Sanat – Sayfa 31 – Dipnotski

Metin And – Minyatürlerle Osmanlı-İslam Mitologyası (2007)

MİNYATÜRLERLE OSMANLI-İSLAM MİTOLOGYASI, Metin And, Yapı Kredi Yayınları, sanat, 487 sayfa

Metin And’ın ‘Minyatürlerle Osmanlı-İslam Mitologyası’ isimli bu çalışmasının ilk baskısı 1998 yılında yapılmıştı. 60 yıldır Osmanlı tasvir sanatının minyatür dalıyla ilgilenen And’ın konuyla ilgili olarak şu ana kadar on kadar kitabı yayınlandı. And bu çalışmasında, Osmanlı tasvir sanatında dinî konularla ilgili kitaplar için yapılmış minyatürleri, Osmanlı, İslam ve mitoloji çerçevesinden inceliyor. And, kutsal sular, evrenin yaratılışı, ilk insan, mahşer ve ahiret, şeytanlar, cinler, melekler, burçlar ve gezegenler gibi dinî ve mitolojik konuları tasvir eden minyatürler üzerinden, Osmanlı İmparatorluğu ile İslam’ı kapsayan bir kültürel arkeoloji denemesine girişiyor.

Erika Fischer-Lichte – Performatif Estetik (2017)

PERFORMATİF ESTETİK, Erika Fischer-Lichte, çeviren: Tufan Acil, Ayrıntı Yayınları, sanat

Performans sanatları, nasıl bir estetik bakışla çözümlenebilir? Fischer-Lichte, seyircileri de kapsayan sanatsal olayların günümüz sanatı için belirleyici olduğunu düşünüyor. Yazar, yaygın estetik kuramlarının özne ve nesne arasındaki ilişkiyi açıklayamadığını, bunun yerine performatif bir estetik geliştirilmesi gerektiğini savunuyor.

Barbara Heinrich – Gülsün Karamustafa (2007)

GÜLSÜN KARAMUSTAFA: GÜLLERİM TAHAYYÜLLERİM, Barbara Heinrich, çeviren: Erden Kosova, Yapı Kredi Yayınları, resim, 128 sayfa

Gülsün Karamustafa’nın ilk kişisel resim sergisi, 1978’de İstanbul Taksim Sanat Galerisi’nde açıldı. Aradan geçen zaman, Karamustafa’nın resim çalışmalarında, birbirinden farklı deneyimlere kapı araladı. Karamustafa 2. 3. ve 4. Uluslararası İstanbul Bienali, 3. Kwangju, 8. Havana, 3. Cetinje, 1. Sevilla Bienallerine katıldı. Paris, Cenevre, Montreal, Münih, Helsingborg, Milano, Torino, Rotterdam ve Kassel gibi şehirlerde kişisel sergiler açtı. Barbara Heinrich’in Türkçe ve İngilizce yayınlanan bu kitabı, Karamustafa’nın sanat anlayışına dair gözlemlerden ve yorumlardan oluşuyor. Kitapta Karamustafa’yla yapılmış bir söyleşi de yer alıyor.

Jean-Pierre Deleage – Abidin Dino ya da Kanatlanan El (2007)

ABİDİN DİNO YA DA KANATLANAN EL, Jean-Pierre Deleage, çeviren: Samih Rifat, Yapı Kredi Yayınları, biyografi, 170 sayfa

‘Abidin Dino ya da Kanatlanan El’, Türk yazını üzerine çalışmalarıyla bilinen Fransız yazar Jean-Pierre Deleage imzasını taşıyor. Kitapta, Abidin Dino’nun Cenevre’deki çocukluğu, İstanbul’a dönüşü, Moskova, Paris ve Adana yılları; ressamlar, yazarlar, ozanlar, dostluklar, çalkantılar, savaşlar ve bitmek bilmeyen bir resim tutkusuyla örülü dünyası yer alıyor. Deleage, Dino’nun hayatını anlatırken, bu anlatımın arka planında seyreden Türkiye’yi de ihmal etmiyor. Kitabın çevirisini ise, kısa süre önce aramızdan ayrılan Samih Rifat yapmış.

Lisa Fittipaldi – Karanlıkla Göz Göze (2007)

Lisa Fittipaldi, kırk yedi yaşındayken görme duyusunu kaybetti.

Görmemenin tarif edilemez bir duygu olduğunu, bunu ancak görmeyen kişinin anlayabileceğini söyleyen Fittipaldi, bir yandan da “Gözlerimi geri kazanmak uğruna şimdiki hayatımı eskisine asla değişmezdim,” diyor.

Fittipaldi gözlerini kaybettikten sonra resim yapmaya başlamış. Kendisi, günümüzün sanat camiasında, görme yeteneğini kaybetmiş yetkin bir gerçekçi ressam olarak tanınıyor.

Fittipaldi’nin otobiyografisi, hayatını büyük bir dönüşüme uğratan bu talihsizliği ve bunun ardından gerçekleşen mucizeyi, inancın her zorluğun üstesinden geleceği temasıyla çerçeveleyerek anlatıyor.

Künye: Lisa Fittipaldi – Karanlıkla Göz Göze, çeviren: Mercan Yurdakuler, Hit Kitap, otobiyografi, 213 sayfa

Can Göknil – Gölgem Renkli mi? (2007)

GÖLGEM RENKLİ Mİ?, Can Göknil, Can Yayınları, anlatı, 99 sayfa

Can Göknil, ressamlığının yanı sıra, çocuk kitapları yazarlığıyla da bilinen bir isim. Kendisinin ‘Gölgem Renkli mi?’ isimli bu kitabı ise, resimlerinin ortaya çıkış serüvenine yer veren ve mitolojiden sanata uzanan yazılarla çerçevelediği bir çalışma. Kitap, Göknil’in sergilere hazırlanırken aldığı notlar, bu notlara eklenen yorumlar ve günlük metinlerden oluşuyor. Fakat resme dair kaleme alınan bu notlar, sadece günlük karalamalardan ibaret olmayıp, efsaneler, kadim inançlar, büyüler, Şamanizm ve halk kültürünün çağdaş sanata yansıma şekillerine de odaklanıyor. Dolayısıyla kitap, resme ilgi duyanlar dışında, efsaneler ve inançların bu sanata yansımalarına ilgi duyanlara da hitap ediyor.

Philippe Petit – Yaratıcılık (2015)

YARATICILIK, Philippe Petit, çeviren: Volkan Atmaca, Everest Yayınları

Petit daha çok, 1974’te İkiz Kuleler’de gerçekleştirdiği ip cambazı Fransız olarak bilinse de, kendisi sihirbaz, tasarımcı ve yazar şapkalarına da sahip. Samimi üslubuyla dikkat çeken kitap, yaratıcılığı “kusursuz suç” olarak tanımlayan bu sıra dışı sanatçının özgün hayal gücünü gözler önüne seriyor.

Rainer Maria Rilke – Auguste Rodin (2017)

AUGUSTE RODIN, Rainer Maria Rilke, çeviren: Semih Uçar, Nora Kitap

Ünlü bir şairden meşhur bir heykeltıraşın yapıtları hakkında derinlikli analizler… Rilke’nin buradaki değerlendirmeleri, Rodin’in dehasındaki inceliği ve yapıtlarının kendine has hususiyetlerini anlamak açısından önemli ipuçları sunuyor. Kitap bunun yanı sıra, Rilke’nin sanat üzerine düşüncelerini kapsamlı bir şekilde aydınlatmasıyla da önemli.

Pierre Cabanne – Kübizm (2014)

KÜBİZM, Pierre Cabanne, çeviren: Işık Ergüden, Dost Kitabevi, sanat, 137 sayfa

Sanat tarihçisi Pierre Cabanne elimizdeki çalışmasında, sanat dünyasında yirminci yüzyılın başında boy göstererek, Rönesans’tan beri Batı sanatında geçerli olan merkezi perspektife dayalı resimsel mekân anlayışını yıkan kübizmi kaynakları, öncüleri, gelişimi ve yansımalarıyla inceliyor. Kübizmden önce Fransız resmini irdeleyerek çalışmasına başlayan Cabanne, akımı doğuran şartları; Paul Cézanne’ın kübistler üzerindeki etkilerini; ekolün Pablo Picasso, Georges Braque, Roger de La Fresnaye ve Robert Delanuay gibi öncüleri ile Fransa, Almanya, Rusya ve ABD’deki yansımalarını; kübizmin mimari ve şiirdeki izlerini araştırıyor.

Hüseyin Akbulut – Türkiye’nin Kültür ve Sanat Siyaseti (2014)

TÜRKİYE’NİN KÜLTÜR VE SANAT SİYASETİ, Hüseyin Akbulut, Müzik Eğitimi Yayınları, inceleme, 376 sayfa

Hüseyin Akbulut, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’nda uzun yıllar keman sanatçısı olarak çalıştığı gibi, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü ile Kültür Bakanlığı Müşteşar Yardımcılığı gibi görevlerde de bulunmuş. Akbulut kitabında, bir sanatçı ve bürokrat olarak edindiği deneyimlerden hareketle ülkenin kültür-sanat politikasını tartışıyor. Kitap, siyaset katında sanatsal faaliyetlerin hak ettiği ilgiyi görmediğini, devletin kültür-sanat yaklaşımındaki belli başlı eksikleri, bizzat içeriden bir ismin anlatımıyla ortaya koymasıyla önemli. Yazar, bu konudaki güncel sorunları saptadığı gibi, kimi çözüm önerileri de sunuyor.