Siyasetnameler neden önemlidir?
17 klasik siyasetnameden yola çıkarak bu sorunun yanıtını arayan Kadir Canatan, siyasetnamelerin kendi dönemlerinin siyasal zihniyet ve kültürü hakkında bilgi veren kaynaklar olmakla kalmayıp, zaman içinde nasıl bir siyasal yapılanmaya, siyasal kültüre yol açtıklarını da gözler önüne seriyor.
Türkiye’deki kimi müstehcenlik davaları, yargı kesiminin sanat ve edebiyat alerjisini ayan beyan ortaya koymalarıyla büyük öneme haiz.
Bu kitap ise, tam da bu uçurumu konu edinerek, ceza hukukundaki müstehcenlik suçu ile hukuk ve edebiyat bağlamındaki müstehcenlik kavramını açıklıyor.
Hem de, dudak uçuklatan bilirkişi raporlarından örnekler eşliğinde.
Jan Spurk ‘Toplumsal Aklın Eleştirisi’nde, Frankfurt Okulu’nu ve bu okulun toplum teorisini değerlendiriyor.
Okulun önde gelen iki isminin, Theodor Adorno ve Max Horkheimer’ın tezlerini tahlil eden Spurk, iki ismin geliştirdiği eleştirel sosyolojiyi analiz ediyor.
Spurk, Frankfurt Okulu üzerine konuşmak için onları tanımanın birincil koşul olduğunu ve onlarla günümüz arasındaki bağın ortaya çıkarılması gerektiğini söylüyor.
Kitap da, Spurk’un bu çabasına işaret ediyor.
Yazar, modern toplumun kötülüklerini tahlil etmekten vazgeçmeyen bu iki düşünürün fikirlerinin, günümüzdeki sıkı kapitalist cenderenin gevşetilmesi için nasıl imkânlar barındırdığını araştırıyor.
‘Hangi Avrupa?’, Banu Avar’ın TRT’de yayımlanan ‘Sınırlar Arasında’ isimli programı için yaptığı on yedi Avrupa yolculuğunu bir araya getiriyor.
Bu gezilerden yansıyan başlıca iddia, Avrupa’nın çeşitli konularda büyük bir çifte standart uyguladığı ve Türkiye’nin uyması gereken Kopenhag Kriterleri ile Avrupa ölçütlerinin, Avrupa’da dahi uygulanmadığı şeklinde özetlenebilir.
Hatırlanacağı gibi, ‘Sınırlar Arasında’nın Avrupa’yla ilgili bölümlerinin yayımlanması konusunda sıkıntılar yaşanmış, programların bazı bölümleri kesintiye uğramıştı.
Bu bölümlerden biri de, Nobel Ödülü’yle ilgili olanıydı.
Kitapta, TRT’de yayımlanırken önemli bölümleri ekrana yansımamış röportajlar da yer alıyor.
Yavuz Demirkol, ‘Ayaş Yollarında Tünelim Kaldı’da, Ankara-İstanbul yolunu 160 kilometre kısaltacak ve 1975’ten itibaren DPT’nin yatırım programına giren Ayaş Tüneli’nin, tümüyle bize has nedenlerle bir türlü tamamlanamayışının hikâyesini anlatıyor.
Kitapta da görüleceği gibi, 6 cumhurbaşkanı, 22 hükümet, 10 başbakan ve 25 bakanın görev yaptığı bu dönemde, tünelin bir türlü tamamlanmaması, devlet erkânının ibretlik yaklaşımından kaynaklanıyor.
Demirkol çalışmasında, hızlı tren projesi kapsamındaki tünelin trajikomik hikâyesini, yakın tarihin siyasi gelişmeleri ekseninde anlatıyor.
Soğuk savaşın ardından ilan edilen yeni dünya düzeninin en karakteristik yönü, beraberinde yepyeni sorunlar getirmesi.
Dünya ölçeğinde şiddetin yaygınlaşması, 11 Eylül saldırılarından sonra kendini gösteren, güçlerin yeni hiyerarşisi ve devlet dışı aktörlerin rolünün artması, uluslararası ceza yargısı, sürdürülebilir kalkınma gibi sorunlar hakkında uluslararası uzlaşmalar, bu yeni düzenin birkaç ayrıntısı.
İşte bu kitapta bir araya getirilen makaleler, yeni uluslararası sistemin kendine has özelliklerini açıklamayı amaçlıyor.
Marksist sosyoloji alanına büyük katkılar sunmuş Tom Bottomore’dan, siyaset sosyolojisi alanında, halen güncelliğini koruyan bir kılavuz, tam bir klasik.
“Siyaset sosyolojisinin konusu, toplumsal bağlamı içinde iktidardır. Burada “iktidar”dan kastedilen, bir bireyin veya toplumsal bir grubun, gerekirse diğer bireylerin ve grupların çıkarlarına, hatta muhalefetine karşı bir eylem sürecini izleme yetisidir.” diyen Bottomore’un çalışması, siyasi iktidarın toplum içindeki örgütlenme dinamiklerini apaçık ortaya koymasıyla önemli.
Konuyu ele alırken, totalitarizm, milliyetçilik, devlet, toplum, vatandaşlık/yurttaşlık gibi alanın önemli kavramlarını da derinlemesine tartışan kitap, öğrencilerin yanı sıra, siyaset sosyolojisi hakkında bilgilenmek isteyen okurlara da ziyadesiyle hitap ediyor.
Var mı veya yok mu, ezeli tartışmaların konusu olsa da, burada bir araya gelen beş sosyal bilimci, yakın geçmişteki büyük durgunluktan çok daha büyük bir krizin kapıda olduğunu, kapitalizmin artık kendi sınırlarına dayandığını söylüyor.
Burada yürütülen tartışma, hem kapitalizmin tarihsel gelişimini hem de güncel çıkmazlarını kapsamlı bir şekilde ortaya koyması, bunun yanı sıra kapitalizmle mücadele etmenin yeni yolları üzerine düşünmesiyle önemli.
Osmanlı idaresi altındaki Suriye’de Arap milliyetçiliğinin ortaya çıkmasını sağlayan dinamikler nelerdi?
Bu sorunun yanıtını arayan Adil Baktıaya, Suriye’de 19. yüzyıl ortalarında yaşanan ve Nahda olarak adlandırılan toplumsal uyanışı doğuran sosyo-ekonomik etkenleri ve bunların siyasi sonuçlarını kapsamlı bir bakışla irdeliyor.
Çalışmanın ilk kısmı, 19. yüzyılda Suriye’de Batı nüfuzunun artışını ve 19. yüzyılın teknolojik gelişmelerinin Suriye modernleşmesine etkilerini araştırıyor.
Kitabın ikinci kısmı, Suriyelilerin siyasi yönelişlerini belirleyen tarihsel dönüm noktalarını inceliyor.
Burada tespit edilen dönüm noktaları 1860 Lübnan olayları ve Şam katliamı ile 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşı.
Üçüncü kısımda, basım, yayın, dil, edebiyat gibi alanlarda yaşanan gelişmeler ele alınıyor ve Nahda içinde beliren siyasi eğilimler tespit ediliyor.
Bugünün Suriye’sini ve genel olarak Ortadoğu’yu daha iyi kavramak için iyi bir eser.
Neo-Osmanlıcılık politikasıyla merkezi bir güç olmaya çalışan AKP’nin bu hedef ve arzusunun yeterliliğini anlamak için yola çıkan bir çalışma.
Konusunda uzman pek çok yazar, AKP dönemi dış politika ekseninde mezhep meselesini ve bir modernist proje eleştirisi olarak Davutuoğlu’nun dış politikasını tartışıyor.
Dipnotski 