Katie McKissick – Ben Bilmem, Gen’im Bilir! (2016)

Meraklısına, hızlandırılmış genetik kursu.

Kitap, DNA’ların özellikleri, üreme, seks kromozomları, mitokondriyal genler ve kan grupları gibi, merak edilen pek çok konuyu aydınlatıyor.

Kitabın özgünlüğü ise, karmaşık genetik bilimini, eğlenceli bir üslupla açıklaması ve bunu, gündelik hayattan ayrıntılarla zenginleştirmesi.

  • Künye: Katie McKissick – Ben Bilmem, ‘Gen’im Bilir!, çeviren: Samet Öksüz, Say Yayınları

Siddhartha Mukherjee – Gen (2018)

Gen, kalıtımın ve canlılardaki biyolojik bilginin temel birimi.

Siddhartha Mukherjee da bu harika kitabında, kendi ailesindeki şizofreni geçmişinden yola çıkarak bilim tarihindeki en güçlü ve tehlikeli fikirlerden birinin doğuşu, etkileri ve geleceğiyle ilgili aydınlatıyor.

Mukherjee, kronolojik bir sıra takip eden kitabında,

  • “Gen” kelimesinin bile hâlâ ortalıkta görünmediği bir zamanda, Mendel’in 1864’deki gözlerden ırak Moravya Manastırı’ndaki bezelye çiçekli bahçesindeki çalışmalarını,
  • “Gen”in Darwin’in evrim kuramıyla kesişmesini,
  • İngiliz ve Amerikalı reformcuların gen fikriyle büyülenince, insan genetiğini manipüle ederek evrimi hızlandırma fikriyle hayallere dalmasını,
  • Bu fikrin 1940’larda Nazi Almanya’sıyla zirveye çıkarak dünyaya dehşet saçmasını,
  • Nazilerin, insanın ıslahı ülküsünü korkunç deneyler, esir kampları, kısırlaştırma, ötenazi ve toplu katliamlar için bahane olarak kullanmasını,
  • İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra gelen bir dizi keşifle biyolojide devrim yaşanmasını,
  • DNA’nın üç boyutlu yapısının ve genetik kodun çözülmesini,
  • 1970’lerde gen dizileme ve gen klonlamanın başlamasını,
  • 1980’lerde hastalıklarla ilgili genlerin tespit edilmesiyle genetik tedavide yeni bir dönemin başlamasını,
  • İnsanın bütün genomunu haritalandırmak ve dizilemek için uluslararası çapta yürütülen Genom Projesini, ve bunun gibi birçok önemli konuyu irdeliyor.

Çalışmasının önemli bir bölümünü kalıtım ve aile ilişkisini irdelemeye ayıran Mukherjee, genetik biliminin yetkin bir etik çerçeveyle örülmüş dehşet ve şaşkınlık uyandıran hikâyesini sunuyor.

Kitabın, Kraliyet Akademisi Bilim Kitabı Ödülü kazandığını da ayrıca belirtelim.

  • Künye: Siddhartha Mukherjee – Gen, çeviren: Cem Duran, Domingo Kitap, bilim, 616 sayfa, 2018

John Craig Venter – Şifresi Çözülmüş Bir Yaşam (2008)

John Craig Venter, genom konusundaki önemli çalışmalarıyla, bu alandaki öncülerden biri olarak kabul ediliyor.

Venter ‘Şifresi Çözülmüş Bir Yaşam’da, genom alanındaki çalışmalarını, deneyimlerini ve genetik bilimindeki son gelişmeleri, birinci elden veriyor.

Kitap, insanın genetik şifresini ortaya çıkarmak için yola çıkmış ve sahip olduğu yaratıcılıkla söz konusu alanda bir dönüm noktası haline gelmiş Venter’i kendi ağzından sunmasıyla, konu hakkında bilgi edinmek isteyenler için önemli ayrıntılar barındırıyor.

Venter, genetiğe ne zaman ilgi duyduğunu, bu alandaki çalışmalarını, neden eleştirildiğini ve nihayetinde başarıya nasıl ulaştığını anlatıyor.

  • Künye: John Craig Venter – Şifresi Çözülmüş Bir Yaşam, çeviren: Engin Tarhan, ODTÜ Yayıncılık, bilim, 389 sayfa