Güler Okman Fişek

Anıl Özge Üstünel, Güler Okman Fişek, Hale Bolak Boratav — Kadınlığın Türkiye Halleri (2026)

Anıl Özge Üstünel, Güler Okman Fişek ve Hale Bolak Boratav tarafından kaleme alınan ‘Kadınlığın Türkiye Halleri’, Türkiye’de kadın olmanın tekil bir deneyim olmadığını, aksine farklı sınıfsal, kültürel ve coğrafi bağlamlarda sürekli yeniden kurulan çok katmanlı bir süreç olduğunu görünür kılıyor. Kitap, kadınların kendi anlatılarını merkeze alarak, onların gündelik yaşamda kurdukları anlamları ve stratejileri geniş bir toplumsal çerçeve içinde düşünmeye davet ediyor.

Çalışmanın temel gücü, kadınların deneyimlerini yalnızca veri olarak değil, bilginin kurucu unsuru olarak ele alıyor oluşunda yatıyor. Kadınların ne bildiği, ne yaşadığı ve nasıl anlamlandırdığı, araştırmanın merkezine yerleşiyor; böylece bilgi üretimi yukarıdan aşağıya kurulan bir model olmaktan çıkıp, deneyimle iç içe geçen bir sürece dönüşüyor. Bu yaklaşım, toplumsal cinsiyeti soyut bir kategori olarak değil, somut ilişkiler, pratikler ve güç dinamikleri içinde şekillenen bir oluş olarak kavramayı mümkün kılıyor.

Kitap, kesişimsellik ve yaşam boyu gelişim perspektiflerini bir araya getirerek kadınlık kimliğinin sabit değil, zaman içinde değişen ve farklı koşullarla yeniden kurulan bir yapı olduğunu gösteriyor. Farklı şehirlerden, yaşlardan ve toplumsal arka planlardan kadınlarla yapılan görüşmeler, bu çeşitliliği canlı bir anlatı haline getiriyor. Yazarların yorumu ile kadınların kendi sözlerinin iç içe geçmesi, okuru yalnızca bir gözlemci olmaktan çıkarıp bu deneyimlerin düşünsel bir parçası haline getiriyor.

Aynı zamanda eser, feminist psikolojinin Türkiye’deki gelişimine de önemli bir katkı sunuyor. Anaakım psikolojinin sınırlarını sorgulayan bu yaklaşım, kadınları yalnızca araştırmanın nesnesi değil, öznesi olarak konumlandırıyor.

Bu yönüyle kitap, hem akademik bilgi üretimine hem de feminist düşüncenin dönüşümüne müdahil olan bir çalışma niteliği taşıyor.

Sonuçta kitap, parçalı araştırmalarda dağınık biçimde ele alınan kadınlık deneyimlerini bütünlüklü bir perspektifle bir araya getiriyor. Kadınların yaşam öykülerinden hareketle toplumsal cinsiyet rejimini, güç ilişkilerini ve dönüşüm imkanlarını yeniden düşünmeye çağıran eser hem bugünü anlamak hem de geleceğe dair yeni sorular kurmak için güçlü bir zemin sunuyor.

Anıl Özge Üstünel, Güler Okman Fişek, Hale Bolak Boratav — Kadınlığın Türkiye Halleri
• İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları
Feminizm • 434 sayfa • 2026

Kolektif – İnsan Gelişimi, Aile ve Kültür (2018)

Şimdi ikinci baskısına ulaşan bu sağlam derleme, farklı nesiller üzerinden ailedeki değişimleri sosyokültürel bağlamda irdeleyen makaleleri bir araya getiriyor.

Gelişim psikolojisi ve kültürel psikoloji alanlarında dünya çapında bir otorite kabul edilen Çiğdem Kağıtçıbaşı’nın onuruna hazırlanmış bu kitapta bir araya gelen uzmanlar,

Psikolojinin uluslararası bir bilim olarak gelişim süreci ve kapsamı,
Gelişim biliminin kültür ve çocuk bakımı,
Toplumsal değişim ve insan gelişimi açısından çocuğun değeri,
Türk aile yapısı ve işleyişi,
Kentli Türk ailelerin üç neslinde annelerin, babaların çocuk yetiştirme pratikleri ve benlik saygısı,
Özerk-ilişkisel benlik kurgusu arayışı,
İlişki oluşumuna giden gelişim rotaları ve kültür,
Okulöncesi etkileşimler ve anlatı gelişimi,
Benlik gelişimi, bireyleşme ve kültür,
Toplumsal değişim, aile ve toplumsal cinsiyet,
Kültürel açıdan çoğulcu toplumlarda bir arada yaşamak,
Türk göçmen ailelerde kültürel süreklilik ve süreksizlik,
Schwartz’ın Değerler Kuramı ve Kağıtçıbaşı’nın Aile Değişim Modeli bağlamında Türkiye’de kentlerde yaşayan ergenlerin değer ve tutumları,
Türkiye’de meslek sahibi kadınların kariyer gelişimi,
Ve teknolojinin insan gelişiminde kullanılması konusunda yoksuldan yana yaklaşımlar gibi pek çok ilgi çekici konu tartışılıyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: John G. Adair, Walter J. Lonner, Michael Harris Bond, Uwe P. Gielen, Marc H. Bornstein, Derya Güngör, Gisela Trommsdorff, Bilge Ataca, Diane Sunar, Peter B. Smith, Heidi Keller, Robin Harwood, Aylin C. Küntay, Güler Okman Fişek, Bernhard Nauck, John W. Berry, Karen Phalet, Hale Bolak Boratav, Zeynep Aycan, Ype H. Poortinga, Nazlı Baydar, Michael Cole, Sami Gülgöz, Daniel A. Wagner ve T. S. Saraswathi.

Künye: Kolektif – İnsan Gelişimi, Aile ve Kültür: Farklı Bakış Açıları, derleyen: Sevda Bekman ve Ayhan Aksu-Koç, Koç Üniversitesi Yayınları, psikoloji, 416 sayfa, 2018

Güler Okman Fişek – İlişki içinde “Ben” (2018)

Türkiye toplumuna psikoloji kuramları, psikanaliz ve psikoterapinin

Türkiye toplumunun, ne Batı’ya ne de Doğu’ya ait, tamamıyla kendine has bir toplum olduğu söylenir.

Klinik psikoloji akademisyeni ve psikoterapist Güler Okman Fişek elimizdeki kitabında, Batılı psikoloji kuramlarıyla, psikanaliz ve psikoterapi yaklaşımlarından hareketle, toplumumuzun bu özgün konumunu tartışıyor.

Kitap hem Batılı psikoloji kuramlarının idealize ettiği özerk, bağımsız, kendine yeten birey kavramsallaştırmasının bizdeki yansımalarını daha iyi kavramak hem de Batı ve Doğu toplumlarındaki birey ve bireyselleşme süreçleri ile aile dinamikleri arasındaki benzerlik ve farklılıkları açık bir biçimde ortaya koymasıyla büyük öneme haiz.

Bol sayıda vaka çalışması da barındıran kitap, özellikle Türkiye’nin ne kadar Batı ne kadar Doğu toplumu olduğuna, aile ve benlik arasındaki ilişkiye, gelenekle birey ve bireyselleşme ilişkisine psikoloji, psikanaliz ve psikoterapinin gözünden bakmak isteyenler için kaçırılmayacak bir fırsat.

Künye: Güler Okman Fişek – İlişki içinde “Ben”: Kültür, Aile, Bireyselleşme ve Psikanalitik Arayışlar, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, psikanaliz, 211 sayfa, 2018

Hale Bolak Boratav, Güler Okman Fişek ve Hande Eslen Ziya – Erkekliğin Türkiye Halleri (2017)

Şimdinin Türkiye erkeği, geleneksel kalıpların dayatmalarıyla sosyal değişmelerin beraberinde getirdiklerinin arasına sıkışmış durumda.

İşte elimizdeki bu nitelikli çalışma, Türkiye’de aile dinamiğini derinlemesine irdeliyor ve oğul olmanın, baba olmanın, eş olmanın bu topraklardaki seyrinin nitelikli bir fotoğrafını çekiyor.

Baba-çocuk ilişkisinden geleneksel ve modern babalık modellerine, bu alanda yapılmış literatürün geniş bir incelemesini yaparak başlayan kitap,

Babayla ilişkide hiyerarşik boyut,
Erkekliğe ilişkin algı, söylem ve deneyimler,
Taşralı, yoksul, bireyselleşme arayışında ve geleneksel erkek tipleri,
Evli erkeklerin kendi ebeveynleriyle ve kendi çocuklarıyla ilişkileri,
Eşle ilişkide hiyerarşi ve kadın-erkek eşitliği,
Erkeklik tanımları,
Ve toplumda erkekliğe ilişkin tutumları gibi birçok ilgi çekici konu irdeleniyor.

Bugünün Türkiye erkeklerini, onların ailesiyle ilişkilerini ve bu ilişkinin çevrelerini nasıl etkilediğini daha iyi kavramak için çok iyi bir kaynak.

Bu topraklarda her ne kadar sarsılmaz gibi görünen bir erkek algısı halen egemen olsa da, kitap, farklı kesimlerden gelen erkeklerin hayat öykülerinin nasıl farklı seyirler izleyebileceğini de gözler önüne sermekte.

Künye: Hale Bolak Boratav, Güler Okman Fişek ve Hande Eslen Ziya – Erkekliğin Türkiye Halleri, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 477 sayfa