Sanat – Sayfa 31 – Dipnotski

Jean-Pierre Deleage – Abidin Dino ya da Kanatlanan El (2007)

ABİDİN DİNO YA DA KANATLANAN EL, Jean-Pierre Deleage, çeviren: Samih Rifat, Yapı Kredi Yayınları, biyografi, 170 sayfa

‘Abidin Dino ya da Kanatlanan El’, Türk yazını üzerine çalışmalarıyla bilinen Fransız yazar Jean-Pierre Deleage imzasını taşıyor. Kitapta, Abidin Dino’nun Cenevre’deki çocukluğu, İstanbul’a dönüşü, Moskova, Paris ve Adana yılları; ressamlar, yazarlar, ozanlar, dostluklar, çalkantılar, savaşlar ve bitmek bilmeyen bir resim tutkusuyla örülü dünyası yer alıyor. Deleage, Dino’nun hayatını anlatırken, bu anlatımın arka planında seyreden Türkiye’yi de ihmal etmiyor. Kitabın çevirisini ise, kısa süre önce aramızdan ayrılan Samih Rifat yapmış.

Lisa Fittipaldi – Karanlıkla Göz Göze (2007)

Lisa Fittipaldi, kırk yedi yaşındayken görme duyusunu kaybetti.

Görmemenin tarif edilemez bir duygu olduğunu, bunu ancak görmeyen kişinin anlayabileceğini söyleyen Fittipaldi, bir yandan da “Gözlerimi geri kazanmak uğruna şimdiki hayatımı eskisine asla değişmezdim,” diyor.

Fittipaldi gözlerini kaybettikten sonra resim yapmaya başlamış. Kendisi, günümüzün sanat camiasında, görme yeteneğini kaybetmiş yetkin bir gerçekçi ressam olarak tanınıyor.

Fittipaldi’nin otobiyografisi, hayatını büyük bir dönüşüme uğratan bu talihsizliği ve bunun ardından gerçekleşen mucizeyi, inancın her zorluğun üstesinden geleceği temasıyla çerçeveleyerek anlatıyor.

Künye: Lisa Fittipaldi – Karanlıkla Göz Göze, çeviren: Mercan Yurdakuler, Hit Kitap, otobiyografi, 213 sayfa

Can Göknil – Gölgem Renkli mi? (2007)

GÖLGEM RENKLİ Mİ?, Can Göknil, Can Yayınları, anlatı, 99 sayfa

Can Göknil, ressamlığının yanı sıra, çocuk kitapları yazarlığıyla da bilinen bir isim. Kendisinin ‘Gölgem Renkli mi?’ isimli bu kitabı ise, resimlerinin ortaya çıkış serüvenine yer veren ve mitolojiden sanata uzanan yazılarla çerçevelediği bir çalışma. Kitap, Göknil’in sergilere hazırlanırken aldığı notlar, bu notlara eklenen yorumlar ve günlük metinlerden oluşuyor. Fakat resme dair kaleme alınan bu notlar, sadece günlük karalamalardan ibaret olmayıp, efsaneler, kadim inançlar, büyüler, Şamanizm ve halk kültürünün çağdaş sanata yansıma şekillerine de odaklanıyor. Dolayısıyla kitap, resme ilgi duyanlar dışında, efsaneler ve inançların bu sanata yansımalarına ilgi duyanlara da hitap ediyor.

Philippe Petit – Yaratıcılık (2015)

YARATICILIK, Philippe Petit, çeviren: Volkan Atmaca, Everest Yayınları

Petit daha çok, 1974’te İkiz Kuleler’de gerçekleştirdiği ip cambazı Fransız olarak bilinse de, kendisi sihirbaz, tasarımcı ve yazar şapkalarına da sahip. Samimi üslubuyla dikkat çeken kitap, yaratıcılığı “kusursuz suç” olarak tanımlayan bu sıra dışı sanatçının özgün hayal gücünü gözler önüne seriyor.

Rainer Maria Rilke – Auguste Rodin (2017)

AUGUSTE RODIN, Rainer Maria Rilke, çeviren: Semih Uçar, Nora Kitap

Ünlü bir şairden meşhur bir heykeltıraşın yapıtları hakkında derinlikli analizler… Rilke’nin buradaki değerlendirmeleri, Rodin’in dehasındaki inceliği ve yapıtlarının kendine has hususiyetlerini anlamak açısından önemli ipuçları sunuyor. Kitap bunun yanı sıra, Rilke’nin sanat üzerine düşüncelerini kapsamlı bir şekilde aydınlatmasıyla da önemli.

Pierre Cabanne – Kübizm (2014)

KÜBİZM, Pierre Cabanne, çeviren: Işık Ergüden, Dost Kitabevi, sanat, 137 sayfa

Sanat tarihçisi Pierre Cabanne elimizdeki çalışmasında, sanat dünyasında yirminci yüzyılın başında boy göstererek, Rönesans’tan beri Batı sanatında geçerli olan merkezi perspektife dayalı resimsel mekân anlayışını yıkan kübizmi kaynakları, öncüleri, gelişimi ve yansımalarıyla inceliyor. Kübizmden önce Fransız resmini irdeleyerek çalışmasına başlayan Cabanne, akımı doğuran şartları; Paul Cézanne’ın kübistler üzerindeki etkilerini; ekolün Pablo Picasso, Georges Braque, Roger de La Fresnaye ve Robert Delanuay gibi öncüleri ile Fransa, Almanya, Rusya ve ABD’deki yansımalarını; kübizmin mimari ve şiirdeki izlerini araştırıyor.

Hüseyin Akbulut – Türkiye’nin Kültür ve Sanat Siyaseti (2014)

TÜRKİYE’NİN KÜLTÜR VE SANAT SİYASETİ, Hüseyin Akbulut, Müzik Eğitimi Yayınları, inceleme, 376 sayfa

Hüseyin Akbulut, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’nda uzun yıllar keman sanatçısı olarak çalıştığı gibi, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü ile Kültür Bakanlığı Müşteşar Yardımcılığı gibi görevlerde de bulunmuş. Akbulut kitabında, bir sanatçı ve bürokrat olarak edindiği deneyimlerden hareketle ülkenin kültür-sanat politikasını tartışıyor. Kitap, siyaset katında sanatsal faaliyetlerin hak ettiği ilgiyi görmediğini, devletin kültür-sanat yaklaşımındaki belli başlı eksikleri, bizzat içeriden bir ismin anlatımıyla ortaya koymasıyla önemli. Yazar, bu konudaki güncel sorunları saptadığı gibi, kimi çözüm önerileri de sunuyor.

Süreyya Su – Çağdaş Sanatın Felsefi Söylemi (2013)

ÇAĞDAŞ SANATIN FELSEFİ SÖYLEMİ, Süreyya Su, Profil Yayıncılık, sanat felsefesi, 254 sayfa

Süreyya Su nitelikli çalışmasında, çağdaş sanatın düşünsel kaynaklarını, çağdaş sanat alanına içkin estetik teorileri irdeliyor. Yazar, Frankfurt Okulu’nun Aydınlanma eleştirisi ve bunun üzerine bina ettiği estetik anlayış ile Nietzsche, Benjamin, Deleuze, Heidegger, Derrida, Baudrillard, Lyotard ve Foucault gibi düşünürlerin alana referans oluşturan felsefi söylemlerini analiz ediyor. Aydınlanma, kültür endüstrisi ve sanat, modern hayatta sanatın gösterileşmesi, fotoğrafın sanatsal varolma biçimi, sanat eserinde hakikatın vuku bulması, estetiğin yapıbozumu ve avangard sanat, kitapta bu bağlamda tartışılan konulardan bazıları.

Kolektif – Bir Geleneğin Anatomisi: Robert Kolej’in 150 Yılı (2013)

BİR GELENEĞİN ANATOMİSİ: ROBERT KOLEJ’İN 150 YILI, yayına hazırlayan: Cem Akaş, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yayınları, sergi katalogu, 196 sayfa

İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, 2013 yılı baharında, Türkiye’nin eğitim tarihinde kendine özgü bir yeri olan Robert Kolej’in 150. yılına ışık tutan bir sergiye ev sahipliği yapmıştı. Serginin katalogundan oluşan elimizdeki kitap, Robert Kolej’in tarihsel rolünü aydınlatan yazılarla zenginleştirilerek sunuluyor. Buradaki yazılarda, Kolej’in Türk eğitim sistemindeki yeri, Robert Kolej Mühendis Mektebi’nin tarihi, Kolej öğrencilerinin etnik kimlikleri, Robert Kolej ve Amerikan Kız Koleji’nin erken mimarisi, Kolej’de yetişen ünlü oyuncular ve Amerikan kolejlerinde yayıncılığın tarihi gibi ilgi çekici konuları irdeliyor.

Gregory Sholette – Karanlık Madde (2013)

KARANLIK MADDE, Gregory Sholette, çeviren: Murat Şaşzade, Doruk Yayınları, sanat, 350 sayfa

Gregory Sholette ‘Karanlık Madde’de, girişimcilik çağında sanat ve siyasetin aldığı yeni biçimleri irdeliyor. Sholette çalışmasına, 1970’lerin sonu ve 1980’lerin başının post-Fordist yapısal düzenlemesinin eşiğinde oluşan, çoğunlukla işbirliğine dayalı sanatın, politik olarak yapılan biçimlerini inceleyerek başlıyor. Kitabın devamında ise, 1980’lerin sanat topluluğunda yaşanan yapısal değişimler, 1990’larda New York şehrini ezip geçen neo-liberal şehircilik anlayışının kamu sanatına etkileri ve küresel kapitalizm çağında yeni medya teknolojilerinin bir kültürel eylemcilik biçimi olarak kullanılışı ele alınıyor.