Biyografi – Sayfa 33

Emir Kıvırcık – Cepheye Giden Yol (2008)

CEPHEYE GİDEN YOL, Emir Kıvırcık, GOA Yayınları, biyografi, 368 sayfa

Emir Kıvırcık’ın ‘Cepheye Giden Yol’u, Çanakkale Savaşı ile Kurtuluş Savaşı’nda önemli görevler üstlenen Behiç Erkin’in hayatını anlatıyor. Erkin’in torunu olan Emir Kıvırcık, çalışmasını, Erkin’in toplamda 960 defteri bulan günlüklerinden yararlanarak hazırlamış. 1818-1961 yılları arasında yaşayan Erkin, Türkiye tarihinin iki önemli savaşında bulunmasının yanında, Mustafa Kemal’in de en yakın arkadaşlarından biriydi. Kurtuluş Savaşı’ndan sonra da, demiryolları kurucu genel müdürü olan Erkin’in, demiryollarının millileştirilmesi konusunda büyük çabaları olmuştu. Kıvırcık’ın çalışması, bu ismin kişisel dünyasından ve Türkiye’nin yakın tarihinden önemli ayrıntılar barındırmasıyla ilgi çekiyor.

André Suaréz – Üç Ölümsüz: Tolstoy, Baudelaire, Cervantes (2007)

ÜÇ ÖLÜMSÜZ: TOLSTOY, BAUDELAIRE, CERVANTES, André Suaréz, çeviren: Tahir Yücel, Hece Yayınları, inceleme, 247 sayfa

André Suaréz ‘Üç Ölümsüz: Tolstoy, Baudelaire, Cervantes’te, dünya edebiyatının bu üç önemli yazarının kişiliklerini, yaşadıkları çevreyi, düşüncelerini, kederlerini, inançlarını, yapmak istedikleriyle kaçındıklarını ayrıntılı bir bakışla irdeliyor. Akıcı ve duru bir dille kaleme alınan kitap, hem edebiyat tutkunlarına hem de yaşamları ve eserleriyle çoğu insan için ışık olmaya devam eden, Tolstoy, Baudelaire ve Cervantes’e ilgi duyan her kesimden okuyucuya önerilir.

Ahmet Efe – Efsaneden Gerçeğe Kuşçubaşı Eşref (2007)

EFSANEDEN GERÇEĞE KUŞÇUBAŞI EŞREF, Ahmet Efe, Bengi Yayınları, biyografi, 341 sayfa

Daha önce yayınlanan ‘Çerkes Ethem’ çalışmasıyla hatırlanacak Ahmet Efe, ‘Efsaneden Gerçeğe Kuşçubaşı Eşref’ isimli bu biyografik çalışmasında, yakın dönem Türkiye tarihinin ilginç ve efsaneleşen kişiliklerinden birini masaya yatırıyor. İlk olarak, bu isim hakkındaki söylentilere detaylı olarak yer veren Efe, ardından bunların büyük bir bölümünün uydurma olduğunu, belgelere dayanarak ortaya koyuyor. Söylenegeldiğinin aksine, Kuşçubaşı’nın Harbiye mezunu olmadığı, kendisinin Teşkilat-ı Mebusa’yı kurmadığı, Kurtuluş Savaşı’nda önemli bir rol üstlenmediği, 28 Ocak 1921’de Yunan hizmetine girdiği ve 150’likler listesine yanlışlıkla girmediği, Efe’nin buradaki bazı tezleri.

Fatih Bayhan – Latife Hanım’ın Kâğıtları (2007)

LATİFE HANIM’IN KÂĞITLARI, Fatih Bayhan, Pegasus Yayınları, biyografi, 398 sayfa

Latife, ya da tam adıyla Latife Uşşaki, en çok Mustafa Kemal Atatürk’ün eşi olmasıyla ünlüdür. Fatih Bayhan’ın bu çalışması da, Latife Hanım hakkında pek bilinmeyen ayrıntılar sunuyor. Kitapta ağırlıklı olarak, Latife Hanım’ın Atatürk ile yaşadıkları evliliğe dair önemli detaylar yer alıyor. Nasıl tanıştıkları, ilk karşılaştıkları an neler hissettikleri, Mustafa Kemal’in Latife Hanım’a evlenmeden önce ne hediye ettiği, nasıl evlendikleri ve evlilik hayatları, söz konusu detayların birkaçı. Kitap, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda Latife Hanım’ın yüklendiği misyonu ve Atatürk’le kesişen yolunu derli toplu bir şekilde verebilmesiyle dikkat çekiyor.

Gökhan Atılgan – Behice Boran (2007)

BEHİCE BORAN: ÖĞRETİM ÜYESİ, SİYASETÇİ, KURAMCI, Gökhan Atılgan, Yordam Kitap, biyografi, 559 sayfa

Gökhan Atılgan’ın Behice Boran biyografisi, Türkiye’nin önemli Marksist aydınlarından Boran’ın kapsamlı bir siyasal ve entelektüel portresini çiziyor. Beş bölümden oluşan kitapta, salt bir eylemci olmayan, toplum bilimlerinde çığır açmış çalışmaları bulunan Boran’ın hayatına ve çalışmalarına dair çok sayıda ayrıntıya ulaşmak mümkün. Türkiye’nin tarihsel ve toplumsal yapısının çözümlenmesinde sınıf analizini yetkin bir biçimde kullanışıyla öne çıkan Boran’ın, Türkiye’deki sosyalist düşünceye en büyük katkısı da, sosyalist devrim tezidir. Atılgan, Behice Boran’ın siyasal ve entelektüel serüveni üzerinden Türkiye sosyalist hareketinin tarihini de izliyor.

Tülin Arseven – Yazgıya Başkaldıran Yazar: Necati Tosuner (2007)

YAZGIYA BAŞKALDIRAN YAZAR: NECATİ TOSUNER, Tülin Arseven, Salkımsöğüt Yayınları, edebiyat inceleme, 360 sayfa

Tülin Arseven, ‘Yazgıya Başkaldıran Yazar: Necati Tosuner’de, son dönem Türkiye öykücülüğünün önemli isimlerinden olan Necati Tosuner’i çok boyutlu bir şekilde ele alıyor. Yazarın yaşamı, sanat anlayışı, öyküleri, romanları, diğer eserleri, dil ve üslubu, çalışmanın konu başlıklarını oluşturuyor. Türkiye’deki edebiyat incelemelerinin, özellikle de belli bir yazar üzerine yapılan incelemelerin azlığı düşünüldüğünde, Arseven’in çalışması önemli bir işlev üstlenmiş oluyor. Çalışma, kırk yılı aşan yazı deneyimi olan ve yukarıda saydığımız eserler dışında çocuk kitapları ve oyunlar da kaleme almış Tosuner’i, eksiksiz bir şekilde analiz ediyor.

David Owen – Saniyede Kopyalama (2007)

SANİYEDE KOPYALAMA, David Owen, çeviren: Nuran Mavi, Ledo Yayıncılık, biyografi, 294 sayfa

David Owen, ‘Saniyede Kopyalama’da, çığır açan icatlardan olan fotokopi cihazı Xerox ile bunun mucidi Chester Carlson’un hikâyesini anlatıyor. 1960 yılında tanıtımı yapılan A4 kâğıtlı ofis fotokopisi, merkezi çalışma sisteminin tümünün tek bir kişi tarafından yapılmış olmasıyla, diğer yüksek teknoloji buluşlarından farklıydı. Çok yoksul büyüyen Carlson, icadını hurda parçalarıyla oluşturmuş ve cihazının temizleme fırçalarını da elle dikilmiş tavşan kürkünden yapmıştı. Çalışma, gerçekleşmesi imkânsız gibi görünen bu icat ve bunun mucidi Carlson’un ilginç hayatını anlatıyor.

Jean-Pierre Deleage – Abidin Dino ya da Kanatlanan El (2007)

ABİDİN DİNO YA DA KANATLANAN EL, Jean-Pierre Deleage, çeviren: Samih Rifat, Yapı Kredi Yayınları, biyografi, 170 sayfa

‘Abidin Dino ya da Kanatlanan El’, Türk yazını üzerine çalışmalarıyla bilinen Fransız yazar Jean-Pierre Deleage imzasını taşıyor. Kitapta, Abidin Dino’nun Cenevre’deki çocukluğu, İstanbul’a dönüşü, Moskova, Paris ve Adana yılları; ressamlar, yazarlar, ozanlar, dostluklar, çalkantılar, savaşlar ve bitmek bilmeyen bir resim tutkusuyla örülü dünyası yer alıyor. Deleage, Dino’nun hayatını anlatırken, bu anlatımın arka planında seyreden Türkiye’yi de ihmal etmiyor. Kitabın çevirisini ise, kısa süre önce aramızdan ayrılan Samih Rifat yapmış.

Orhan Karaveli – Sakallı Celal (2007)

SAKALLI CELAL, Orhan Karaveli, Doğan Kitap, biyografi, 200 sayfa

Orhan Karaveli’nin ilk baskısı 2004 yılında yapılan ‘Sakallı Celal’ isimli bu çalışması, üç yıl içinde on bir baskı yaparak, azımsanmayacak bir başarı yakaladı. Bu başarıda Sakallı Celal’in kendine has kişiliğinin de önemli bir payının olduğu âşikar. Birçok kuşağın yetişmesinde katkısı olan Sakallı Celal, hatırlanacağı gibi, özgürlüğü her şeyin üstünde görmüş, hayatı boyunca onurlu yaşamak için çabalamış bir isimdi. Karaveli, Sakallı Celal’in biyografisini, Osmanlı İmparatorluğu’ndan Cumhuriyet’e uzanan birçok tarihi ayrıntının çerçevesinden anlatıyor. Çalışmanın asıl başarısı, kuşkusuz, bu ayrıntılarla Sakallı Celal’in kişiliği arasında kurduğu yetkin, sağlam bağdır.

Zafer Köse – Son Ozan: Livaneli (2007)

SON OZAN: LİVANELİ, Zafer Köse, Mevsimsiz Yayınları, biyografi, 397 sayfa

Türkiye’de sol, muhalif müzik düşünüldüğünde, kuşkusuz ilk akla gelecek isimlerden biri de Zülfü Livaneli’dir. Zafer Köse’nin bu kitabında, bedelleri ödenmiş bir ünün, muhalif bir müzik insanının, yazarın deyimiyle bir “Anadolu Meleği”nin hikâyesi yer alıyor. Kitabın yazarı Köse’nin, Livaneli’yle uzun zamana yayılan bir arkadaşlığı bulunuyor. Dolayısıyla kitap, Livaneli’nin müzik anlayışını, politik tavrını, yazarlığını ve sinemacılığını, “içerden” bir gözle değerlendiriyor. Kitap bunun yanı sıra, Türkiye sol müziğinde uzun yıllara yayılan dönüşümleri vermesiyle de ilgi çekiyor.