Osman Nuri – II. Abdülhamid ve Saltanatı (2009)

Osman Nuri ‘II. Abdülhamid ve Saltanatı’ isimli bu kitabının ilk cildinde, Osmanlı tarihinin en çok tartışılan padişahı olarak kabul edilen II. Abdülhamid’in hayatını, özelliklerini ve siyasetini okura sunuyor.

Kitabına V. Murad’dan başlayan Osman Nuri, ardından Abdülhamid’in iktidar dönemi olan Devr-i Hamidiye’yi ve ardından da tahttan indirilen hakanın özel ve siyasi hayatını anlatıyor.

Otuz dört yıllık tarihi ve siyasî olayların da detaylı bir biçimde ele alındığı kitap, bugün dahi çokça tartışılan konulara odaklanıyor.

Bu dönemi yaşamış kişilerin tanıklıklarına da başvuran Osman Nuri, Avrupa’da yayımlanan gazete ve dergilerden de yararlanıyor.

  • Künye: Osman Nuri – II. Abdülhamid ve Saltanatı, 47 Numara Yayıncılık, biyografi, 400 sayfa

Peter McPhee – Robespierre (2015)

Fransız Devrimi’nin önde gelen liderlerinden Maximilien Robespierre hakkında en ‘in iniş çıkışlarla örülü hayatının hikâyesi.

Peter McPhee’nin kapsamlı çalışması, doğduğu çevreden eğitim yıllarına, bir devrimci olarak yola koyuluşundan Fransız Devrimi’ndeki rolüne ve trajik ölümüne, siyasi hayatımıza Jakobenizmi miras bırakmış bu ünlü ismin yaşamının bilinmeyenlerini aydınlatıyor.

  • Künye: Peter McPhee – Robespierre, çeviren: Süha Sertabiboğlu, İş Kültür Yayınları

Demet Taner – Canlar Ölesi Değil (2018)

“Öyle anlar var ki, yaşamın bir değeri kalmıyor. Öyle anlar var ki, eksiliyorsunuz. Ama kalan her zerreniz önceki bütünün bütün artılarını, kendi çekirdeğinde taşıyor.”

Böyle başlıyor, Demet Taner’in, eşi Haldun Taner’in ölümünün onuncu yılında, ilk kez 1996’da yayınladığı elimizdeki kitabı.

Türkiye edebiyatının ve tiyatrosunun önde gelen simalarından Haldun Taner’in hayatından önemli ayrıntılar sunan kitap, ilk yayınlanışının üzerinden yirmi yılı aşkın süre geçtikten sonra şimdi yeniden raflardaki yerini aldı.

Demet Taner, can yoldaşı Haldun Taner’le ilk karşılaşmalarından başlayarak, kendisiyle uzun yıllar süren birlikteliğini, Taner’in bir eş ve insan olarak portresini, edebiyat ve tiyatro alanlarındaki üretimlerinin arka planını ve bunun gibi birçok önemli gelişmeyi bizimle paylaşıyor.

Taner’in kişisel ve edebi hayatının kapsamlı bir dökümü olan kitap, her şeyden önce bir sevgi meseli olarak okunmalı.

  • Künye: Demet Taner – Canlar Ölesi Değil: Fotoğraflarla Haldun Taner’in Yaşamöyküsü, Yapı Kredi Yayınları, biyografi, 136 sayfa, 2018

Alpay Kabacalı – Osmanlı ‘Altın Çağ’ının Hükümdarı: Kanuni Sultan Süleyman (2008)

Kanuni Sultan Süleyman bilindiği gibi, yarım yüzyıl boyunca Osmanlı İmparatorluğu’nu yönetti ve bu dönemde önemli icraatlar gerçekleştirdi.

Araştırmacı-yazar Alpay Kabacalı bu çalışmasında, Kanuni Sultan Süleyman’ı ve onun hükümdarlık dönemini kapsamlı bir şekilde ele alıyor.

İmparatorluğun en güçlü ve en geniş sınırlara sahip olduğu döneminde Kanuni’nin tahta çıkışı, İmparatorluğun doğu ve batı coğrafyalarında ilerleme politikaları, bilim, kültür ve sanat alanında kaydedilen gelişmeler, zengin görsel malzemeler eşliğinde anlatılıyor.

  • Künye: Alpay Kabacalı – Osmanlı ‘Altın Çağ’ının Hükümdarı: Kanuni Sultan Süleyman, Denizbank A.Ş. Yayınları, biyografi, 319 sayfa

Kolektif – Devrimciler Ölmez (2015)

Henüz 23 yaşındayken, Mahir Çayanlarla birlikte Kızıldere’de katledilen Sinan Kâzım Özüdoğru’yu anma kitabı.

Kitaba katkıda bulunan Özüdoğru’nun arkadaşları, devrimci yoldaşları ve onu tanıyanlar, şiir, edebiyat, tiyatroyla ilgilenen; gençleri eğiten, gecekondularda çalışan bu örnek devrimcinin yaşamından önemli kesitler sunuyor.

  • Künye: Kolektif – Devrimciler Ölmez: Sinan Kâzım Özüdoğru Kitabı, derleyen: Füsun Özbilgen, Ayrıntı Yayınları

Âlim Kahraman – Yahya Kemal Beyatlı (2009)

Âlim Kahraman ‘Yahya Kemal Beyatlı’da, ‘Açık Deniz’, ‘Ses’, ‘Kocamustafapaşa’, ‘Süleymaniye’de Bayram Sabahı’ gibi büyük şiirlerin sahibi, Türkiye şiirinin dönüm noktalarından Yahya Kemal’in biyografisini veriyor.

Kahraman, Yahya Kemal’in ölümünün ellinci yılında yayımlanan kitabında, şairi çok boyutlu bir biçimde ele alıyor.

Şairin Üsküp’te geçen çocukluk ve ilkgençliği, İstanbul ve Paris’teki yaşamı, Milli Mücadele döneminde yaptıkları, Ankara’da Meclis’te aldığı görevler ve elçilik yılları, kitapta okuyucunun karşısına çıkan konulardan birkaçı.

Kahraman’ın çalışması, derli toplu bir biyografi olmasının yanı sıra, Yahya Kemal’in şiirini biçimlendiren koşulları da göstermesiyle önemli.

  • Künye: Âlim Kahraman – Büyük Göçmen Kuş: Yahya Kemal Beyatlı, Büyüyen Ay Yayınları, biyografi, 443 sayfa

Nick Henck – Subcomandante Marcos (2008)

Hukuk profesörü Nick Henck, ‘Maskeli Adam’ alt başlıklı ‘Subcomandante Marcos’ta, kuşkusuz sadece günümüzün değil, geleceğin siyaseti açısından da oldukça özgün bir aktör olan Zapatist hareketin lideri Marcos’un biyografisini veriyor.

Che Guevara’dan bu yana gelmiş geçmiş en tanınmış gerilla liderlerinden olan Subcomandante Marcos, günümüzün küreselleşme karşıtı hareketinin de simge isimlerinden.

Nick Henck’in kapsamlı ve nitelikli kitabı, Subcomandante’nin biyografisini verirken, aynı zamanda Zapatist harekete dair merak edilenleri de açıklığa kavuşturuyor.

  • Künye: Nick Henck – Subcomandante Marcos, çeviren: Eylem Kaftan, Timsah Kitap, biyografi, 342 sayfa

Dagobert Von Mikusch – Ölümsüz (2008)

Dagobert Von Mikusch ‘Ölümsüz’de, Atatürk’ün biyografisini sunuyor ve O’nun içinde yaşadığı Osmanlı İmparatorluğu ve İmparatorlukla ilişkileri olan diğer ülkeleri sosyal, siyasal ve ekonomik açılardan inceleyerek karşılaştırmalı bir tarih analizine girişiyor.

Atatürk’le ilgili çeşitli olaylar anlatılırken, bunlarla Avrupa tarihindeki gelişmelerin karşılaştırılması, kitabın dikkat çeken yönlerinden.

1929 yılında yayımlanmış eserini Türkiyeli okuyuculardan ziyade Avrupalı okuyucular için kaleme alan Atatürk hayranı Mikusch, zorluklar içinde bir devletin nasıl kurulabildiğini anlatıyor.

Kitap daha sonra İngiltere, ABD, Fransa ve İtalya’da da yayımlanmıştı.

  • Künye: Dagobert Von Mikusch – Ölümsüz, çeviren: Esat Nermi Erendor, İkarus Yayınları, biyografi, 360 sayfa

Mehmet Atilla Güler – Belki Gerçek Yapmaya (2018)

Türkiye’de politik rock denince ilk akla gelen isimlerden olan Cem Karaca, yalnızca müzikal açıdan bir devrim yapmakla kalmadı, aynı zamanda birçok insanın hayatında da derin izler bıraktı.

Bu kitabın yazarı Mehmet Atilla Güler için de, durum tamı tamına böyle.

Kendisinin Cem Karaca hayranlığı, babasının aracılığıyla çocukluk yıllarına kadar uzanıyor.

Güler’in bu özenli ve güzel kitabı ise, Cem Karaca müziğinin ekonomik, sosyal ve politik boyutlarını zengin bir perspektifle takip etmesiyle önemli.

Rock müziğin Türkiye’deki serüveninin anlatımıyla açılan kitap,

  • Cem Karaca’nın çocukluk ve ilk gençlik yıllarını,
  • Karaca’nın Apaşlar, Ferdy Klein Orkestrası, Kardaşlar, Moğollar, Dervişan ve Edirdahan gibi gruplarla ortaya koyduğu efsane eserleri,
  • Sürgün yıllarını,
  • Yurda dönüş ve Türkiye’de ilk albümünü yapışını,
  • Son albümü ‘Bindik Bir Alamete’nin macerasını,
  • Son günlerini,
  • Ve bunun gibi, Cem Karaca’nın hayatından pek çok önemli kesiti bizimle paylaşıyor.

Kitabın bir diğer önemi de, Cem Karaca’nın birlikte çalıştığı son grup olan Yol Arkadaşları’nın basçısı Zafer Şanlı’nın anlatımları aracılığıyla, Karaca’nın son yıllarına dair başka hiçbir yerden ulaşılması mümkün olmayan altın değerinde bilgiler sunması.

  • Künye: Mehmet Atilla Güler – Belki Gerçek Yapmaya: Cem Karaca’nın Hayatı, Müziği ve Yalnızlığı, İmge Kitabevi, müzik, 135 sayfa, 2018

Andrew Gibson – Samuel Beckett (2018)

Hümanizm için, “büyük katliamların yaşandığı zamanlara saklanan bir sözcük” demiş, karakterlerini, insanı yaratılmışların efendisi olarak seçkin bir konuma yerleştiren sıfatlardan hep arındırmış Samuel Beckett’ın bir biyografisi.

Beckett’ın biyografik eserleri neredeyse hiç önemsemediğini biliyoruz.

James Knowlson ve Anthony Cronin’nin Beckett biyografileri ise oldukça ünlüdür.

Beckett’a dair pek çok noktayı aydınlığa kavuşturan söz konusu biyografilerin yanında Andrew Gibson’ın çalışması, kapsamlı olmaktan ziyade minimal oluşuyla öne çıkıyor diyebiliriz.

Kitabı özgün kılan hususların başında, Beckett’ın kişisel dünyasına, onun böylesi sıra dışı yapıtlar yaratmasının ardındaki dinamiklere, başka bir deyişle karakteriyle eserleri arasındaki ilişkiye odaklanmasıdır diyebiliriz.

  • Künye: Andrew Gibson – Samuel Beckett, çeviren: Orhan Düz, Yapı Kredi Yayınları, biyografi, 192 sayfa, 2018