Ioan James – Büyük Mühendisler (2017)

Edison’dan Tesla’ya, Wright Kardeşler’den Marconi’ye, Tupolev’den Eiffel’e, tamı tamına elli büyük mühendisin biyografisi.

Ioan James bu çalışmasında, günümüzden 400 yıl öncesine uzanarak, hem mühendislik tarihinde iz bırakmış isimlerin izini sürüyor hem de mühendisliğin tarih içinde hangi toplumsal, siyasi ve ekonomik süreçleri kat ederek gelişim gösterdiğinin nitelikli bir fotoğrafını çekiyor.

Kitap, bu tarihsel öykü içinde karşımıza çıkan elli mühendisin hangi çalışmalarıyla bu alana önemli katkılarda bulunduğunu, ayrıca bu mühendislerin hayatlarına dair merak edilen pek çok ayrıntıyı aydınlatıyor.

İlgilisi için bir not da düşelim:

Yayınevinin bu dizisinden daha önce de ‘Büyük Biyologlar’, ‘Büyük Matematikçiler‘ ve ‘Büyük Fizikçiler’ isimli kitaplar da yayımlanmıştı.

  • Künye: Ioan James – Büyük Mühendisler, çeviren: Yonca Aşçı Dalar, İş Kültür Yayınları, biyografi, 328 sayfa

Uğur İbrahimhakkıoğlu – Çelik Gülersoy Senfonisi (2008)

Uğur İbrahimhakkıoğlu’nun ‘Çelik Gülersoy Senfonisi’, Çelik Gülersoy’un hayatını ve çalışmalarını anlatıyor.

Çalışma, İbrahimhakkıoğlu’nun, Gülersoy’un kurumlarından Turing’e dair makalelerini, Gülersoy hakkında kaleme alınan yazıları, notları, makaleleri, röportajlardan seçmeleri ve kısmen de Gülersoy’un kendi yazılarını bir araya getiriyor.

Çelik Gülersoy, özellikle İstanbul’a dair çalışmalarıyla bilinen bir isim.

Kendisinin yaptığı çalışmalar, kimilerinden takdir, kimilerinden de eleştiri aldı. Yazar, Gülersoy’un çalışmalarını, söz konusu eleştirileri de ihmal etmeyerek anlatıyor.

Kitabın bir diğer önemi de, Gülersoy’a dair kapsamlı bir bibliyografya sunması.

  • Künye: Uğur İbrahimhakkıoğlu – Çelik Gülersoy Senfonisi, Çelik Gülersoy Vakfı Yayınları, biyografi, 561 sayfa

Hulûsi Turgut – Sabri Ülker’in Hayat Hikâyesi (2014)

Hulûsi Turgut, Kırım’dan Türkiye’ye göç eden bir ailenin çocuğu olup ağabeyinin kurmuş olduğu küçük bir dükkândan Ülker gibi dünya çapında dev bir markayı ortaya çıkaran Sabri Ülker’in hayatını anlatıyor.

Yazar, 1920’de Kırım’da dünyaya gelen ve 2012 yılında 92 yaşında hayata veda eden Sabri Ülker’in ailesinin 93 Harbi, Balkan Savaşları, 1. Dünya Savaşı ve Bolşevik Devrimi’yle şekillenen tarihini, Sabri Ülker’in çocukluk ve eğitim yıllarını, Sabri Ülker’in iş dünyasına adım atışını, 2. Dünya Savaşı’nın zorlu yıllarında, ilkel bir makine ve üç işçiyle yola çıkan Ülker’in dünya çapında bir şirket haline gelişini ele alıyor.

  • Künye: Hulûsi Turgut – Sabri Ülker’in Hayat Hikâyesi, Doğan Kitap, biyografi, 731 sayfa

Kolektif – Kültürün Nabzını Tutan Doğan Hızlan (2008)

‘Kültürün Nabzını Tutan Doğan Hızlan’, incelemeleriyle, yarım yüzyıldır Türkiye edebiyatına katkı sunan Doğan Hızlan’ın hayatını ve çalışmalarını anlatıyor.

Hızlan yazı serüvenine, arkadaşlarıyla beraber kurduğu Yankı isimli edebiyat dergisiyle başlamış ve daha sonra çeşitli yazılı ve görsel basın kuruluşlarında edebiyat kritikleri yaparak, bu görevini devam ettirdi.

Kitapta, Hızlan’ın edebiyatla süregelen bağı dışında, sinema, tiyatro, yemek kültürü gibi alanlardaki üretimlerine de vurgu yapılıyor.

Çalışma, Hızlan hakkında görüş bildiren yazarların yorumlarını, yazılarından yapılmış bir derlemeyi ve kendisiyle yapılmış bir söyleşiyi barındırıyor.

  • Künye: Kolektif – Kültürün Nabzını Tutan Doğan Hızlan, hazırlayan: Alpay Kabacalı, Gürer Yayınları, biyografi, 208 sayfa

Jules Baillods – Courbet Yaşıyor (2008)

Julles Baillods, ‘Courbet Yaşıyor’da, bir zamanlar Paris Komünü Sanat Birliği başkanlığı görevini de yürütmüş muhalif ressam Jean-Désiré Gustave Courbet’nin hayatını ve sanatını anlatıyor.

Courbet en çok, vajinayı tasvir ettiği “L’Origine du monde” isimli tablosuyla bilinse de, kendisi aynı zamanda resimde gerçekçilik akımının öncülerindendir.

Baillods’un çalışması, İmparatora kafa tutmuş ve hayatı mücadeleyle geçmiş Courbet’nin sanat anlayışını ve mücadelesini ayrıntılı bir bakışla serimliyor.

Politik ve sanatsal tavrıyla öncü olmuş Courbet’ye dair Türkçedeki kaynak kıtlığı göz önünde bulundurulduğunda, bu çalışma özel bir önem taşıyor.

  • Künye: Jules Baillods – Courbet Yaşıyor, çeviren: Yalçın Karayağız, Chiviyazıları Yayınevi, biyografi, 112 sayfa

Rukiye Maden – Dr. Fazıl Küçük (2014)

Dr. Fazıl Küçük, Kıbrıslı Türk ve Rumların birlikte kurduğu Kıbrıs Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı yardımcısı olarak görev almıştı.

Küçük bilindiği gibi, Rauf Denktaş ile birlikte Kıbrıslı Türklerin siyasi mücadelesinin de simge isimlerinden.

Rukiye Maden çalışmasında, Fazıl Küçük’ün hayatını ve siyasi çalışmalarını araştırıyor. Maden, Küçük’ün Kıbrıs’ta yer aldığı direniş örgütleri ve siyasi partiler ile sahibi olduğu ‘Halkın Sesi’ gazetesindeki faaliyetlerini, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecindeki rolünü ve Rauf Denktaş, Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve Makarios gibi isimlerle ilişkilerini ele alıyor.

  • Künye: Rukiye Maden – Dr. Fazıl Küçük ve Kıbrıs, Tarihçi Kitabevi, tarih, 328 sayfa

Stefan Zweig – Vicdan Zorbalığa Karşı (2014)

Stefan Zweig, Kalvinizmin kurucusu olup, baskı ve şiddet üzerine kurulu yönetimiyle “Cenevre Diktatörü” olarak adlandırılan Jean Calvin’i ve onun zorbalığına boyun eğmeyen Sebastian Castellio’yu anlatıyor.

Gençliğinde Luther ve Erasmus’un yapıtlarına hayranlık duyan Calvin, Cenevre’ye geldikten sonraki yıllarında giderek otoriterleşir ve halkı tek inanç kaynağı olduğunu düşündüğü Kitab-ı Mukaddes taraftarı olmaya zorlar.

Calvin’in, hümanist din adamı Miguel Serveto’yu ölüm cezasına çarptırması bardağı taşıran son damla olur.

Şimdi sıra, Calvin’in karşısındaki tarihi yerini alacak din adamı Sebastian Castellio’dadır.

  • Künye: Stefan Zweig – Vicdan Zorbalığa Karşı, çeviren: Zehra Kurttekin, Can Yayınları, monografi, 235 sayfa

Rıdvan Akar – Beşiktaş’ın Dervişi: Süleyman Seba (2014)

Rıdvan Akar, Beşiktaş futbol takımının büyük başarılara imza atmasını sağlamış efsanevi başkanı Süleyman Seba’nın hayatını anlatıyor.

Kitabı için Seba’yla sekiz saatlik röportaj gerçekleştiren Akar, çalışması için Beşiktaş ve Türkiye spor tarihini konu edinen birçok kaynaktan yararlandığı gibi, 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Hikmet Çetin, Rahmi Koç, MİT kökenliler, kulüp başkanları ve futbolcularla da söyleşiler gerçekleştirmiş.

Kitabın ilgi çekici yanlarında biri de, Seba’nın titizlikle koruduğu özel hayatına ve kırk yıl hizmet ettiği Milli İstihbarat Teşkilatı’ndaki (MİT) görevine dair bilinmeyenleri ortaya koyması.

  • Künye: Rıdvan Akar – Beşiktaş’ın Dervişi: Süleyman Seba, Chiviyazıları Yayınevi, biyografi, 360 sayfa

Funda Selçuk Şirin – Falih Rıfkı Atay (2014)

Funda Selçuk Şirin çalışmasında, Mustafa Kemal Atatürk ve İsmet İnönü’nün yakınında bulunmuş isimlerden gazeteci Falih Rıfkı Atay’ın hayatını anlatıyor, Atay’ın 1912 ile 1950 yılları arasında kaleme aldığı yazılarında öne çıkan kişi ve kavramları araştırıyor.

Kitabın ilk bölümü, Atay’ın doğduğu çevre, ailesi, eğitim yılları ve gazetecilik alanındaki çalışmalarını ele alıyor.

Devamında, Atay’ın yazılarından yer almış, Osmanlı’nın yıkılışı ve Milli mücadele gibi tarihsel olaylar ile Batılılaşma meselesi, Kemalizm, ulus-devlet, demokrasi ve irtica gibi, o dönemin gündemini oluşturmuş belli başlı kavramlar araştırılıyor.

  • Künye: Funda Selçuk Şirin – Falih Rıfkı Atay, Tarihçi Kitabevi, biyografi, 560 sayfa

Jessie Hartland – Steve Jobs: Muhteşem Deha (2017)

Teknoloji dünyasında çığır açmış Steve Jobs’un şu ana kadar pek çok biyografisi yayımlandı ve bunların önemli bir kısmı da Türkçeye kazandırıldı.

Jessie Hartland’ın bu çalışması ise, Jobs’un hayatının belli başlı duraklarını çizgilerin gücüyle ortaya koymasıyla diğer biyografi çalışmalarından ayrılıyor.

Jobs’un doğduğu aile ortamı,

Yetiştiği çevre,

Eğitim yılları,

Steve Wozniak ile tanışması ve beraber yaptıkları çalışmalar,

Hindistan dönemi,

Apple’ın ilk tohumlarının atılışı,

1984’te, daha sonra kült olacak Mac’ın ortaya çıkışı,

Apple’dan ayrılma süreci,

NeXT yılları,

Pixar animasyonun kuruluşu,

Yeniden Apple’a geri dönüş ve büyük beğeniyle karşılanacak iMac’in ortaya çıkışı,

2001’de Apple mağazalarının açılışı,

Ve sırasıyla iPod, iPhone ve iPad’in üretimi…

Kitap, Jobs’un yaptığı çalışmaların izini sürerken, aynı zamanda onun kişisel hayatında yaşadığı dönüşümleri ve sıra dışı düşünme kabiliyetini de gözler önüne seriyor.

Nitelikli bir çizgili biyografi…

  • Künye: Jessie Hartland – Steve Jobs: Muhteşem Deha, çeviren: Pelin Candaş, Akılçelen Kitaplar, çizgiroman, 222 sayfa