1989 yılının bunaltıcı yazı…
Eskişehir E Tipi’ndeki tünel kazma girişimi, yakalanmayla sonuçlanır.
İktidarın buna tepkisi fazlasıyla serttir: Ringlerde balık istifi dizilmiş ölüm yolculukları, zincire bağlanmış eller, ayaklar…
Ancak mahkûmların buna direnişi, tarihe altın harflerle yazılacaktır.
Harun Korkmaz, Osman Zeybek, Tarık Uygun, Ersin Ergün Keleş’in tanıklığını sunan kitap, o görkemli direnişin hikâyesi.
Khaos’tan Olympos’a, Thales’ten Anaksimenes’e uzanan geniş bir zaman diliminde, mitos ile felsefe arasındaki ilişkinin kapsamlı bir incelemesi.
Çalışma Antikçağ mitolojisi rehberliğinde, bilgelik ve felsefeden insanın bilme merakına, mitolojinin ortaya çıkışından İyonya’da bilim ve felsefenin gelişimine alternatif bir felsefe tarihi sunmakta.
Sınırlar üzerinde gidip gelen, mayınlarla gizli bir anlaşmaya varmış isimsiz bir kaçakçının hikâyesi.
Günün birinde oğlunu kaybeden adam, istihbaratçılarla iletişime geçerek onu bulmaya çalışır. Fakat bu nedenle mayınlarla yaptığı anlaşma bozulduğu için ölüm tehlikesiyle karşı karşıya gelir.
Ödüllü bir ilk roman.
Şimdiye kadar Türkiye’de kuramlara, kuramcıların yaşamları ve eserlerine yönelik birçok kitap yayımlandı.
Fakat bu kuramların film, reklam, gazete haber başlıkları gibi örneklere nasıl uyarlanacağına dair kitaplar bulunmuyor.
İşte elimizdeki çalışma, konularında uzman hocaların çeşitli metin çözümleme kuramları ve kuramcıları üzerine yazılarından oluşuyor.
Kitabın bu yönüyle hem Umberto Eco, Jürgen Habermas, Guy Debord, Teun A. van Dijk gibi kuramcıları anlamak açısından hem de sosyal bilimler, özellikle de medya ve iletişim öğrencileri ile öğretmenleri için rehber nitelikte olduğunu söylemeliyiz.
Kitaba metinleriyle katılan isimler şöyle: Yasemin Giritli İnceoğlu, Nebahat Akgün Çomak, Nurdoğan Rigel, Emine Yavaşgel, Nilgün Tutal Cheviron, Nilüfer Pembecioğlu, Halime Yücel, Altan Kar, Sevgi Kesim Güven, Seda Çakar Mengü ve Murat Mengü.
‘Kayboluyorsun’ ve ‘İstisna’, Danimarkalı yazar Christian Jungersen’in daha önce Türkçede yayınlanmış romanları.
‘Çalılık’ ise, Jungersen’in Danimarka En İyi İlk Roman ödülünü kazanmış ilk romanı.
Roman, şimdi 82 yaşında ve hasta bir adam olan Paul’un sıra dışı hayatını hikâye ediyor.
Paul, 1800’lerin sonunda, Danimarka’nın varlıklı bir ailesinde doğup büyümüştür ve şimdi, bir hastanenin beyaz tavanına bakarak görüp geçirdiklerini, bu hayattan kendisine kalmış olanlar üzerine derin derin düşünmektedir.
Paul’ün şimdi biricik isteği, yakın arkadaşı Eduard’la yeniden, belki de son kez buluşabilmektir.
Fakat kahramanımızın bu isteği, onun gözünde geçmişi daha çok canlandıracak, en önemlisi de, hayatı boyunca kafasını meşgul etmiş soruların cevabını arama isteği uyandıracaktır.
‘Çalılık’, “Ben kimim?”, “Beni ben yapan nedir?” sorularına verilmiş güçlü bir yanıt.
Yemek yaşam için vazgeçilmezdir.
Ve tam da bu yüzden, özünde siyasi bir şeydir.
Fakat işin ilginç yanı, ulus devletlerin egemenliğini sürdürmesine, milliyetçiliğin yığınları etkilemesine ve yemeğin birçok durumda “ulusal” bir şey olarak tanımlanmasına rağmen, yemek ve milliyetçilik/ulusal kimlik arasındaki ilişki sistematik bir şekilde irdelenmedi.
İşte, Atsuko Ichijo ve Ronald Ranta’nın bu ilginç çalışmaları, tam da bunu yapıyor.
Yemek ve milliyetçilik ekseninde siyasetin doğasını irdeleyen yazarlar, milliyetçilik çalışmalarında ihmal edilmiş bir alana ışık tutuyor.
Kitabın bir diğer önemli katkısı ise, okurun dikkatini “yemek ve milliyetçilik” ilişkisinin eksenine, siyaseti araştırma ve anlamaya, politik ekonomi ve uluslararası ilişkilere çekmesi.
‘Yemek ve Ulusal Kimlik’, her anlamda ilgi çekici ve eğitici bir kitap.
On sekizinci yüzyılın son dönemi ile 1914’te Büyük Savaş’ın patlak vermesi arasındaki süre, modern dünyanın doğuşuna tanıklık etmişti.
Christopher Alan Bayly’nin elimizdeki bu ödüllü çalışması, bu sürecin dört dörtlük bir fotoğrafını çekmesiyle alana dair altın değerinde bir kaynak.
Kitabın olağanüstü başarısı, modern dünyanın doğuşu hakkında özgün bir yaklaşım sunması.
Bayly, “Modern dünyanın doğuşunu”, bazı halkların veya bölgelerin, daha az tercih edilen veya değerli görülen diğerlerine yaptıkları bir şey olarak değil, dünya halklarının çoğunluğunun katıldığı ancak birçoğunun diğerlerinin başarılarının kurbanları veya nesnesi olarak değil de aktif, bağımsız ve yaratıcı şekilde katkıda bulundukları bir dizi değişim olarak açıklıyor.
Çalışma, dünyanın o tarihlerde de düşünüldüğünden çok daha fazla küreselleşmiş olduğunu ortaya koyuyor.
Suriye’de 2011’de başlayan savaş, yüzbinlerce insanın ölümüne milyonlarcasının zorunlu göçüne neden oldu.
‘Milyonlardan Biri’, bununla ilgili iç burkucu olduğu kadar gerçekçi bir hikâye.
İdealist bir tıp öğrencisiyken ülkesi Suriye’nin cehennemi bir savaşa sürüklenişine tanık olan Modi’nin hikâyesi.
Modi’nin cerrahlık stajını tamamlamayı düşündüğü bir zamanda, Suriye’de iç savaş patlak verir.
İktidara öfkeli gençlerden biri olan Modi, bir hekim olarak hastaneye gelen yaralılara yardım etmektedir.
Modi, isyancılara yardım ettiği için mahkûmiyet alır.
Fakat cezaevinden çıktıktan sonra durumun düzelmek yerine daha da kötüleştiğini görür.
Şimdi önünde iki yol vardır:
Ya ülkesinde kalıp öfkesine rağmen yaşamaya devam edecek veyahut da ülkesini terk edecektir.
Modi, mecburen ikincisini seçer.
Yalnız önünde, düşündüğünden daha zorlu bir yolculuk vardır.
Suriye’den Türkiye’ye oradan da Avrupa’ya uzanan bu çileli yolculuğunda Modi, IŞİD üyesi insan kaçakçılarına, Akdeniz’in hırçın sularında yitip gidenlere, ötekileştirilmeye, yabancı olmaya, sürgünlüğe ve bunun gibi büyük trajedilere tanık olacaktır.
Romanın yazarı Lotta Nuotio, serbest gazeteci.
Nuotio, ilk olaylardan itibaren Suriyeli mültecilerin durumlarını takip etmiş, hem Suriye sınırında hem Türkiye’de hem de Bulgaristan’da mülteci kamplarında bulunmuş ve mültecilerle birebir görüşmeler yapmıştı.
‘Milyonlardan Biri’ de, Nuotio’nun bu süreçten edindiği deneyimlerinin çarpıcı ve iç burkucu meyvesidir.
Dünya bugün, insanın varoluşuna yönelik büyük tehditlerle ve tabii bunların sonucu olarak büyük bir ahlaki çıkmazla kuşatılmış durumda.
Bölgesel savaşlarla, terörle ve derin ekonomik sorunlarla boğuşuyoruz.
Hak, hukuk gözetecek uluslararası kurumlar çökmüş, devletler işlevsiz kalmış durumda.
Doğal böylesi büyük bir sorun karşısında, bireysel değil ortaklaşa bir ahlak, ortak bir sorumluluk kurmak durumundayız.
Başka bir deyişle, soyut bir ahlak yerine, herkesin dünyanın öbür tarafındakilerin hakkını gözettiği bir ahlaka ihtiyacımız var.
İşte Tahir Musa Ceylan’ın ‘Dinamik Ahlak’ı, tam da ihtiyaç duyulan bu yeni tür ahlakın imkânlarını sorgulamasıyla önemli.
Ceylan, Eski Yunan’da Sokrates ve Aristo’nun ahlaka ilişkin görüşlerinden modern zaman düşünürlerinin ahlaka dair düşüncelerine, konuyu geniş bir perspektifle irdeliyor ve erdemin yaratılabilmesi için öncelikle düşünsel erdemin neden yaratılmasının vazgeçilmez olduğunu tartışıyor.
Richard Sennett’in 2004 yılında Yale Üniversitesi’nde etik, siyaset ve ekonomi konularında verdiği konferansları içeren ‘Yeni Kapitalizm Kültürü’, günümüzde emek sermaye ilişkilerinin aldığı biçimi irdeliyor.
Sennett bunu, kurumların nasıl değiştiği; “beceri toplumu”nda yetenek ile gereksiz kılınmak ya da geride bırakılmakla ilgili korkular arasında ne tür bir ilişki olduğu ve tüketim davranışı ile siyasî tutumlar arasında nasıl bir bağlantı olduğu şeklinde özetleyebileceğimiz üç konu üzerinden yapıyor.
Kurumlar, beceriler ve tüketim kalıplarının değiştiği, fakat bu değişimin bireyleri özgürlüğe kavuşturmadığı, Sennet’in çalışmasının temel tezi.
Dipnotski 