Kategori: Biyografi

İlker Dere – Hasan Tahsin Banguoğlu (2014)

Hasan Tahsin Banguoğlu, tek parti döneminde din eğitiminin yolunu açan bakan olarak biliniyor.

Kitap bu yönüyle en çok, Banguoğlu’nun Milli Eğitim Bakanlığı yaptığı dönemdeki gelişmeleri aydınlatmasıyla önemli.

Türk-İslam tezinin müfredata yerleştirilmesinin de mimarı olan Banguoğlu’nun çalışmaları, Türk eğitim sisteminin gelişimi ve bugüne devreden sorunları gözetilerek okunduğunda, doğal olarak pek aydınlatıcı sonuçlar vermiyor.

  • Künye: İlker Dere – Hasan Tahsin Banguoğlu, Akıl Fikir Yayınları, biyografi, 280 sayfa

Jack El-Hai – Nazi ve Psikiyatrist (2017)

Hırslı Amerikan ordu psikiyatristi Dr. Douglas Kelley ile üst düzey Nazi yöneticilerinden Hermann Göring arasındaki tehlikeli ilişkinin izini süren bir biyografi.

Dr. Douglas Kelley, Amerikan ordusu tarafından, rütbeli Nazilerin mahkemede yargılanmaya akıl sağlığı bakımından elverişli olup olmadıklarını araştırmakla görevlendirilmiş genç bir psikiyatristti.

Bu yönde çalışmalar yapmaya başlayan Kelley, alan için altın değerinde bir arşiv yapar.

Öte yandan Kelley’nin, bu araştırma esnasında yanıtını öğrenmek istediği başka sorular da vardır:

Nazileri diğer insanlardan ayıran psikolojik ve karakteristik ortak özellikleri var mıdır?

Her insanda, Nazilerdekine benzer şekilde, vahşete sebep olma potansiyeli var mıdır?

Kelley bu soruların yanıtlarını ararken, diğer mahkûmlardan daha çok öne çıkan, Adolf Hitler’in sağ kolu Hermann Göring ile yakınlaşır.

Fakat kısa süre sonar samimi bir ilişki kuran Kelley ile Göring arasındaki mesafe tümüyle ortadan kalkmaya başlar.

Bu ilişkinin Kelley açısından asıl trajik yönü ise, Göring’in baskın kişiliğinin etkisinde kalması ve giderek bu usta manipülatörün yönlendirmelerine maruz kalmasıdır.

Zira Kelley’nin hayatı, bu aşamadan sonra alt üst olacaktır.

Kitap, hem tarihin en korkunç suçlularından birinin dünyasına inmesi, hem Nazilerin zihniyetini ortaya koyması ve hem de kötülüğün doğasını serimlemesiyle ilginç bir okuma vaat ediyor.

  • Künye: Jack El-Hai – Nazi ve Psikiyatrist, çeviren: Tolga Yalur, Pegasus Yayınları, biyografi, 352 sayfa

Gérard de Cortanze – Hayat Yazısı: Jorge Semprun (2008)

İspanyol yazar Jorge Semprun, edebiyatıyla olduğu kadar, politikacı kimliğiyle de bilinen bir isim.

İspanyol Komünist Partisi’nin üyesi olarak siyasete atılan Semprun, hiçbir zaman siyasetle bağını koparmamış, sosyalist Felipe Gonzalez’in kurduğu İspanyol Hükümeti’nde kültür bakanlığına kadar uzanmıştı.

Cortanze’ın Semprun biyografisi, yazarın edebiyatını ve siyaset hayatını ayrıntılarıyla sunuyor.

Semprun’un 2. Dünya Savaşı’nda yaşadıkları, bu dönemdeki Buchenwald cehennemine dair tanıklığı ve edebiyatının savaştan ne derece etkilendiği, kitapta ele alınan konulardan birkaçı.

  • Künye: Gérard de Cortanze – Hayat Yazısı: Jorge Semprun, çeviren: Nükhet İzet, Doruk Yayınları, biyografi, 230 sayfa

Donald Spoto – Grace Kelly (2014)

Donald Spoto’nun birebir görüşmeler yaparak hazırladığı kitabı, 1982 yılında ölen Hollywood sinemasının popüler figürlerinden Grace Kelly’nin ayrıntılı bir biyografisini sunuyor.

Spoto, Kelly’nin 1929’daki doğumundan başlayarak, yetiştiği çevreyi, 1950’li yıllarda başladığı sinema kariyerini, Monaco prensi ile evlenerek jet sosyeteye girişini ve bir trafik kazası sonucunda hayatını kaybedişini anlatıyor.

Kitapta, Kelly’nin çevresinde bulunmuş kişilerin tanıklığına da başvurulmuş.

  • Künye: Donald Spoto – Grace Kelly, çeviren: Demet Altınyeleklioğlu, Artemis Yayınları, biyografi, 322 sayfa

Franz Binder – Dalai Lama (2008)

Franz Binder’den, asıl adı Tenzin Gyatso olan, Tibet’in ruhani ve dünyevi önderi 14. Dalai Lama’nın kapsamlı bir portresi.

Binder,

  • Dalai Lama’nın doğumu esnasındaki kehanetleri,
  • Tibet tarihinde daha önceki Dalai Lamaları,
  • Dalai Lama’nın Lhasa’da geçen çocukluk ve gençlik yıllarını,
  • Uzun yıllar süren sürgünlük dönemini,
  • Ve dünya çapında kendisini ünlü bir figür yapan koşulları ayrıntılarıyla izlemekte.

Tibetlilerin, saygıyla atfettikleri unvanlardan biri “dilekleri yerine getiren mücevher” olan Tenzin Gyatso, daha barışçıl ve hoşgörülü bir dünya için bıkmadan verdiği çabaları, bunun için dünyanın birçok yerine yaptığı gezileri, yazdığı kitapları, verdiği konferansları ve dünyanın önde gelen siyasetçi, bilim adamı ve dini liderlerle yaptığı sohbetleriyle bilinir.

Kitap, Dalai Lama’nın barış ve hoşgörüye dayanan misyonunu açıklamasıyla önemli.

  • Künye: Franz Binder – Dalai Lama, çeviren: Nazife Mertoğlu, Arkadaş Yayınevi, biyografi, 182 sayfa

Aysel Okan – İstanbul Evliyaları (2008)

Aysel Okan, ‘İstanbul Evliyaları’nda, İstanbul’un muhtelif semtlerinde, halk arasında adı sık sık geçen evliyaların izini sürüyor.

Eyüp Sultan, Şeyh Yahya, Merkez Efendi, Sümbül Efendi, Karaca Ahmet Sultan, Zembilli Ali Efendi, Nalıncı Dede, Tuz Baba, Çifte Sultanlar, Ahmet Turanî, Laleli Baba, Lohusa Sultan, Kral Kızı ve Çifte Gelinler, bu kitapta yer bulan, kimisi bir semte adını vermiş, çoğu menkıbe ve rivayetlere konu olmuş evliyalardan yalnızca birkaçı.

Okan’ın, evliyaların biyografileri, onlara dair rivayetler ve menkıbelerden oluşan anlatımında, bu isimlerin yaşadığı İstanbul semtleri de kendine yer buluyor.

Dolayısıyla çalışma, İstanbul’un sosyal tarihine dair ilginç ayrıntılar da barındırıyor diyebiliriz.

  • Künye: Aysel Okan – İstanbul Evliyaları, Kapı Yayınları, biyografi, 312 sayfa

Ioan James – Büyük Mühendisler (2017)

Edison’dan Tesla’ya, Wright Kardeşler’den Marconi’ye, Tupolev’den Eiffel’e, tamı tamına elli büyük mühendisin biyografisi.

Ioan James bu çalışmasında, günümüzden 400 yıl öncesine uzanarak, hem mühendislik tarihinde iz bırakmış isimlerin izini sürüyor hem de mühendisliğin tarih içinde hangi toplumsal, siyasi ve ekonomik süreçleri kat ederek gelişim gösterdiğinin nitelikli bir fotoğrafını çekiyor.

Kitap, bu tarihsel öykü içinde karşımıza çıkan elli mühendisin hangi çalışmalarıyla bu alana önemli katkılarda bulunduğunu, ayrıca bu mühendislerin hayatlarına dair merak edilen pek çok ayrıntıyı aydınlatıyor.

İlgilisi için bir not da düşelim:

Yayınevinin bu dizisinden daha önce de ‘Büyük Biyologlar’, ‘Büyük Matematikçiler‘ ve ‘Büyük Fizikçiler’ isimli kitaplar da yayımlanmıştı.

  • Künye: Ioan James – Büyük Mühendisler, çeviren: Yonca Aşçı Dalar, İş Kültür Yayınları, biyografi, 328 sayfa

Uğur İbrahimhakkıoğlu – Çelik Gülersoy Senfonisi (2008)

Uğur İbrahimhakkıoğlu’nun ‘Çelik Gülersoy Senfonisi’, Çelik Gülersoy’un hayatını ve çalışmalarını anlatıyor.

Çalışma, İbrahimhakkıoğlu’nun, Gülersoy’un kurumlarından Turing’e dair makalelerini, Gülersoy hakkında kaleme alınan yazıları, notları, makaleleri, röportajlardan seçmeleri ve kısmen de Gülersoy’un kendi yazılarını bir araya getiriyor.

Çelik Gülersoy, özellikle İstanbul’a dair çalışmalarıyla bilinen bir isim.

Kendisinin yaptığı çalışmalar, kimilerinden takdir, kimilerinden de eleştiri aldı. Yazar, Gülersoy’un çalışmalarını, söz konusu eleştirileri de ihmal etmeyerek anlatıyor.

Kitabın bir diğer önemi de, Gülersoy’a dair kapsamlı bir bibliyografya sunması.

  • Künye: Uğur İbrahimhakkıoğlu – Çelik Gülersoy Senfonisi, Çelik Gülersoy Vakfı Yayınları, biyografi, 561 sayfa

Hulûsi Turgut – Sabri Ülker’in Hayat Hikâyesi (2014)

Hulûsi Turgut, Kırım’dan Türkiye’ye göç eden bir ailenin çocuğu olup ağabeyinin kurmuş olduğu küçük bir dükkândan Ülker gibi dünya çapında dev bir markayı ortaya çıkaran Sabri Ülker’in hayatını anlatıyor.

Yazar, 1920’de Kırım’da dünyaya gelen ve 2012 yılında 92 yaşında hayata veda eden Sabri Ülker’in ailesinin 93 Harbi, Balkan Savaşları, 1. Dünya Savaşı ve Bolşevik Devrimi’yle şekillenen tarihini, Sabri Ülker’in çocukluk ve eğitim yıllarını, Sabri Ülker’in iş dünyasına adım atışını, 2. Dünya Savaşı’nın zorlu yıllarında, ilkel bir makine ve üç işçiyle yola çıkan Ülker’in dünya çapında bir şirket haline gelişini ele alıyor.

  • Künye: Hulûsi Turgut – Sabri Ülker’in Hayat Hikâyesi, Doğan Kitap, biyografi, 731 sayfa

Kolektif – Kültürün Nabzını Tutan Doğan Hızlan (2008)

‘Kültürün Nabzını Tutan Doğan Hızlan’, incelemeleriyle, yarım yüzyıldır Türkiye edebiyatına katkı sunan Doğan Hızlan’ın hayatını ve çalışmalarını anlatıyor.

Hızlan yazı serüvenine, arkadaşlarıyla beraber kurduğu Yankı isimli edebiyat dergisiyle başlamış ve daha sonra çeşitli yazılı ve görsel basın kuruluşlarında edebiyat kritikleri yaparak, bu görevini devam ettirdi.

Kitapta, Hızlan’ın edebiyatla süregelen bağı dışında, sinema, tiyatro, yemek kültürü gibi alanlardaki üretimlerine de vurgu yapılıyor.

Çalışma, Hızlan hakkında görüş bildiren yazarların yorumlarını, yazılarından yapılmış bir derlemeyi ve kendisiyle yapılmış bir söyleşiyi barındırıyor.

  • Künye: Kolektif – Kültürün Nabzını Tutan Doğan Hızlan, hazırlayan: Alpay Kabacalı, Gürer Yayınları, biyografi, 208 sayfa