Sanat – Sayfa 32 – Dipnotski

Süreyya Su – Çağdaş Sanatın Felsefi Söylemi (2013)

ÇAĞDAŞ SANATIN FELSEFİ SÖYLEMİ, Süreyya Su, Profil Yayıncılık, sanat felsefesi, 254 sayfa

Süreyya Su nitelikli çalışmasında, çağdaş sanatın düşünsel kaynaklarını, çağdaş sanat alanına içkin estetik teorileri irdeliyor. Yazar, Frankfurt Okulu’nun Aydınlanma eleştirisi ve bunun üzerine bina ettiği estetik anlayış ile Nietzsche, Benjamin, Deleuze, Heidegger, Derrida, Baudrillard, Lyotard ve Foucault gibi düşünürlerin alana referans oluşturan felsefi söylemlerini analiz ediyor. Aydınlanma, kültür endüstrisi ve sanat, modern hayatta sanatın gösterileşmesi, fotoğrafın sanatsal varolma biçimi, sanat eserinde hakikatın vuku bulması, estetiğin yapıbozumu ve avangard sanat, kitapta bu bağlamda tartışılan konulardan bazıları.

Kolektif – Bir Geleneğin Anatomisi: Robert Kolej’in 150 Yılı (2013)

BİR GELENEĞİN ANATOMİSİ: ROBERT KOLEJ’İN 150 YILI, yayına hazırlayan: Cem Akaş, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yayınları, sergi katalogu, 196 sayfa

İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, 2013 yılı baharında, Türkiye’nin eğitim tarihinde kendine özgü bir yeri olan Robert Kolej’in 150. yılına ışık tutan bir sergiye ev sahipliği yapmıştı. Serginin katalogundan oluşan elimizdeki kitap, Robert Kolej’in tarihsel rolünü aydınlatan yazılarla zenginleştirilerek sunuluyor. Buradaki yazılarda, Kolej’in Türk eğitim sistemindeki yeri, Robert Kolej Mühendis Mektebi’nin tarihi, Kolej öğrencilerinin etnik kimlikleri, Robert Kolej ve Amerikan Kız Koleji’nin erken mimarisi, Kolej’de yetişen ünlü oyuncular ve Amerikan kolejlerinde yayıncılığın tarihi gibi ilgi çekici konuları irdeliyor.

Gregory Sholette – Karanlık Madde (2013)

KARANLIK MADDE, Gregory Sholette, çeviren: Murat Şaşzade, Doruk Yayınları, sanat, 350 sayfa

Gregory Sholette ‘Karanlık Madde’de, girişimcilik çağında sanat ve siyasetin aldığı yeni biçimleri irdeliyor. Sholette çalışmasına, 1970’lerin sonu ve 1980’lerin başının post-Fordist yapısal düzenlemesinin eşiğinde oluşan, çoğunlukla işbirliğine dayalı sanatın, politik olarak yapılan biçimlerini inceleyerek başlıyor. Kitabın devamında ise, 1980’lerin sanat topluluğunda yaşanan yapısal değişimler, 1990’larda New York şehrini ezip geçen neo-liberal şehircilik anlayışının kamu sanatına etkileri ve küresel kapitalizm çağında yeni medya teknolojilerinin bir kültürel eylemcilik biçimi olarak kullanılışı ele alınıyor.

Patrizia Castelli – Rönesans Estetiği (2013)

RÖNESANS ESTETİĞİ, Patrizia Castelli, çeviren: Durdu Kundakçı, Dost Kitabevi, sanat, 237 sayfa

Ortaçağ ve Rönesans kültür tarihi alanında bir uzman olan Patrizia Castelli eldeki çalışmasında, Rönesans’ın estetik ideallerini detaylı bir şekilde ortaya koyuyor. Castelli, Rönesans sanatında sıklıkla karşılaşılan “ışık”, “mimesis”, “ékphrasis”, “ölçü” ve “oran” kavramlarını; Rönesans zamanındaki yeni estetik yaklaşımlarla Antik estetik arasındaki ilişki ve gerilimleri; Rönesans döneminde Yeni-Platonculuğun sunduğu sanatsal ve toplumsal savın bileşenlerini; Rönesans’ın figüratif ve simgesel evreninde Eros ve Venüs çiftinin yerini; Giordano Bruno’nun eserlerinde tanrı ve insan imgelerinin gelişimini ele alıyor.

Susie Hodge – Beş Yaşındaki Çocuk Bunu Neden Yapamaz? (2013)

BEŞ YAŞINDAKİ ÇOCUK BUNU NEDEN YAPAMAZ?, Susie Hodge, çeviren: Firdevs Candil Çulcu ve Gökçe Metin, Hayalperest Kitap, sanat, 224 sayfa

Geleneksel sanatı yerinden eden çağdaş sanatın, kimilerince basitlikle yaftalanması, küçümsenmesi adettendir. Sanat tarihçisi Susie Hodge da, bu yaklaşımlarla hesaplaşmak amacıyla, küçümseyici bakışların hedefi olmuş sanat yapıtlarına iade-i itibarda bulunuyor. 19. yüzyılın sonundan günümüze kadar üretilen 100 eser ile aralarında Marcel Duchamp, Paul Klee, Salvador Dali, Picasso ve günümüzün Damien Hirst’ü gibi ünlü isimlerin de yer aldığı pek çok sanatçıyı çalışmasına konuk eden Hodge, söz konusu modern sanat ürünlerinin nasıl bir bağlamda yer aldığını, sanat serüveninde ne gibi çığır açıcı niteliklere sahip olduklarını açıklıyor.

Kit White – Sanat Okulunda Öğrenilecek 101 Şey (2013)

SANAT OKULUNDA ÖĞRENİLECEK 101 ŞEY, Kit White, çeviren: Volkan Atmaca, Yapı Endüstri Merkezi (YEM) Yayınları, sanat

Kit White ‘Sanat Okulunda Öğrenilecek 101 Şey’de, sanata dair özlü açıklamalar, pratik öneriler sunuyor. Sanatın yaşamdan ayrı tutulmayacağını düşünen White, sanat öğrencileri ve hocalarına hitap etmekle birlikte, sanatın varlığımızı nasıl zenginleştirdiğini merak eden her okura ulaşmayı amaçlıyor. Bir öğretmen olarak, hâlâ tekniğin sanat öğretiminde önemli bir yer teşkil etmediğine inandığını belirten White, sanatçıların özünde birer yaratıcı olduğundan hareketle, bir nesne veya imgenin yaratım süreçleri ve detaylarını derinlemesine irdeliyor. Yazar, açıklamalarını, onları destekleyen illüstrasyonlarla da zenginleştiriyor.

Michael Hutter ve David Throsby (yay. haz.) – Paha Biçilemez (2013)

PAHA BİÇİLEMEZ, yayına hazırlayan: Michael Hutter ve David Throsby, çeviren: Ceren Yalçın, Sel Yayıncılık, sanat, 295 sayfa

Birçok yazarın katkıda bulunduğu ‘Paha Biçilemez’, kültür, ekonomi ve sanatta değer kavramını tartışıyor. Diğer bir deyişle, piyasadaki güçlerin kamuoyunun karar verme aşamaları üzerinde gitgide daha fazla etki sahibi olduğu günümüzde, sanat ve kültürde değerin nasıl oluştuğunun ve değer biçme usullerinin nasıl işlediğinin irdelendiği kitapta, pazar değerlendirmeleriyle yeni sanatsal anlamlar arasındaki nedensel bağlantılar, sanat yapıtı tamamlandığında yapıtın nasıl değerlendirileceğini belirleyen etkenler, sanatçının yaratım sürecinde amaçladıkları, sanat piyasasında değer biçme sisteminin tarihsel gelişimi konuları yer alıyor.

Graham Whitham ve Grant Pooke – Çağdaş Sanatı Anlamak (2013)

ÇAĞDAŞ SANATI ANLAMAK, Graham Whitham ve Grant Pooke, çeviren: Tufan Göbekçin, Optimist Kitap, sanat, 300 sayfa

Graham Whitham ve Grant Pooke’un ‘Çağdaş Sanatı Anlamak’ı, kolay anlaşılır bir dille, çağdaş sanat alanına giren pek çok kurum ve kişinin üretimlerini inceliyor. Çağdaş sanatın kısa bir tarihçesiyle açılan kitap; resim, karışık teknik, heykel, fotoğraf, dijital medya, performans, yerleştirme ve çevre sanatı gibi çağdaş sanat formlarını; çağdaş sanatın bağlamlarını; toplumsal cinsiyet, politika, farklılık ve küreselleşme gibi çağdaş sanatın belli başlı tema ve meselelerini; çağdaş sanatın popüler kültür, tüketim çağı ve piyasa ile ilişkilerini akıcı bir üslupla sergiliyor. Çalışma, çok sayıda görsel materyal de barındırıyor.

Ayşegül Sönmez (ed.) – Umut Burnundan Dolaşarak (2013)

UMUT BURNUNDAN DOLAŞARAK, editör: Ayşegül Sönmez, Sanatatak Yayınevi, söyleşi, 403 sayfa

‘Umut Burnundan Dolaşarak’, 2010’da yitirdiğimiz önde gelen sanatçılarımızdan Ömer Uluç ile yapılmış söyleşilerden oluşuyor. Uluç’un eşi Vivet Kanetti Uluç’un titiz arşivini açmasıyla gün ışığına çıkan söyleşiler, Ömer Uluç’un sanat anlayışını çok boyutlu bir şekilde ortaya koymasıyla önemli. Uluç’la söyleşi yapanların arasında, Ece Ayhan, Doğan Hızlan, Sezer Tansuğ, Cevat Çapan ve Orhan Koçak gibi isimlerin yanı sıra, gazeteciler Nazan Özcan, Cem Erciyes, Yasemin Bay ve Ayşegül Sönmez yer alıyor. Uluç’un kimi yazılarını da barındıran çalışma, aynı zamanda bir yakın dönem Türkiye sanat tarihi olarak da okunabilir.

Clare Gibson – Semboller Nasıl Okunur? (2013)

SEMBOLLER NASIL OKUNUR?, Clare Gibson, çeviren: Cem Alpan, Yapı Endüstri Merkezi (YEM) Yayınları, sanat, 256 sayfa

Clare Gibson ‘Semboller Nasıl Okunur?’da, sanatta kullanılagelen kutsal sembollerin, kimlik sembollerinin, sembolik sistemlerin ve alegorik sembollerin nasıl yorumlanacağını açıklıyor. Dünya üzerindeki farklı kültürlerin tarih boyunca sanat eserlerinde ve tasarım nesnelerinde kullandıkları, arketip kabul edilen semboller konusunda önemli bir boşluğu dolduran çalışma, konuyu Afrika, Amerika, Asya, Avrupa ve Okyanusya bağlamında inceliyor. Semboller, sembolizm ve sembollerin grameri konularında açıklayıcı bir giriş yazısıyla başlayan kitap, beş yüzü aşkın görseli, kapsamlı sözlüğü ve kaynakçasıyla da rehber niteliğinde.