Mustafa Suphi Erden – Türkiye ve İran’da Vatandaşlık ve Etnisite (2017)

Türkiye ve İran gibi hem çok farklı hem de fazlasıyla benzer tarihi, siyasi ve toplumsal özelliklere sahip iki ülke, uzunca bir zamandır birbiriyle karşılaştırılıyor.

Mustafa Suphi Erden’in elimizdeki bu nitelikli çalışması, iki ülkeyi tarihsel, siyasi ve sosyolojik yönleriyle karşılaştırmasıyla, bu konuya ilgi duyanları cezbedecek nitelikte.

İkisi de otoriter modernleşme temelinde yola çıkan Atatürk ile Rıza Şah’ın hedefleri, ne oldu da birbirinden ayrıştı?

Erden’in dört bölümden oluşan kitabının ilk iki bölümü, Türkiye ve İran’ın modern tarihlerini irdeliyor.

Kitabın üçüncü ve dördüncü bölümleri de, İran ve Türkiye’nin devlet oluşumları ile vatandaşlıklarının kapsamlı karşılaştırılmasından oluşuyor.

Bu bölümlerde,

  • İran ve Türkiye’nin imparatorluk mirasları,
  • İki ülkenin muhalefet odaklarının özellikleri,
  • Ulema, esnaf, aktif sosyal güçler, aşiretler ve politik sol gibi, sosyal güç ağları,
  • İran ve Türkiye’de modernleşme reformları,
  • İran ve Türkiye’de vatandaşlık hakları,
  • Ve yönetim stratejileri gibi pek çok konu irdeleniyor.

Çalışma, bu ilgi çekici konuların yanı sıra, İran ve Türkiye hakkındaki temel iddiaları da tartışıyor ve yakın zamanda iki ülkeyi bekleyen olası sorunları da saptıyor.

  • Künye: Mustafa Suphi Erden – Türkiye ve İran’da Vatandaşlık ve Etnisite, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 324 Sayfa

Kolektif – Pusula: Gençlere İnsan Hakları Eğitimi Kılavuzu (2008)

Avrupa Konseyi tarafından hazırlanan ‘Pusula’, gençlere insan hakları eğitimi vermeyi amaçlıyor.

Gençler için bu konuda bilinç oluşturmayı hedefleyen proje, insan haklarının yasal önlemlerle savunulmasının yetersiz olduğunu, asıl önemlisinin bunun herkes tarafından korunup kollanması olduğu anlayışına dayanıyor.

Kitapta, insan haklarının yanı sıra, yurttaşlık, çocuklar, çevre, toplumsal cinsiyet eşitliği, ayrımcılık, yabancı düşmanlığı, sağlık, küreselleşme, barış ve yoksulluk gibi konular da anlatılıyor.

  • Künye: Kolektif – Pusula: Gençlere İnsan Hakları Eğitimi Kılavuzu, çeviren: Burcu Yeşiladalı, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, eğitim, 418 sayfa

Hale Bolak Boratav, Güler Okman Fişek ve Hande Eslen Ziya – Erkekliğin Türkiye Halleri (2017)

Şimdinin Türkiye erkeği, geleneksel kalıpların dayatmalarıyla sosyal değişmelerin beraberinde getirdiklerinin arasına sıkışmış durumda.

İşte elimizdeki bu nitelikli çalışma, Türkiye’de aile dinamiğini derinlemesine irdeliyor ve oğul olmanın, baba olmanın, eş olmanın bu topraklardaki seyrinin nitelikli bir fotoğrafını çekiyor.

Baba-çocuk ilişkisinden geleneksel ve modern babalık modellerine, bu alanda yapılmış literatürün geniş bir incelemesini yaparak başlayan kitap,

  • Babayla ilişkide hiyerarşik boyut,
  • Erkekliğe ilişkin algı, söylem ve deneyimler,
  • Taşralı, yoksul, bireyselleşme arayışında ve geleneksel erkek tipleri,
  • Evli erkeklerin kendi ebeveynleriyle ve kendi çocuklarıyla ilişkileri,
  • Eşle ilişkide hiyerarşi ve kadın-erkek eşitliği,
  • Erkeklik tanımları,
  • Ve toplumda erkekliğe ilişkin tutumları gibi birçok ilgi çekici konu irdeleniyor.

Bugünün Türkiye erkeklerini, onların ailesiyle ilişkilerini ve bu ilişkinin çevrelerini nasıl etkilediğini daha iyi kavramak için çok iyi bir kaynak.

Bu topraklarda her ne kadar sarsılmaz gibi görünen bir erkek algısı halen egemen olsa da, kitap, farklı kesimlerden gelen erkeklerin hayat öykülerinin nasıl farklı seyirler izleyebileceğini de gözler önüne sermekte.

  • Künye: Hale Bolak Boratav, Güler Okman Fişek ve Hande Eslen Ziya – Erkekliğin Türkiye Halleri, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 477 sayfa

Zerrin İren Boynudelik – Bu Resim Ne Anlatıyor?: Mitoloji (2017)

Batı resim tarihinde mitolojinin işlenişi, özellikle Rönesans döneminde doruğa ulaşmış, bu ilgi daha sonra da devam etmişti.

Dolayısıyla bu dönem ve sonrasında yapılmış şaheserleri daha iyi anlamak için arkalarındaki mitolojik öyküleri bilmek elzem.

İşte bu pratik ve güzel kitap da, tam da böylesi bir işlev üstleniyor.

Zerrin İren Boynudelik, Rönesans ve sonrası dönemlerde ortaya konmuş resimleri örnek olarak alıyor ve burada işlenen mitolojik öyküler ekseninde sanatçı, sanatçının üslubu ve yaşadığı dönemin özellikleri konularında ilgi çekici bilgiler sunuyor.

Avrupa resminde mitoloji konulu resimlerle ilgili bir girişle açılan kitap,

  • Olympos Dağı’nın on iki tanrısı,
  • Zincirlenmiş Prometheus,
  • Zeus’un aşkları,
  • Yüz gözlü dev Argos,
  • Kıskanç Hera,
  • Lafazan Hermes,
  • Kibirli dokumacı Arakhne ve Athena,
  • İffetli Artemis ve Kallisto,
  • Kaybetmeyi hazmedemeyen Apollon ve yetenekli Marsyas,
  • Güzel Aphrodite, çirkin Hephaistos ve kavgacı Ares,
  • Altınların çekiciliğine kapılan Atalante,
  • En zor işleri başaran kahraman Herakles,
  • Tanrıların habercisi, kurnaz, iş bilir, dilbaz Hermes,
  • Ve asmanın, üzümün ve şarabın Tanrısı Dionysos gibi mitolojik öykülerin Batı resim sanatındaki izlerinin peşine düşmekte.

Tanrı ve Tanrıçalar hakkında kısa bilgiler ile mitolojik karakterlerin sembollerine dair açıklamalar barındıran kitabı, sanata ve sanat tarihine meraklı tüm okurlara öneriyoruz.

  • Künye: Zerrin İren Boynudelik – Bu Resim Ne Anlatıyor?: Mitoloji, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, sanat, 230 sayfa

Steven A. Epstein – Geç Dönem Ortaçağ Avrupası (2014)

Profesör Steven A. Epstein nitelikli çalışmasında, geç dönem Ortaçağ Avrupa’sının 1000-1500 zaman aralığını kapsayan ekonomik ve sosyal tarihini anlatıyor.

Avrupa’nın söz konusu dönemini incelerken, 14. yüzyılda yaşanan kıtlık ve salgın hastalıklara merkezi bir rol veren Epstein, bu coğrayayı baştan başa kat ederek, Avrupa’da ekonomik büyümenin başladığı 1000 yılından küresel çapta ticaretin güç kazandığı 15. yüzyıla kadar, Avrupa’nın aile yaşamı, feodal toplumunun belli başlı nitelikleri ve bölgenin ticaret, zanaat, tarım alanında kaydettiği dönüşümler gibi, bölgenin sosyal ve ekonomik hayatından pek çok ayrıntı sunuyor.

  • Künye: Steven A. Epstein – Geç Dönem Ortaçağ Avrupası, çeviren: Serap Işık, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 322 sayfa

Namık Sinan Turan – İmparatorluk ve Diplomasi (2014)

Namık Sinan Turan, Avrupa’da yaşanan Rönesans sürecinden sonra gelişen yeni diplomasi anlayışı karşısında Osmanlı İmparatorluğu’nun nasıl bir tavır geliştirdiğinden başlayarak Osmanlı’nın diplomasi yaklaşımının gelişimini araştırıyor.

Yazar kitabına, Osmanlı’nın kuruluş yıllarında Bizans, Balkan ve Akdeniz devletleriyle diplomatik ilişkilerini analiz ederek başlıyor.

Çalışmanın devamında ise, Osmanlı-Avrupa ilişkilerinin tarihsel gelişimi, Rönesans’la birlikte Avrupa’da yeni bir diplomatik düzenin kuruluşu ve Osmanlı’nın buna karşı tutumu, Osmanlı’nın modernleşme süreci ve kriz dönemlerindeki diplomasi uygulamaları gibi konular irdeleniyor.

  • Künye: Namık Sinan Turan – İmparatorluk ve Diplomasi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 568 sayfa

Berch Berberoğlu – Küresel Çağda Siyasal Sosyoloji (2014)

‘Küresel Çağda Siyasal Sosyoloji’, devlete dair önemli soruları, bunların toplumdaki rollerini eleştirel perspektifle irdeliyor.

Kitap, dünyadaki sosyo-politik dinamiklerini daha iyi anlayabilmek açısından, devlet ve toplumun doğası, gelişimi ve değişimine dair kuramsal bir bakış açısı sunuyor.

Berch Berberoğlu, Ortadoğu, Afrika ve Latin Amerika gibi az gelişmiş ülkeleri inceleyerek, sınıfsal yapının ve sınıf ilişkilerinin siyasi güç ve devlet için en büyük belirleyiciler olduğunu ve bizatihi devletin, sosyal oluşumların siyasi parametrelerini belirleyen sınıfsal yapının doğrudan ürünü olduğunu savunmakta.

Konu hakkında sağlam bir teorik inceleme.

  • Künye: Berch Berberoğlu – Küresel Çağda Siyasal Sosyoloji, çeviren: Edip Sönmez, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 240 sayfa

E. Fuat Keyman – Türkiye’nin İyi Yönetimi (2008)

E. Fuat Keyman ‘Türkiye’nin İyi Yönetimi’ başlıklı bu çalışmasında, 2004-2008 yılları arasında Türkiye’nin içinden geçtiği değişim ve dönüşümü eleştirel bir gözle değerlendiriyor.

Kitap, yukarıdaki zaman aralığında, Türkiye’nin giderek, yazarın “Ilımlı İslam-Tepkici Milliyetçilik” olarak tanımladığı eksene indirgendiğini ve bu temelde yaşanan değişim ve dönüşümün nasıl toplumsal kızgınlık, öfke ve kutuplaşmaya doğru götürüldüğünü anlatıyor.

Keyman bu duruma karşı, özgürlükçü ve demokratik bir sol alternatifin önemini vurguluyor.

  • Künye: E. Fuat Keyman – Türkiye’nin İyi Yönetimi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, siyaset, 440 sayfa

Kolektif – Kitleleri Yeniden Düşünmek (2017)

Çokluk, halk, kalabalık, kitle…

Kitleler, her tarihsel dönemde, iktidarların meşrebine göre ya göklere çıkarıldı ya da küçümsendi.

Alanında uzman isimlerden, her döneme göre farklılık gösteren kitlelerin iç dinamiklerini analiz eden nitelikli makaleler.

Kitapta,

Kalabalıklar ve demokrasi,

Devrim ve faşizm arasında kitle fikri ve imgesi,

Kendiliğinden örgütlenme ve doğrudan demokrasi ilişkisi,

Kitlelerin direnişinin hukuk politikası üzerinde yaratmış olduğu etkiler,

Ve Marjinal bir hukuk terimi olarak linçin modern hukuk anlayışında yarattığı çatlak gibi, birçok önemli konu irdeleniyor.

Değişen politik, ekonomik ve toplumsal şartlarla birlikte, kitlelerin politik aktivizminin nasıl dönüştüğünü daha iyi kavramak için iyi bir kaynak.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle:

Zeynep Koçak, Malcolm Bull, Rainer Maria Kiesow, William Mazzarella, Costas Douzinas, Christian Borch, Stefan Jonsson, Warren Breckman, Manfred Berg ve Tanıl Bora.

  • Künye: Kolektif – Kitleleri Yeniden Düşünmek, derleyen: Zeynep Koçak, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 180 sayfa

Ergun Özbudun – Türkiye’de Demokratikleşme Süreci (2014)

Ergun Özbudun’un, Türkiye’de demokratikleşme ve onun iki önemli boyutunu oluşturan anayasa yapımı ve anayasa yargısı konularını irdeleyen makalelerinden bir seçki.

Özbudun, evrensel demokratik standartlara uygun bir anayasanın yapılmasının, demokratik pekişme sürecinin en kritik aşamalarından biri olduğunu söylüyor.

Yazar makalelerinde, anayasa yapımında yöntem sorunları ve bölünmüş toplumlarda anayasa yapımı sorunu konularını irdeliyor;  “Anayasa Uzlaşma Komisyonu”ndan edindiği gözlemlerini paylaşıyor ve böylelikle, anayasa yapımı sürecinin çeşitli yönleri konusunda bizi aydınlatıyor.

  • Künye: Türkiye’de Demokratikleşme Süreci, Ergun Özbudun, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, hukuk, 214 sayfa