Kategori: Söyleşi

Edward Said – Kültür ve Direniş: David Barsamian ile Söyleşiler (2017)

1999-2003 yılları arasında David Barsamian’la Edward Said arasında yapılmış bu uzun soluklu söyleşi, Said’in kişisel, entelektüel ve siyasi bir portresini ortaya koymasıyla önemli.

Tahmin edileceği gibi bu söyleşinin gövdesini Said’in İsrail-Filistin sorununa dair yorumları oluşturuyor.

Said, “Biz tarihimizin önemli bir kısmında kapalı bir toplum olarak bırakıldık. Biz görünmez insanlarız, görünmez bir halkız. Onların istediği, benim sesimi kesmem. Ama ben ölüp gidene kadar böyle bir şeyi boşuna bekleyecekler…” diyor.

Said, gün geçtikçe daha yakıcı bir hal alan bu sorundan yola çıkarak,

  • İşgal altındaki Filistin’de yaşanan tarihsel direnişin dinamiklerini,
  • İsrail’in Filistin’deki tahammül edilemez baskılarını,
  • İsrail-Amerika işbirliğinin bölgedeki sonuçlarını,
  • Türkiye’nin İsrail ve Filistin’le ilişkilerini,
  • Filistin’in neden bir sömürge olduğunu,
  • Ortadoğu’yu kasıp kavuran terörün temel dinamiklerini,
  • Tek devletin, sorunun aşılması konusunda sunacağı imkân ve zorlukları ve bunun gibi pek çok konuyu tartışıyor.

Said bunun yanı sıra, Filistin’de geçen çocukluğunu, yaşadığı ortamın özgün yönlerini ve bir entelektüel ve aydın olarak yetişmesine olanak tanıyan koşulları da bizimle paylaşıyor.

Kitabın yeni bir çeviriyle Türkçeye kazandırıldığını ayrıca belirtelim.

  • Künye: Edward Said – Kültür ve Direniş: David Barsamian ile Söyleşiler, çeviren: Murat Erdem, Alfa Yayınları, 236 sayfa, 2017

Hulki Aktunç – Yoldaşım 40 Yıl (2008)

Türkiye edebiyatının önemli isimlerinden Hulki Aktunç, bu yıl 40. edebiyat yılını kutlamakta.

Rıza Kıraç’ın kendisiyle yaptığı söyleşilerden oluşan ‘Yoldaşım 40 Yıl’, Aktunç’un edebiyatına, hayatını yönlendiren olaylara ve olgulara dair ilgi çekici enstantaneler sunuyor.

Hulki Aktunç, öykü, şiir, roman ve deneme türündeki üretimleri dışında, sözlükçülüğü ve ressamlığıyla da bilinir.

Kitapta bir araya gelen söyleşiler, Aktunç’u besleyen, onun edebi görüşünü belirleyen, dünya görüşünü biçimlendiren kaynak ve imkânları gözler önüne sermeleriyle Aktunç’un edebi dünyasına açılan bir pencere niteliğinde.

Aynı zamanda 68 kuşağından olan Aktunç’un söyleşileri, bir dönemin ilk elden kaydını tutmalarıyla da ilgi çekeceğe benziyor.

  • Künye: Hulki Aktunç – Yoldaşım 40 Yıl, söyleşi: Rıza Kıraç, Say Yayınları, söyleşi, 224 sayfa

Ahmet Ertürk – Soygunu Gören Adam (Ahmet Ertürk Konuşuyor) (2008)

‘Soygunu Gören Adam’, TMSF Başkanı Ahmet Ertürk’ün yazılı basında yer almış röportajlarını ve hakkında kaleme alınmış köşe yazılarını barındırıyor.

Ertürk’ün röportajları, finans alanındaki önemli sıkıntıları işaret etmeleri ve bankaların soyulmasında veya çökmesinde ihmali bulunanları kıyasıya eleştirmeleriyle dikkat çekiyor.

Ertürk’ün, 28 Şubat dönemindeki soygun furyasının hortumladığı elli milyar doların yarısından fazlasını tahsil etmesi de, kendisine haklı bir ün getirmişti.

Kitap, bu röportajların en öne çıkan on sekizini ve beş yazarın kendisiyle ilgili kaleme aldığı birer köşe yazısını bir araya getiriyor.

  • Künye: Ahmet Ertürk – Soygunu Gören Adam (Ahmet Ertürk Konuşuyor), editör: Yusuf Adıgüzel, Şehir Yayınları, röportaj, 266 sayfa

Tuğba Esen – Aktör Dediğin Nedir ki: Kevork Malikyan Kitabı (2017)

Diyarbakır doğumlu bir oyuncu olan Kevork Malikyan, şu ana kadar

Anka’nın Uyanışı, Indiana Jones: Son Macera, Geceyarısı Ekspresi, Mind Your Language, Şarkı Söyleyen Kadınlar ve Binbir Gece Masalları gibi birçok filmde rol aldı.

Sinema mesleğini hayatının merkezine koymuş Malikyan’la yapılmış bu uzun soluklu söyleşi de, kendisinin bir oyuncu ve insan olarak portresini sunuyor.

Malikyan bu söyleşide,

  • Hayata gözlerini açtığı Diyarbakır’a dair anımsadıklarını,
  • Ardından İstanbul’da devam eden hayatını,
  • Londra’ya göç edişini,
  • Burada ilkin din eğitimi, daha sonra da Rose Bruford College’da oyunculuk eğitimi alışını,
  • Royal Shakespeare Company’de sahneye çıktıktan sonra oyunculuk kariyerinin nasıl dönüştüğünü,
  • Oyuncu olarak sinema dünyasına dair gözlem ve deneyimlerini,
  • Ve kuşkusuz, sürgünde olmanın hayatını nasıl kökten değiştirip dönüştürdüğünü bizimle paylaşıyor.

Fotoğraflar ve günlüklerle de desteklenen kitap, Malikyan’ın bir oyuncu ve insan olarak portresini sunduğu gibi, Türkiye’nin yakın tarihine ışık tutan ayrıntılar da barındırıyor.

Künye: Tuğba Esen – Aktör Dediğin Nedir ki: Kevork Malikyan Kitabı, Aras Yayıncılık, söyleşi, 240 sayfa

Pınar ilkiz – Hakikaten: Sevin Okyay Anlatıyor (2017)

“Hakikaten” lafını çok seven ve sıklıkla kullanan Sevin Okyay, yalnızca bir sinema yazarı değil, aynı zamanda usta bir çevirmen, caz müzik ve spor yorumcusu olarak da gönlümüzde taht kurmuş, Türkiye’nin en üretken yazarlarından.

Pınar İlkiz’in sorularıyla yol alan bu nehir söyleşi ise, Sevin Okyay’ın dünyasına dair bilinmeyenleri, onun bir insan, entelektüel ve kadın olarak portresini sunuyor.

Okyay’ı bilenler bilir; kendisi yazılarıyla bile insana keyif bulaştıran bir isim.

Kitabı okurken ilk fark ettiğimiz şey de kendisinin bu hususiyetinden hiçbir şey kaybetmediğidir.

Söyleşi boyunca Okyay’ın kültürel, sanatsal, entelektüel, yazınsal ve sportif dünyasında adım adım ilerliyoruz, böylece bir anlamda bellek de tazelemiş oluruz.

Öte yandan söyleşinin, Sevin Okyay’ın çocukluğuna, yetişme çağlarına, beslendiği kaynaklara ve özellikle de ailesinin kendisi üzerinde bıraktığı, Okyay’ı Okyay yapan silinmez etkileri görünür kılmasıyla ayrıca önemli olduğunu söylemek lazım.

  • Künye: Pınar ilkiz – Hakikaten: Sevin Okyay Anlatıyor, Ayizi Kitap, söyleşi, 216 sayfa

Yüksel Pazarkaya – Aziz Nesin Konuşuyor (2014)

Aziz Nesin’le, daha önce hiçbir yerde yayınlanmamış bir nehir söyleşi.

Nesin, 1988’de Almanya’da bir hafta boyunca yaptığı bu sohbetlerinde, düşünmeyi ve sorgulamayı öğreten bir eğitimin neden yaşamsal olduğunu, uygarlığın önemini, gelenek ve törelerin birey üzerindeki baskısını, sansür ve baskının özgür düşünceye etkilerini tartışıyor.

  • Künye: Yüksel Pazarkaya – Aziz Nesin Konuşuyor, Nesin Yayınevi

Alev Er – Bir Uzun Yürüyüştü 68 (2008)

Alev Er’in ‘Bir Uzun Yürüyüştü 68’ isimli bu kitabının ilk baskısı, 68 hareketinin 20. yılı olan 1988’de yapılmıştı.

Kitapta, Türkiye 68 hareketinde şu ya da bu yerde, şu ya da bu zaman diliminde başı çekmiş isimlerle yapılmış söyleşiler yer alıyor.

68 hareketinin günümüzdeki ulusalcılığın temellerini oluşturduğu, son zamanlarda sıkça dillendirilen tezlerden.

Er’in yaptığı söyleşiler, Deniz Gezmiş kimliğinde simgeleşen bu kuşağın Kemalist, yabancı düşmanı ve ulusalcı olup olmadığı, devrimci veya sosyalist mi olduğu gibi soruların yanıtlarını barındırmalarıyla önemli.

  • Künye: Alev Er – Bir Uzun Yürüyüştü 68, İkarus Yayınları, siyaset, 176 sayfa

Kolektif – Mahalle Baskısı (2008)

‘Mahalle Baskısı’, Prof. Dr. Şerif Mardin’in tezlerinden hareketle, Türkiye’de İslam, cumhuriyet, laiklik ve demokrasi gibi konuları tartışıyor.

Bilindiği gibi, Türkiye sosyal bilimlerinin önde gelen isimlerinden Prof. Dr. Şerif Mardin’in kavramsallaştırdığı “mahalle baskısı”, AKP iktidarından kaygılanan, laikliğe duyarlı çevreler tarafından geniş bir şekilde kullanılmaya başlandı.

Fakat ardından, Prof. Dr. Mardin’in yaptığı imam-öğretmen kıyaslaması ile Cumhuriyet’le “iyi doğru ve güzel” arayışı konusunda söyledikleri, laiklerin tepkisini çekmiş ve beraberinde yeni tartışmalara vesile olmuştu.

Bu kitap ise, Mardin’in konuya dair söyleşileri ile toplantılarını bir araya getiriyor.

  • Künye: Kolektif – Mahalle Baskısı, hazırlayan: Ruşen Çakır, Doğan Kitap, sosyoloji, 185 sayfa

Giovanni Scognamillo – Bir Levanten Şövalye: Giovanni Scognamillo Kitabı (2008)

‘Bir Levanten Şövalye’, küçük yaşlardan beri sinemayla ilgilenen ve sinemasın işletmecilik, oyunculuk, yapımcılık ve eleştirmenlik gibi farklı alanlarında çalışan Giovanni Scognamillo ile yapılan uzun soluklu bir söyleşiden oluşuyor.

İtalya’dan göç ederek İstanbul’a yerleşen Gennaro Scognamillo isimli bir İtalyan’ın torunu olan Scognamillo bu söyleşisinde, ailesinin İtalya’dan Türkiye’ye göç edişini, çocukluğunun İstanbul’unu, Levantenliği, iki kültürlü olmanın beraberinde getirdiği avantajları, kendini bildi bileli sinemanın kendisi için neden vazgeçilmez olduğunu, korku edebiyatına olan ilgisinin ilk ne zaman uyandığını ve gelecekte yapmak istediklerini bizimle paylaşıyor.

  • Künye: Giovanni Scognamillo – Bir Levanten Şövalye: Giovanni Scognamillo Kitabı, söyleşi: Emel Armutçu, İş Kültür Yayınları, söyleşi, 400 sayfa

Çiğdem Toker – Abdüllatif Şener (2008)

Ödüllü gazeteci Çiğdem Toker’in kitabı, son dönemlerde adı yeni bir siyasi oluşumla anılan Abdüllatif Şener’le yapılan uzun soluklu bir söyleşiden oluşuyor.

Abdüllatif Şener’le on beş yıla uzanan bir tanışıklığı olan Toker, Şener’in Refahyol’un Maliye Bakanlığı’nı, AKP’deki Başbakan yardımcılığını ve son seçimlerde adaylıktan çekilmesini yakından izlemiş bir isim.

Toker’in Şener’e dair bu deneyimi, çalışmayı güçlü kılan unsurların başında geliyor.

Şener’in çocukluğundan başlayarak günümüz Türkiye siyasetindeki konumuna uzanan söyleşi, Toker’in sorgulayıcı üslubunun da etkisiyle, ülkenin yakın tarihindeki birçok gelişmeyi yeniden hatırlıyor.

  • Künye: Çiğdem Toker – Abdüllatif Şener, Doğan Kitap, söyleşi, 497 sayfa