Kategori: Sosyoloji

M. Esra Yıldırım – Yeni Bir Hayat Kurmak: Kadınlar Anlatıyor (2017)

“Kendi paramı kazanıyorum, kendim yiyorum, kendim içiyorum, kimseye verilecek hesabım yok. Ben bu topluma saygı duydum, bu toplum da bana saygı duymak zorunda.”

Bu ifadeler, babalığın ve erkekliğin baskısı altında, yürütemediği bir evliliği sürdürmektense tüm engellemelere rağmen boşanmayı tercih etmiş, bu kitap için görüşülen bir kadına ait.

Esra Yıldırım imzalı elimizdeki nitelikli çalışma, Türkiye’nin farklı illerinden kadınlarla yapılan görüşmelerle kotarılmış ve bu görüşmeler yoluyla boşanma deneyimlerinin kadınlar üzerindeki etkilerini ortaya koyuyor.

Kitapta,

  • Patriyarkanın kurumsallaştığı ve kendini yeniden ürettiği bir yer olarak “Yuva”,
  • Babalığın dokunulmazlığı,
  • Zoraki evlilik,
  • Bir kaçış planı olarak evlilik ve ihtiyaçtan evlilik,
  • İşsiz aile reisinin evdeki konumu,
  • Aile içi şiddet,
  • Babayla yüzleşme ve bir başarı öyküsü olarak boşanma,
  • Eşi boşanmaya ikna etmek ve çocukların desteğini almak gibi, Türkiyeli kadınların evlilik ve boşanma sürecinde yaşadıkları pek çok durum, kayıt altına alınıyor.

Künye: M. Esra Yıldırım – Yeni Bir Hayat Kurmak: Kadınlar Anlatıyor (Babalık, Evlilik ve Boşanma), İletişim Yayınları, sosyoloji, 159 sayfa

 

Joan W. Scott – Eleştirel Tarih Kuramı: Kimlikler, Deneyimler, Politikalar (2017)

Joan W. Scott, Fransız düşünce tarihi ve feminizm alanlarında yaptığı önemli çalışmalarla biliniyor.

Yazar psikanaliz, post-kolonyal araştırmalar, cinsiyet ve cinsellik kavramlarından yola çıkarak kurduğu elimizdeki kitabında da, Marksist tarihçilerin analizlerini tartışarak kimliklerin ve bireyliklerin oluşumunu geniş bir çerçevede irdeliyor.

Sınıf, cinsiyet ve ırk kimliklerinin inşasında hangi faktörlerin etkili olduğu sorusunun yanıtın arayan Scott, bilhassa Foucault ve Derrida’nın ortaya koydukları yaklaşımlar ekseninde, tarih, kimlik, deneyim ve politika alanında eleştirel bir tarih okumasına koyuluyor.

  • Künye: Joan W. Scott – Eleştirel Tarih Kuramı: Kimlikler, Deneyimler, Politikalar, çeviren: Zerrin Yaya, Dost Kitabevi, 107 sayfa

Benedict Anderson – Sınırları Aşarak Yaşamak: Bir Sosyal Bilimcinin Yaşamından Anılar (2017)

‘Hayali Cemaatler’ ve ‘Üç Bayrak Altında’ isimli kitaplarıyla Türkiyeli okurun da yakından bildiği Benedict Anderson, şimdi de bir birey ve bir sosyal bilimci olarak deneyimledikleriyle karşımızda.

Anderson burada, bir bilim insanı olarak ne gibi toplumsal, siyasal, kültürel ve dönemsel bağlamlarda doğduğunu, nasıl eğitim gördüğünü ve olgunlaşma sürecinde yaşadıklarını bizimle paylaşıyor.

Dünyanın farklı yerlerinde çalışmalar yürütmesinin yanı sıra, ABD’de Cornell Üniversitesi’nde Güneydoğu Asya çalışmalarını da başarıyla yürütmüş Anderson, burada yalnızca mesleki kariyerindeki gelişmeleri anlatmakla kalmıyor, aynı zamanda 2. Dünya Savaşı’ndan itibaren üniversite kurumunun geçirdiği büyük dönüşüme, Yeni Sol’un sosyal bilim üzerindeki etkilerine ve Avrupa eğitimi ile ABD eğitimi arasındaki bariz farklara dair bizi aydınlatıyor.

Her siyaset ve sosyal bilimci adayının muhakkak okuması gereken, altın değerinde deneyimler sunan bir kitap.

  • Künye: Benedict Anderson – Sınırları Aşarak Yaşamak: Bir Sosyal Bilimcinin Yaşamından Anılar, çeviren: Ayet Aram Tekin, Metis Yayınları, anı, 176 sayfa

Diana Scully – Cinsel Şiddeti Anlamak (2014)

Tutuklu tecavüzcü erkeklerin dünyasına inerek, erkeklerin kadınlara yönelttiği cinsel şiddetin nedenlerini irdeleyen sağlam, derinlikli bir sosyoloji çalışması.

Bizzat mahkûm tecavüzcülerle yapılan görüşmelere dayanan kitap, cinsel şiddetin, kökeni erkek egemen kültürde yatan yaygın bir sorun olduğunu gözler önüne seriyor.

  • Künye: Diana Scully – Cinsel Şiddeti Anlamak, çeviren: Şirin Tekeli ve Laleper Aytek, Metis Yayınları

Raymond Williams – Kültür ve Toplum: 1780-1950 (2017)

Raymond Williams’ın ilk baskısı 1958’de yapılan ‘Kültür ve Toplum’u, kültürel çalışmalar disiplinini başlatmış öncü bir eser olarak kabul ediliyor.

Williams’ın buradaki temel tezi, kültür fikrinin ve bu sözcüğün genel modern kullanımlarının, İngiliz düşünce hayatına Sanayi Devrimi diye nitelenen dönemde girmiş olduğu şeklinde özetlenebilir.

Çalışma, bunun nasıl ve neden gerçekleştiğini gösterme ve kültür fikrinin izini günümüze kadar sürme çabasının ürünü.

Dolayısıyla kitap, 18. yüzyılın sonlarından itibaren İngiliz toplumunda yaşanan değişimlere düşünce ve duygu dünyasında verilen tepkilerin bir açıklaması ve yorumu olarak okunmalı.

Williams kültür fikrinin izini sürerken de Edmund Burke, Robert Southey ve Robert Owen’dan başlayarak John Stuart Mill, William Morris, Thomas Carlyle, Bernard Shaw, D. H. Lawrence, Oscar Wilde, T. S. Eliot ve George Orwell’a uzanıyor.

Kitap ayrıca, Marksizm ve kültür ilişkisini tartışmasıyla da önemli.

  • Künye: Raymond Williams – Kültür ve Toplum: 1780-1950, çeviren: Uygur Kocabaşoğlu, İletişim Yayınları, kültür, 501 sayfa

Mehmed S. Kaya – Zaza Kürtler (2014)

Bingöl Solhan ve çevresinde yapılan alan çalışmalarına dayalı, Zazaca konuşan Kürtlere ilişkin kapsamlı bir araştırma.

Zazalarda akrabalık sistemi, aşiret yapıları, ekonomik sistem, cinsiyet ilişkileri, din olgusu, devletle ilişkiler, sözlü edebiyat ve müzik gibi pek çok konunun irdelendiği kitap, alana ilgi duyanlar için nitelikli bir kaynak.

  • Künye: Mehmed S. Kaya – Zaza Kürtler, Rûpel Yayınları

Bryan S. Turner – Klasik Sosyoloji (2014)

Bir sosyal bilimci açısından bakıldığında, klasikleri okumak düşünsel eğitimin önemli bir veçhesi.

Bu çalışma da, erken sosyolojinin gelişiminde kilit öneme sahip düşünürler ile 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında sosyolojik ve antropolojik araştırmalarda baskın olan kurumlar konusunda bir başucu kitabı.

  • Künye: Bryan S. Turner – Klasik Sosyoloji, çeviren: İdil Çetin, İletişim Yayınları

Demet Ş. Dinler – İşçinin Varlık Problemi (2014)

Sınıf, erkeklik ve duygular temalarında iz süren denemeler.

Bu duygular sosyolojisi çalışması, işçiler için entelektüel merakın lüks olup olmadığını, sermaye ilişkilerine tabi kılınmış işçiyi özgürleştirebilecek araçları, işçilikten kapitalistliğe geçişin çelişkilerini, işçi ve akademisyenin farklı dünyaların insanları olup olmadığını tartışıyor.

  • Künye: Demet Ş. Dinler – İşçinin Varlık Problemi, Metis Yayınları

Ayhan Kaya ve Ferhat Kentel – Belçika Türkleri (2008)

Nitelikli bir göç çalışması olan ‘Belçika Türkleri’, Belçika toplumu ve Belçika Türkleri arasındaki etkileşim sürecini inceliyor ve göçmen topluluklarının yaşadıkları toplumun kural, norm, düzenleme, siyasal ve toplumsal yaşantısına uyma biçimlerine ve sürecine odaklanıyor.

Belçika’da yaşayan Türk kökenli toplulukların, Türkiye’nin AB üyeliği sürecini güçlü bir biçimde desteklediği ön kabulüyle hareket eden çalışma, söz konusu topluluğun Türkiye-AB ilişkilerine dair sosyal, siyasal ve kültürel söylemlerini inceliyor.

Kitap “Euro Türkler” üzerinden, göç ve göçmenlik olgusunu tartışıyor.

  • Künye: Ayhan Kaya ve Ferhat Kentel – Belçika Türkleri, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, inceleme, 220 sayfa

Jan Spurk – Toplumsal Aklın Eleştirisi (2008)

Jan Spurk ‘Toplumsal Aklın Eleştirisi’nde, Frankfurt Okulu’nu ve bu okulun toplum teorisini değerlendiriyor.

Okulun önde gelen iki isminin, Theodor Adorno ve Max Horkheimer’ın tezlerini tahlil eden Spurk, iki ismin geliştirdiği eleştirel sosyolojiyi analiz ediyor.

Spurk, Frankfurt Okulu üzerine konuşmak için onları tanımanın birincil koşul olduğunu ve onlarla günümüz arasındaki bağın ortaya çıkarılması gerektiğini söylüyor.

Kitap da, Spurk’un bu çabasına işaret ediyor.

Yazar, modern toplumun kötülüklerini tahlil etmekten vazgeçmeyen bu iki düşünürün fikirlerinin, günümüzdeki sıkı kapitalist cenderenin gevşetilmesi için nasıl imkânlar barındırdığını araştırıyor.

  • Künye: Jan Spurk – Toplumsal Aklın Eleştirisi, çeviren: Işık Ergüden, Versus Kitap, sosyoloji, 266 sayfa