Biblos Yayınları – Dipnotski

Seneca – Acıma Üzerine (2022)

Kurgusu danışmanından imparatora özel bir iletişim biçiminde olsa bile ‘Acıma Üzerine’ (‘De Clementia’) Roma’nın üst sınıfına da seslenir.

Neron’un saltık gücünü, bundan kaynaklanabilecek iç kargaşayı vurgulayan yapıtın birinci kitabı, konumları sallantıda olan, varoluşları imparatorun iyi istemesine bağlı olan sınıfları ikna etmeyi amaçlar.

İkinci kitap, saltık gücün doğru kullanımı olarak acıma konusunda felsefi savlar sunar.

Bu sunumla Senaca, Neron’un öğretmeni olarak rolünün, imparatorun erki iyi yönde kullanmasını güvence altına almak olduğunu soylulara duyurmayı amaçlar.

Acımayı imparatorun başlıca erdemi düzeyine yükselten ‘Acıma Üzerine’ (‘De Clementia’) Seneca’nın siyaset felsefesi üzerine biricik kitabıdır.

Künye: Seneca – Acıma Üzerine, çeviren: Ayşenur Yüksel, Biblos Yayınları, felsefe, 66 sayfa, 2022

Leibniz – Theodicee ya da Tanrının Haklı Kılınması (2009)

Leibniz’in ‘Theodicee’ isimli bu kitabı, filozofun, inancın usa uygunluğu, Tanrının iyiliği, insanın özgürlüğü ve kötülüğün kaynağı üzerine denemelerinden oluşuyor.

Bu yönüyle, Leibniz’in bütün görüşlerini bir araya toplayan, onun felsefesini özetleyen bir yapıt olarak düşünülebilecek ‘Theodicee’, kötülüğün kaynağını araştırması, inanç ile usu doğruluk bakımından sorgulaması, insan özgürlüğünü tartışması, tanrısal adaleti irdelemesi ve çağının felsefe sorunlarıyla ilgilenmesiyle, felsefe tarihinde özel bir yere sahip.

Leibniz, 1710’da Amsterdam’da Fransızca olarak yayımladığı eseriyle, çağının felsefe anlayışlarıyla hesaplaşıyor.

Künye: Gottfried Wilhelm Leibniz – Theodicee ya da Tanrının Haklı Kılınması, çeviren: Levent Özşar, Biblos Yayınları, felsefe, 186 sayfa

Agrippa von Nettesheim – Gizli Felsefe (2009)

Agrippa von Nettesheim, tamamı üç cilt olan ‘Gizli Felsefe’nin elimizdeki ikinci cildinde, sayı büyüsü ve göksel büyüye odaklanıyor.

Batı Avrupa okültizminin önemli isimlerinden Nettesheim, sayıların kılgısal-büyüsel etkilerini ele alıyor, sonra da, gök cisimleriyle dünya arasındaki ilişkileri inceliyor.

Bundan beş yüz yıl önce, yani Orta Çağ’dan çıkış sürecinde yazılan kitapta, dünyadaki büyüsel yönü açıklamak için, zamanının farklı disiplinleri ile Platon’un idealar kuramından yararlanılıyor.

Yazar bunu da, çağdaş bilimde başvurulduğu şekliyle, yani olgular arasındaki nedensel ilişkiyi gözeterek değil, büyüsel, metafizik bir çerçeveden yapıyor.

Künye: Agrippa von Nettesheim – Gizli Felsefe, çeviren: Levent Özşar, Biblos Yayınları, okültizm, 200 sayfa

Spinoza – Tanrıbilimsel Politik İnceleme (2008)

Spinoza, ‘Tanrıbılimsel Politik İnceleme’de, vahye dayalı siyaset felsefesiyle hesaplaşıyor.

Spinoza, aklı siyasal yapının temeline koyarak, böylece Descartes’ın ontoloji ve epistemoloji alanında yaptığını siyaset alanında yapmış oluyor.

Spinoza, “Yönetimin gerçek amacı insanları rasyonel varlıklardan dört ayaklı hayvanlara ya da kuklalara dönüştürmek değil, onları akıl ve bedenlerini güven içinde geliştirebilir ve özgür biçimde akıllarını kullanabilir hale getirmektir.” diyor.

Özgür sorgulama hakkının bir devletin güvenlik ve refahı için sadece uygun değil, vazgeçilmez olduğuna inanan Spinoza, daha sonraki politik düşünceyi ve Aydınlanma felsefesini de etkilemişti.

Künye: Spinoza – Tanrıbilimsel Politik İnceleme, çeviren: Betül Ertuğrul, Biblos Yayınları, felsefe, 392 sayfa

Arthur Schopenhauer – Parerga ile Paralipomena (2007)

PARERGA İLE PARALİPOMENA, Arthur Schopenhauer, çeviren: Levent Özşar, Biblos Yayınları, felsefe, 300 sayfa

‘Parerga ile Paralipomena’ adlı bu kitap dizisi Arthur Schopenhauer’un, 1788-1860 yılları arasındaki metinlerinden oluşuyor. Schopenhauer felsefesinde önemli bir nokta olan metinlerin bu ilk cildi, dizinin özgün yapıtındaki ilk cildinde bulunan denemelerinin dördüne yer veriyor. Denemelerden ilkinin konusu, gerçek ile ideal arasındaki ilişkiyi ele alıyor. Sonraki iki denemenin konusunu da, felsefe tarihindeki önemli kişiler ile akımların değerlendirilmesinden oluşuyor. Schopenhauer’un, dördüncü ve son denemesiyse, eşzamanlılık diye adlandırılan olgulara, yazgı, talih ve iyilik perisi olarak tanımlanan güçleri felsefik bir incelemeye tabi tutuyor.