Etiket: Cemal Yardımcı

McKenzie Wark – Moleküler Kızıl (2020)

Genel kanı, Soğuk Savaş’ın bittiği, Sovyetler Birliği’nin kaybettiği ve böylece ABD’nin kazandığını söylüyor.

Peki, gerçekten öyle mi?

McKenzie Wark’ın tarihsel eğrisi ise tümüyle farklı.

Yazara göre, Sovyet sisteminin çöküşü Amerikan sisteminin çöküşünün habercisiydi.

İlkine ait yıkıntılar gerçek ve iç karartıcıyken, ikincisinin yıkıntılarının ne olduğu henüz tam olarak anlaşılmış değil.

Wark’a göre, genel metalaşma evreninin durmaksızın genişleyerek gezegenin sınırlarına gelip dayandığı bugün, tarihöncesinin son bulduğu antroposen çağıdır.

İşte ‘Moleküler Kızıl’, tam da bu döneme yanıt verecek yeni bir eleştirel teori ihtiyacını karşılamayı üstleniyor.

Yazar bu amaçla, Sovyet Rusya’nın ilk günlerinden iki Rus Marksist yazarı, Aleksandr Bogdanov ve Andrey Platonov ile 20. yüzyılın düşünürlerini; feminist bilim araştırmaları alanında çalışan Donna Haraway, feminist kuramcı Karen Barad ve bilimkurgu yazarı Kim Stanley Robinson’ı iletişime sokuyor.

Wark, bugünkü antroposen çağda, melankoliye kapılmak yerine alternatif bir gerçeklik yaratmamız gerektiğini söyleyerek söz konusu isimlerin diyalogu neticesinde ne gibi ekonomik, teknik, politik ve kültürel dönüşümler yaratabileceğimizi irdeliyor.

  • Künye: McKenzie Wark – Moleküler Kızıl: Antroposen Çağının Teorisi, çeviren: Cemal Yardımcı, Metis Yayınları, siyaset, 328 sayfa, 2020

Svetlana Boym – Başka Bir Özgürlük (2016)

‘Başka Bir Özgürlük’, Yunan tragedyasından günümüz kültürüne, siyasi ve sanatsal özgürlük anlayışlarının iç içe girdiği anların sağlam bir resmini sunuyor.

Svetlana Boym bunu yaparken de Aiskhylos, Tocqueville, Dostoyevski, Kafka, Kierkegaard, Heidegger ve Arendt gibi pek çok yazar ve düşünürün özgürlük anlayışlarındaki evrimin sıkı bir analizini de yapıyor.

Kitapta, özgürlüğün kutsallıkla ilişkisi, özgürlük ile özgürleşme arasındaki fark, totaliter rejimlerde baskı ve sansür, özgürlüğün vatansızlığı, aşkta özgürlük, en katı hapis koşullarında bireysel muhakeme ve hayal gücü gibi pek çok ilgi çekici konu tartışılıyor.

  • Künye: Svetlana Boym – Başka Bir Özgürlük, çeviren: Cemal Yardımcı, Metis Yayınları, inceleme, 440 sayfa, 2016

Georges Perec – Bahçedeki Gidonları Kromajlı Pırpır da Neyin Nesi? (2010)

 

‘Şeyler’, ‘Uyuyan Adam’, ‘W ya da Bir Çocukluk Hatırası’ ve ‘Yaşam Kullanma Kılavuzu’, 20. yüzyıl sonu edebiyatında özel bir yere sahip Georges Perec’in Türkçede daha önce yayımlanmış bazı eserleri.

Perec, elimizdeki romanı ‘Bahçedeki Gidonları Kromajlı Pırpır da Neyin Nesi?’de, eğlenceli, anti-militarist bir öyküyle okurun karşısına çıkıyor.

Yazar burada, Cezayir’deki savaşa gönderilmek istenen yeni yetme bir asker ile ona savaşa gitmemesi için yardım etmek isteyen bazı gençlerin çırpınışlarını hikâye ediyor.

Romanını konu dışı öykülerle harmanlayan Perec, aynı zamanda sürekli kafelerde zaman öldüren aydınlarla ve kimi zaman okurlarla da alay ediyor.

  • Künye: Georges Perec – Bahçedeki Gidonları Kromajlı Pırpır da Neyin Nesi?, çeviren: Cemal Yardımcı, Metis Yayınları, roman, 87 sayfa

Louis-Auguste Blanqui – Yıldızlardan Ebediyete (2015)

37 yıl hapis yatmış devrimci düşünür Louis-Auguste Blanqui’nin 1872’de Taureau Kalesi zindanındayken yazdığı, 19. yüzyıldaki bilimsel faaliyetler içinde önemli yeri olan bir metin.

Blanqui evren, sonsuzluk, yıldızların fiziksel yapısı ve Laplace’ın evrenin oluşumu anlayışı üzerine derinlemesine düşünüyor.

Her ne kadar Blanqui, kimi sol teorisyenler tarafından “komplocu” ve ”neo-Jakoben” eski moda bir devrimci olarak yaftalanmışsa da, özellikle bu kitaptaki yazıları, kendisinin 19. yüzyılda bilimle yakından ilgilendiklerini bildiğimiz sosyalist ve anarşist düşünürlerin oluşturduğu geleneğin en şaşırtıcı halkalarından biri olduğunu gözler önüne seriyor.

Blanqui’nin 1872’de Taureau Kalesi hapishanesinde kaleme aldığı Yıldızlardan Eb

Jacques Rancière’in kitabın önsözünü kaleme aldığını da özellikle belirtelim.

  • Künye: Louis-Auguste Blanqui – Yıldızlardan Ebediyete: Astronomiyi Temel Alan Bir Varsayım, çeviren: Cemal Yardımcı, katkıda bulunan: Aykut Çelebi ve Berna Kılınç, Metis Yayınları, bilim, 192 sayfa, 2015