kişi seçerek onlarla birlikte kale gibi bir manastıra çekilir. Bir süre sonra manastırda bir maskeli balo düzenleyen prens, kaçtığını sandığı hastalığın yanı başında olduğu gerçeğiyle yüz yüze gelir.

Tony Judt – Yirminci Yüzyıl Üzerine Düşünceler (2013)

YİRMİNCİ YÜZYIL ÜZERİNE DÜŞÜNCELER, Tony Judt, çeviren: Nurettin Elhüseyni, Yapı Kredi Yayınları, tarih, 438 sayfa

‘Yirminci Yüzyıl Üzerine Düşünceler’in esasını tarih, biyografi ve ahlaki bir irdeleme oluşturuyor. Kitap, Timoty Snyder’in İngiliz tarihçi Tony Judt ile gerçekleştirdiği söyleşinin sonucunda ortaya çıkmış. Avrupa ve ABD’deki modern siyasal fikirlerin bir tarihini sunan Judt, 19. yüzyıl sonlarından 21. yüzyıl başlarına kadar liberal, sosyalist, komünist, milliyetçi ve faşist yaklaşımların ele aldığı şekliyle iktidar ve adaleti irdeliyor. Judt’un entelektüel bir biyografisi olarak okunabilecek kitapta yazar, siyasal fikirlerin sınırlamaları ile siyaset alanındaki entelektüellerin ahlaki kusurları ve ödevleri üzerine düşünüyor.

Ethem Baran – Emanet Gölgeler Defteri (2013)

EMANET GÖLGELER DEFTERİ, Ethem Baran, İletişim Yayınları, roman, 263 sayfa

Ethem Baran ‘Emanet Gölgeler Defteri’nde, Türkiye’nin sancılı yakın dönemini, kendini ve dünyayı tanımaya, anlamlandırmaya çalışan bir gencin büyüme serüveni üzerinden hikâye ediyor. Taşrada yaşayan ve günün birinde yazar olmayı hayal eden Yağız, okumak amacıyla Ankara’ya gelmiştir. Dönem, her tarafı büyük bir ateşin sardığı, karamsarlıkla dolu 12 Eylül arifesidir. Ayrıca genç adam için bu yeni şehirdeki insan ilişkileri, alıştığı ilişkilerden farklıdır. Yağız, hiç tanımadığı bu şehirde ayakta kalmaya çalışırken, onu tümüyle dönüştürecek, değerlerini ve hayallerini alt üst edecek devasa bir anaforun içinde kendini bulur.

Arif Tekin – İslam’da İçki (2013)

İSLAM’DA İÇKİ, Arif Tekin, Berfin Yayınları, din, 231 sayfa

Arif Tekin ‘İslam’da İçki’de, Kur’an’da ve diğer İslami kaynaklarda içki konusunun nasıl işlendiğini irdeliyor; Hz. Muhammed ve çalışma arkadaşlarının içki-şarap alıp almadıklarının yanıtını araştırıyor. Kitapta, İslamiyet öncesi dönemlerde Arap yarımadasında içki kültürü; Kur’an’da içki-şarap ayetlerinden ne gibi sonuçlar çıkarılabileceği; hadislerde içki ve şarabın neleri kapsadığı; İslam’da içki cezası; Hz. Muhammed’in hastaların içki içmeleriyle ilgili hadisi; Hz. Muhammed’in Kâbe’de, tavaf esnasında ne içtiği; İslam literatüründe nebizin ne anlama geldiği ve Halife Ömer ile Muaviye dönemlerinde içki konuları araştırılıyor.

Dieter Loibner – Sürdürülebilir Yelkencilik (2013)

SÜRDÜRÜLEBİLİR YELKENCİLİK, Dieter Loibner, çeviren: Doğan Çelen, Amatör Denizcilik Federasyonu (ADF) Yayınları, rehber, 228 sayfa

Dieter Loibner ‘Sürdürülebilir Yelkencilik’te çevre dostu bir yelkenciliğin imkânlarını sorguluyor. Denizlerin motorlu araçlar ve insanın yanlış davranışları nedeniyle hızla kirlenmesine karşı bir manifesto olarak okunabilecek kitapta, tekne üretim, tüketim ve kullanımının yarattığı çevre dostu olmayan sonuçlar aydınlatılıyor ve buna karşı yapılabilecekler tartışılıyor. Loibner’in önerdikleri arasında, daha çok yelkenli kullanılması; basit yaşamanın merkeze alınması; doğayla ilişkimizin gözden geçirilmesi; dizel-elektrik, hibrid tahrik sistemleri ve güneş enerjisi gibi alternatif tahrik yöntemlerine yönelmek yer alıyor.

Hakkı Karatekeli – Necip Fazıl Kısakürek (2013)

NECİP FAZIL KISAKÜREK, Hakkı Karatekeli, Kaynak Yayınları, biyografi, 197 sayfa

Hakkı Karatekeli elimizdeki çalışmasında, şairliğinin yanı sıra, çıkardığı Büyük Doğu Dergisi’yle de önemli etkiler uyandıran Necip Fazıl Kısakürek’in hayat hikâyesini sunuyor. Kitapta, Kısakürek’in hastalıklarla geçen çocukluk yılları, eğitim dönemi, Paris günlerinde kapıldığı kumar müptelalığı, askerlik yılları, ilk eserlerini ortaya koyuşu, hayatına girmiş önemli şahsiyetler ve Büyük Doğu Dergisi’ni çıkarma süreci ele alınıyor. Kitapta bunların yanı sıra, Necip Fazıl’ın edebiyat ve sanat anlayışı, çeşitli konulardaki görüşleri, kendisine ait anekdotlar ve hakkında söylenenler ayrı bölümler halinde okurlara sunuluyor.

Nathalie Clayer – Arnavut Milliyetçiliğinin Kökenleri (2013)

ARNAVUT MİLLİYETÇİLİĞİNİN KÖKENLERİ, Nathalie Clayer, çeviren: Ali Berktay, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 611 sayfa

Balkanlar’da İslâm ve milliyetçilik konularında çalışmalar yapmış Nathalie Clayer, Arnavutlar üzerine uzman olarak biliniyor. Clayer bu araştırmasında da, Arnavut kimliğinin inşa süreçlerine, bunun 19. Yüzyılın diğer Balkan milliyetçilikleriyle benzerliklerine odaklanıyor. 19. yüzyıldan 20. yüzyıla geçilirken toplum, kimlik tanımlama sistemleri ve dayanışma ağlarını irdeleyerek çalışmasına başlayan Clayer, Kırım Harbi’nden Türk-Yunan Harbi’ne uzanan süreçte Arnavutçuluğun gelişimini, Arnavutçuluğun Osmanlı’nın kriz dönemlerinde yeraltına çekilişini ve 1908’de Kanuni-i Esasi’nin ilanıyla yeniden sahaya çıkışını irdeliyor.

Yankı Yazgan – Bir Tatlı Telaş (2013)

BİR TATLI TELAŞ, Yankı Yazgan, Boyut Yayınları, deneme, 172 sayfa

‘Bir Tatlı Telaş’ Yankı Yazgan’ın esprili bir üslupla irdelediği farklı konuları bir araya getiriyor. Yazgan, kitabının adından da anlaşılabileceği gibi, gündelik hayatta karşılaşılan bize özgü durumlara odaklanıyor. Yazar karikatürlerine de yer verdiği kitabında, Türk kahvesi gibi kendine has hususiyetler barındıran Türk beynini, ülke insanının karakterinin baskın özelliklerinden telaşı, yaşanılan çevrenin beyinlerin işleyişine etkilerini, kişisel gelişim reçetelerinin mutluluk anlayışımızı nasıl dönüştürdüğünü, trafik ile insanlarının kafa yapısı arasındaki koşutluğu ve Türkiye’ye has garip erkeklik hallerini ele alıyor.