Fatih Akyıldız – Göstergeler Ne Anlatır?: Türkiye İçin İktisadi Göstergeler Rehberi (2017)

Birçoğumuz, kamunun hizmetine sunulan ekonomik verilerdeki istatistiklerden pek bir şey anlamayız.

Zira istatistik eğitimi, bizde belli şanslı alanlar dışında kimseye nasip olmaz.

Elimizde tuttuğumuz kitaplar gibi çalışmalar, işte tam da böylesi durumlarda yolumuzu aydınlatmalarıyla altın değerinde.

Fatih Akyıldız bu kapsamlı çalışmasında, Türkiye’de yaygın olarak kullanılan temel ekonomik göstergeleri hem içerikleri, özellikleri ve teorik çerçeveleriyle açıklıyor hem de bunların hazırlanmasında kullanılan verilerin toplanma ve hesap yöntemleri konularında bizleri aydınlatıyor.

Kitapta,

  • Milli gelir göstergeleri,
  • Üretim ve iktisadi canlılık,
  • Fiyat göstergeleri,
  • Çalışma ekonomisi,
  • Uluslararası ekonomi,
  • Kamu ekonomisi,
  • Ve para, bankacılık ve finans alanlarına giren çok sayıda istatistik açıklanıyor.

Gayrisafi yurt içi hasıladan kişi başına düşen gayrisafi yurtiçi hasılaya, aylık sanayi endekslerinden sanayi ciro endeksine, inşaat istihdam endeksinden üretici fiyat endeksine pek çok istatistiğin açıklandığı kitap, ekonomiye bilimsel bir gözle bakmak isteyen okurlar için yetkin bir kılavuz.

  • Künye: Fatih Akyıldız – Göstergeler Ne Anlatır?: Türkiye İçin İktisadi Göstergeler Rehberi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, istatistik, 450 sayfa, 2017

İlhan Tekeli ve Anlı Ataöv – Sürdürülebilir Toplum ve Yapılı Çevre (2017)

Sürdürülebilirlik kavramı, son yıllarda çevre çalışmaları ve politikaları alanında sıklıkla karşılaşılan kavramların başında geliyor.

İlhan Tekeli ve Anlı Ataöv imzalı bu kitap ise, 80’li yıllardan sonra yoğun bir şekilde başvurulmaya başlanan sürdürülebilirlik kavramının farklı kullanımlarını ayrıntılı bir biçimde açıklıyor.

Yazarlar burada, ahlaki olarak sürdürülebilirliği ve sürdürülebilirliğin derecelendirilmesine göre farklılaşan tanımlarını tartışıyor.

Kitabın devamında ise,

  • Sürdürülebilirliğin analitik bağlamını,
  • Ekolojik sistemin temsilindeki belli başlı sorunları,
  • Ekosistemde doğal çevre ve insanın temsilini,
  • Ve dünyada uygulanan değişik sürdürülebilirlik stratejileri gibi konular ele alınıyor.

Künye: İlhan Tekeli ve Anlı Ataöv – Sürdürülebilir Toplum ve Yapılı Çevre, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, ekoloji, 220 sayfa

Robert N. Bellah – İnsan Evriminde Din (2017)

Biyoloji, antropoloji ve tarih disiplinlerinden yararlanarak, insanoğlunun yeryüzündeki macerasında dinin kökeni ve gelişimini ortaya koyan ufuk açıcı bir kitap.

Din sosyolojisi alanında önemli çalışmalara imza atmış Robert N. Bellah, bu kapsamlı çalışmasında, ilk olarak insanlığın tarihinde ritüel ve mitlerin ne zaman ortaya çıktığını araştırıyor.

Dinin ortaya çıkmasının, ancak dilin ortaya çıkmasıyla mümkün olduğunu savunan Bellah, aynı zamanda evrim teorisinin dinin kökenine dair tezlerini de eleştirel bir bakışla yorumluyor.

Kitapta,

  • Dinsel temsilin tarzları,
  • Din ve evrim,
  • Kabile dininde anlamın üretilmesi,
  • Kabile dininden arkaik dine anlam ve güç kavramlarının dönüşümü,
  • Mezopotamya, erken Yunan toplumu, Polinezya, Eski Mısır, İsrail ve Orta Doğu gibi coğrafyalarda dinin gelişimi,
  • Ve dinin kavramsal temsilleri gibi pek çok ilgi çekici konu irdeleniyor.

Bellah’ın eseri, din sosyolojisi alanında sistematik bir karşılaştırma yapmasıyla temel bir başvuru kaynağı olacak nitelikte.

  • Künye: Robert N. Bellah – İnsan Evriminde Din: Eski Taşçağından Eksen Çağına, çeviren: Mete Tunçay, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 759 sayfa

Karen Starr ve Lewis Aron – Halk İçin Psikoterapi: İlerici Bir Psikanalize Doğru (2017)

Şu an için daha ziyade elit kesimlerle sınırlı kalmış psikoterapi nasıl halka inebilir?

Psikanalizi ilerici ve hümanist bir eksene oturtmak ne kadar mümkün?

Freud ve Ferenczi gibi psikanalizin kurucu babaları, psikanalizi “halk için psikoterapi” olarak tanımlamıştı.

Fakat bugünden bakıldığında, psikanalizin bu idealinden oldukça uzağa düştüğü, daha ziyade elitlere hitap eden bir pratik haline geldiği görülüyor.

İşte ikisi de alanında uzman Karen Starr ve Lewis Aron bu nitelikli ve kapsamlı kitaplarında, hem gerçek anlamda halka dokunabilecek hem de ilerici ve hümanist yönlerle zenginleştirilecek bir psikanalizin imkânlarına odaklanıyor.

Bu amaçla, psikanaliz tarihinde yer etmiş kimi ikili karşıtlıkları irdeleyen Starr ve Aron, ırkçılık, anti-semitizm, kadın düşmanlığı ve homofobi gibi sorunların psikanalizi nasıl etkilediğini, hatta ona nasıl yön verdiğini tartışıyor.

Yazarlar ardından, Freud’un tanımladığı şekliyle, geniş, esnek ve ilerici bir psikanalizin nasıl yeniden canlandırılabileceğini irdeliyor.

  • Künye: Karen Starr ve Lewis Aron – Halk İçin Psikoterapi: İlerici Bir Psikanalize Doğru, çeviren: Elif Okan Gezmiş, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, psikanaliz, 520 sayfa

Namık Sinan Turan – Hilafet: Erken İslâm Tarihinden Osmanlı’nın Son Yüzyılına (2017)

Osmanlı İmparatorluğu, hilafeti 1517’de devralmış ve Cumhuriyet döneminde bu kurum, 1924’te tümüyle kaldırılana kadar farklı yorum ve boyutlarla varlık göstermişti.

Namık Sinan Turan’ın elimizdeki kapsamlı çalışması ise, hem hilafetin tarihsel rolünü hem bizdeki hem de farklı kültürdeki anlamlarını kapsamlı bir şekilde irdelemesiyle önemli.

Kitap,

  • Siyasal bir kurum olarak hilafetin gelişimi,
  • Merkezi hilafetin kuruluşu,
  • İlk dört halife dönemi ve İslam toplumu,
  • İlk dönem hilafet kurumunun yapısal niteliği,
  • Emevi hilafeti ve gelenekten ilk kopuş,
  • Abbasi idaresinde merkezi hilafet anlayışının değişimi,
  • Siyasal teorinin hilafet yorumu,
  • Ve iktidar kurumu içinde hilafetin sembolik yüzü gibi konular irdeleniyor.

Çalışmanın önemli bir kısmı da İslam dünyasında yeni bir siyasal güç olarak yükselen Osmanlı’yı ve onların hilafeti devralışını inceliyor.

Burada da,

  • Osmanlı hilafetinin ideolojik temelleri,
  • Osmanlı’da padişahlık kurumu ve hilafet,
  • Klasik dönem Osmanlı hilafetinin dayanağı olarak gaza ideali,
  • Osmanlı hilafetinin sembolik ve siyasal yansımaları,
  • Abdülhamid döneminde hilafetin değişen anlamı,
  • Abdülhamid’in hilafet anlayışının biçimlenişinde Ahmed Cevdet Paşa’nın etkisi,
  • Hilafet üzerinde Osmanlı-İngiliz mücadelesi,
  • Ve II. Abdülhamid döneminde hilafete karşı gelişen muhalefet gibi önemli konular tartışılıyor.

Künye: Namık Sinan Turan – Hilafet: Erken İslâm Tarihinden Osmanlı’nın Son Yüzyılına, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 611 sayfa

Ayhan Kaya ve Ferhat Kentel – Belçika Türkleri (2008)

Nitelikli bir göç çalışması olan ‘Belçika Türkleri’, Belçika toplumu ve Belçika Türkleri arasındaki etkileşim sürecini inceliyor ve göçmen topluluklarının yaşadıkları toplumun kural, norm, düzenleme, siyasal ve toplumsal yaşantısına uyma biçimlerine ve sürecine odaklanıyor.

Belçika’da yaşayan Türk kökenli toplulukların, Türkiye’nin AB üyeliği sürecini güçlü bir biçimde desteklediği ön kabulüyle hareket eden çalışma, söz konusu topluluğun Türkiye-AB ilişkilerine dair sosyal, siyasal ve kültürel söylemlerini inceliyor.

Kitap “Euro Türkler” üzerinden, göç ve göçmenlik olgusunu tartışıyor.

  • Künye: Ayhan Kaya ve Ferhat Kentel – Belçika Türkleri, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, inceleme, 220 sayfa

Isaiah Berlin – Kirpi ile Tilki (2008)

‘Kirpi ile Tilki’, 20. yüzyılın önemli liberal düşünürlerinden Isaiah Berlin’in seçme makalelerinden oluşuyor.

“Sadece kendin haklı olduğunu, hakikati gören sihirli bir göze sahip olduğunu ve sana katılmayan diğerlerinin haksız olduğunu düşünmek korkunç ve tehlikeli bir kibirdir,” diyen Berlin, farklı değerlerin çatışma sebebi değil, nasıl yaşanacağına dair farklı bakış açıları sunduğunu söylüyor.

Makalelerde, Berlin’in karşı-Aydınlanma, Machiavelli ve Tolstoy’un tarih anlayışı üzerine düşünceleri yer alıyor.

Kitabın ismi ise, tahmin edilebileceği gibi, tek büyük bir şey bilen kirpi ile birçok şey bilen tilkiyi sembolize ediyor.

  • Künye: Isaiah Berlin – Kirpi ile Tilki, derleyen: Murat Borovalı, çeviren: Mete Tunçay ve Zeynep Mertoğlu, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, siyaset, 342 sayfa

Kolektif – Türkiye’den Fransa’ya Göç ve Göçmenlik Halleri (2008)

Türkiye’nin 1960’lı yıllardan itibaren verdiği işçi göçünün bir durağı da Fransa’ydı.

Bu kitap, Fransa’ya göç etmiş Türklere odaklanan makalelerden oluşuyor.

Makaleler, Fransa’daki Türk göçmenlerin ve çocuklarının deneyimleri ile bunlara bağlı gelişen sosyolojik-siyasi durumu inceliyor.

Kitaba makaleleriyle katılan isimler şöyle: Feyza Ak Akyol, Samim Akgönül, Claire Autant-Dorier, Didem Danış, Benoit Fliche, Verda İrtiş, Ayhan Kaya, Mahir Konuk, Gaye Petek, Necdet Subaşı, Stephane de Tapia ve Füsun Üstel.

  • Künye: Kolektif – Türkiye’den Fransa’ya Göç ve Göçmenlik Halleri, derleyen: Didem Danış ve Verda İrtiş, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 392 sayfa

Feroz Ahmad – Jön Türkler ve Osmanlı’da Milletler: Ermeniler, Rumlar, Arnavutlar, Yahudiler ve Araplar (2017)

Osmanlı İmparatorluğu’nun son on yılında, imparatorluktaki değişik milletler ile İttihat ve Terakki Partisi arasındaki gerilimli ilişkinin zengin bir okuması.

Osmanlı’nın son dönemi ve modern Türkiye üzerine yaptığı önemli çalışmalarla bildiğimiz Feroz Ahmad, Ermenilerin, Rumların, Yahudilerin, Arnavutların ve Arapların, 2. Meşrutiyet’in ilanından sonra, uyanan ulusal bilinçlerini, siyasi faaliyetlerini ve bunun neticesinde ortaya çıkan sonuçları ayrıntılı bir bakışla irdeliyor.

Söz konusu milletlerin bu süreçteki cemaat yapılarını, siyasal örgütlenmelerini, başvurdukları yöntem ve araçları, uluslararası alandaki ilişkilerini, İttihat ve Terakki Partisi ile ilişkilerini ve Osmanlı’nın bu milletlerin faaliyetlerine karşı yürüttüğü siyaseti daha iyi kavramak için önemli bir rehber.

  • Künye: Feroz Ahmad – Jön Türkler ve Osmanlı’da Milletler: Ermeniler, Rumlar, Arnavutlar, Yahudiler ve Araplar, çeviren: Ayşen Gür, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 219 sayfa

Sema Erder ve Nihal İncioğlu – Türkiye’de Yerel Politikanın Yükselişi (2008)

İki yazarlı ‘Türkiye’de Yerel Politikanın Yükselişi’, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 1984-2004 tarihleri arasındaki yirmi yıllık çalışmalarını, yerel politika ekseninde inceliyor.

Yazarlar, 1986-1987’de yapmış oldukları bir alan araştırması üzerinden, o dönem tüm dünyada gözlenen yerelleşme hareketlerini, bu belediye üzerinden izliyor.

Çalışmanın en dikkat çeken yanı, yirmi yıl içinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin yerel yönetim ve yerel politika üretme anlamında ne denli değiştiğini gözler önüne sermesidir diyebiliriz.

Kitap, burada görevli kişilerin siyaset ve belediyecilik anlayışlarını da ele alarak, kapsamlı bir perspektif sunuyor.

  • Künye: Sema Erder ve Nihal İncioğlu – Türkiye’de Yerel Politikanın Yükselişi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, siyaset, 179 sayfa