Feroz Ahmad – Jön Türkler: Osmanlı İmparatorluğu’nu Kurtarma Mücadelesi (2020)

Jön Türklerin I. Dünya Savaşı yıllarında verdikleri Osmanlı İmparatorluğu’nu yok olmaktan kurtarma mücadelesi üzerine çok önemli bir çalışma.

Kitap, Feroz Ahmad’ın ilk kez 1969’da yayımlanan ‘İttihat ve Terakki’ adlı büyük yankı uyandırmış eserinin devamı niteliğinde.

Ahmad burada, 191-1918 zaman aralığında, siyasi kontrolü tamamen ele geçiren İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin Cihan Harbi’ne girişinden liderlerinin bir Alman denizaltısıyla kaçmak zorunda kaldıkları 1918 yılına kadar yaşanan önemli dönüm noktalarını izliyor.

Kitabın dikkat çeken yönlerinden biri de, İttihatçıların Atatürk’ün önderliğinde modern Türkiye’nin doğuşu mücadelesindeki yerlerini ve 1926 İzmir Suikastı davasıyla birlikte tasfiye edilmeleri sürecini de ele alması.

  • Künye: Feroz Ahmad – Jön Türkler: Osmanlı İmparatorluğu’nu Kurtarma Mücadelesi (1914-1918), çeviren: Tansel Demirel, İş Kültür Yayınları, tarih, 312 sayfa, 2020

Feroz Ahmad – Demokrasi Sürecinde Türkiye (2020)

Türkiye’nin 1945-1980 zaman aralığında demokrasiyle inişli çıkışlı serüveni üzerine bu değerli çalışma, yeni baskısıyla raflardaki yerini aldı.

Feroz Ahmad’ın, ilk baskısı 1977’de yapılmakla birlikte güncelliğini bugün de koruyan eldeki kitabı, ülkenin 35 yıllık çok partili sistem ve parlamenter deneyimini 10 yıllık dilimler içinde inceliyor.

Kitap, 1923’ten beri iktidarda olan CHP’nin seçim yenilgisiyle sonuçlanan beş yıllık geçiş dönemini (1945-1950) inceleyerek açılıyor ve ardından, her biri askeri müdahale ile sonuçlanan sonraki iki on yıl, tematik olarak tartışılıyor.

Ahmad devamında da, siyasi partiler, ekonomi, ordunun rolü gibi bu deneyimdeki önemli temaları tartışıyor.

Yazar bütün bunların yanı sıra, Türkiye’nin değişen siyasi kültüründe dinin rolünü ve dış politika konularındaki son durumu da irdeliyor.

  • Künye: Feroz Ahmad – Demokrasi Sürecinde Türkiye (1945-1980), çeviren: Ahmet Fethi, Hil Yayın, tarih, 480 sayfa, 2020

Necla Geyikdağı – Osmanlı Devleti’nde Yabancı Sermaye (2008)

Necla Geyikdağı ‘Osmanlı Devleti’nde Yabancı Sermaye’de, Osmanlı’nın kapitalizmin ilk küreselleşme sürecine nasıl dahil edildiğini anlatıyor.

Geyikdağı bunu, söz konusu sürece dair istatistiklerden yararlanarak, yerel ekonominin tarihsel yapısına odaklanarak ve devlet adamları ile aydınların iktisadi zihniyetini inceleyerek yapıyor.

Çalışma bu yönleriyle, Osmanlı İmparatorluğu’ndaki doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını ayrıntılı bir biçimde irdeliyor.

Feroz Ahmad’ın sunuşuyla yayımlanan kitabın özellikle, Türkiye’nin neden hâlâ gelişmekte olan bir ülke konumundan çıkamadığına dair önemli ipuçları vermesiyle ilgi çekeceğini söyleyebiliriz.

  • Künye: V. Necla Geyikdağı – Osmanlı Devleti’nde Yabancı Sermaye, 1854-1914, Hil Yayın, tarih,  247 sayfa

Feroz Ahmad – Jön Türkler ve Osmanlı’da Milletler: Ermeniler, Rumlar, Arnavutlar, Yahudiler ve Araplar (2017)

Osmanlı İmparatorluğu’nun son on yılında, imparatorluktaki değişik milletler ile İttihat ve Terakki Partisi arasındaki gerilimli ilişkinin zengin bir okuması.

Osmanlı’nın son dönemi ve modern Türkiye üzerine yaptığı önemli çalışmalarla bildiğimiz Feroz Ahmad, Ermenilerin, Rumların, Yahudilerin, Arnavutların ve Arapların, 2. Meşrutiyet’in ilanından sonra, uyanan ulusal bilinçlerini, siyasi faaliyetlerini ve bunun neticesinde ortaya çıkan sonuçları ayrıntılı bir bakışla irdeliyor.

Söz konusu milletlerin bu süreçteki cemaat yapılarını, siyasal örgütlenmelerini, başvurdukları yöntem ve araçları, uluslararası alandaki ilişkilerini, İttihat ve Terakki Partisi ile ilişkilerini ve Osmanlı’nın bu milletlerin faaliyetlerine karşı yürüttüğü siyaseti daha iyi kavramak için önemli bir rehber.

  • Künye: Feroz Ahmad – Jön Türkler ve Osmanlı’da Milletler: Ermeniler, Rumlar, Arnavutlar, Yahudiler ve Araplar, çeviren: Ayşen Gür, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 219 sayfa