Tarih – Sayfa 245

Fatmagül Demirel – Son Ziyaretler, Son Ziyafetler (2008)

SON ZİYARETLER, SON ZİYAFETLER, Fatmagül Demirel, Doğan Kitap, tarih, 175 sayfa

Fatmagül Demirel’in ‘Son Ziyaretler, Son Ziyafetler’i, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde, Yıldız ve Dolmabahçe saraylarında verilen ziyafetleri anlatıyor. O dönemde bu iki saray, Avrupa hükümdarlarının ve Balkan devletleri krallarının ziyaretlerine tanık olmaktaydı. Alman İmparatoru II. Wilhelm, İran Şahı Muzafferüddin, Bulgar Kralı Ferdinand, Sırp Kralı Petro ve Avusturya İmparatoru Karl, bu ziyaret ve ziyafetlerde ağırlanan son isimlerdi. Demirel’in çalışması, bu dönemde dünyanın büyük güçlerinin Osmanlı üzerine hesaplarına yer verirken, ziyaretlerde Osmanlı’nın hükümdar ağırlama inceliklerini ve ziyafet mönülerini de ayrıntılı bir şekilde anlatıyor.

M. Şinasi Acar – Osmanlı’da Sportif Atıcılık Nişan Taşları (2014)

OSMANLI’DA SPORTİF ATICILIK NİŞAN TAŞLARI, M. Şinasi Acar, Yapı Endüstri Merkezi Yayınları, tarih, 270 sayfa

M. Şinasi Acar, Okmeydanı başta olmak üzere, İstanbul’un farklı bölgelerinde bulunan tekke, namazgâh ve sayıları giderek azalan nişan taşlarında yaptığı araştırmalara dayanan çalışmasında, neredeyse unutulmaya yüz tutmuş geleneksel Türk okçuluğunu canlandırıyor, ayrıca Osmanlı’da tüfekle atıcılık konusunda önemli ayrıntılar sunuyor. Türklerde okçuluk, yaylar ve özellikleri, oklar ve özellikleri, Okmeydanı’nda bulunan nişan taşlarının hususiyetleri ve kimi padişahlar ile önde gelen bazı şahsiyetlere ait menzil taşları, kitapta yer alan bazı konular. Acar, Osmanlı’da tüfekle atıcılığı da ayrı bir bölüm halinde ele alıyor.

Giorgos Mavrommatis – Kalkanca’nın Çocukları (2008)

KALKANCA’NIN ÇOCUKLARI, Giorgos Mavrommatis, çeviren: Berin Myisli, Kitap Yayınevi, sosyoloji, 139 sayfa

Giorgos Mavrommatis’in ‘Kalkanca’nın Çocukları’, ‘Yunanistan’da Bir Müslüman Azınlık Toplumunda Yoksulluk, Sosyal İzolasyon ve Eğitim’ alt başlığını taşıyor. Daha çok eğitim sosyolojisi alanında çalışan Mavrommatis, 1970’li yılların başında, Yunanistan’da Kalkanca yerleşiminde yaşayan Müslüman Çingenelerle karşılaşır. Ezici çoğunluğu fakir olan bu halk, Komotini’de geçici, uzmanlık gerektirmeyen ve düşük maaşlı işlerde sigortasız çalışıyor, bazıları geçici tarım işçisi olarak Yunanistan’ı geziyordu. Çalışma, bu halkın maruz kaldığı sürekli mahrumiyet, fakirlik, eğitimsizlik ve yalıtılmışlığı gözler önüne sermesiyle önemli.

Turhan Feyizoğlu – Türkiye 1945 (2008)

TÜRKİYE 1945, Turhan Feyizoğlu, Bizim Kitaplar, inceleme, 271 sayfa

Turhan Feyizoğlu’nun ‘Türkiye 1945’i, ‘Bir Paylaşım Planının Perde Arkası’ alt başlığını taşıyor. Feyizoğlu incelemesinde, 1945 yılında öğrenciler öncülüğünde başlatılan eylemi ve bu eylemin dünya siyasetiyle ilişkisini değerlendiriyor. Feyizoğlu, bazı gazeteler, dergiler ve kitapevlerinin tahrip edildiği bu eylemin hem iç hem de Türkiye’nin o dönemki dış politikasıyla doğrudan bir ilişkisi olduğunu savunuyor. Feyizoğlu bu eylemden hareketle, gizli kalmış, görünenin arkasındaki ayrıntılara odaklanıyor. Çalışmasının en dikkat çeken yönlerinden biri de, bu dönemde yaşananları, basın dünyasındaki muhtelif yayınlar üzerinden değerlendirmesi.

Peter L. Bernstein – Altının Gücü (2008)

ALTININ GÜCÜ, Peter L. Bernstein, çeviren: Levent Konyar, Scala Yayıncılık, tarih, 307 sayfa

Peter L. Bernstein’ın ‘Altının Gücü’, ‘Bir Tutkunun Olağanüstü Tarihi’ alt başlığını taşıyor. Kitap, insanlık için tutkudan da öte adeta aşılamaz bir saplantı haline gelmiş altın sevdasının izlediği tarihi seyri veriyor. Bu saplantıyı, tarihteki ilk örneği olan Yason’un altın pöstekisiyle başlatan Bernstein, Midas’tan Hz. Musa’ya, Kolomb’tan İnka imparatoruna, California’daki altına hücum furyasından bugünün modern finans dünyasına kadar altın ve insan arasındaki tarihsel ilişkinin macerasını değerlendiriyor. Bernstein, altının gerçek değerinin, insanın ruhunda uyandırdığı sonsuz ihtiras olduğunu ve bunun kendimizle ilgili gerçekleri ortaya çıkardığını savunuyor.

E. Mahmud Sami – Abdülhamid’in Petrolleri (2007)

ABDÜLHAMİD’İN PETROLLERİ, E. Mahmud Sami, çeviren: Sevtap Demirci, Kitabevi Yayınları, 241 sayfa

E. Mahmud Sami ‘Abdülhamid’in Petrolleri’nde, Abdülhamid’in bugünkü Irak’taki petrollerini anlatıyor. Irak’ın zengin petrol yatakları, 19. yüzyılın sonlarında Osmanlı Sultanı II. Abdülhamid tarafından şahsi emlakine dâhil edilmişti. Hatırlanacağı gibi bu topraklar, sultanın varisleri ile İngiltere arasında yakın tarihe kadar devam eden bir hukuk mücadelesine dönüşmüştü. Kendisi de, Sultan 1. Abdülmecid’in kızı ve son dört Osmanlı sultanının kız kardeşi olan Mediha Sultan’ın torunu olan E. Mahmud Sami, verdikleri bu mücadeleyi belgelere dayanarak anlatıyor.

Başak Ergil – İngiliz-Amerikan Yayın Dünyasında Nâzım Hikmet İmajı (2007)

İNGİLİZ-AMERİKAN YAYIN DÜNYASINDA NÂZIM HİKMET İMAJI, Başak Ergil, Nazım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı Yayınları, inceleme, 296 sayfa

Başak Ergil’in Nâzım Hikmet’in imajını 1930’lardan günümüze dek İngiliz-Amerikan dergi ve kitapları üzerinden inceliyor. Çalışmanın ilgi çeken yönü, yapılan kaynak incelemelerinde oralarda ilk olarak “Türkiye’nin komünist şairi” olarak sunulan Nâzım Hikmet’in, 2000’lere gelindiğinde romantik yönleriyle tanımlanan mistik, lirik bir kahramana nasıl dönüştüğünü saptamasıdır diyebiliriz. Başak Ergil’in çalışması, İngilizceye en çok şiiri çevrilen şairimize dair önemli bir eksikliği gideriyor.

Mehmet Kaan Çalen – II. Meşrutiyet Döneminde Türk Tarih Düşüncesi (2014)

II. MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE TÜRK TARİH DÜŞÜNCESİ, Mehmet Kaan Çalen, Ötüken Yayınları, inceleme, 332 sayfa

Mehmet Kaan Çalen, II. Meşrutiyet’in, aynı zamanda Cumhuriyet’in laboratuvarı olduğu şeklindeki tezin sahibi Tarık Zafer Tunaya ile aynı görüşte. Kitabında, dönemin tarihçilerinin ve düşünürlerinin tarih, tarihçilik, tarih yazımı, tarihin epistemolojisi, tarih metodolojisi ve tarih eğitimi konusunda ne düşündüklerini irdeleyen yazar, bu fikirlerin modern Türkiye tarih anlayışına etkilerini araştırıyor. Çalen ayrıca, dönem tarihçiliğinde iki mesele olan kimlik ve modernleşme ile o zamanın üç kimlik siyasetini oluşturan Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülüğün, dönemin tarih anlayışına etkilerini de tartışıyor.

Fernand Braudel – Kapitalizmin Kısa Tarihi (2014)

KAPİTALİZMİN KISA TARİHİ, Fernand Braudel, çeviren: İsmail Yerguz, Say Yayınları, tarih, 108 sayfa

Fernand Braudel’in otuz yıla yayılan çabalarının ürünü olan ‘Akdeniz’ ile ‘Maddi Uygarlık’ eserlerine yaslanan bu rehber kitabı, kapitalizmin 15. ve 18. yüzyıllar arasındaki gelişimini ayrıntılı bir bakışla ortaya koyuyor. Braudel, Avrupa’yı kasıp kavuran veba salgınları, 1450’den başlayarak Avrupa’da insan nüfusunun hızla artışı ve buna paralel ekonomide yaşanan canlanma, sanayi ürünleri fiyatlarının yükselmesinin kent düzenine etkileri, zanaatçı dükkânları ile kent pazarlarının ekonomideki rolleri ve Atlantik ekonomisinin gelişmesiyle uluslararası panayırları oluşumu gibi, kapitalizm tarihinin dönüm noktalarını aydınlatıyor.

Ahmet Şimşirgil – Kayı V (2014)

KAYI V, Ahmet Şimşirgil, Timaş Yayınları, tarih, 344 sayfa

Ahmet Şimşirgil, ‘Kayı’ serisinin beşinci kitabında, Osmanlı’nın “kudret ve azamet” yılları olarak tanımladığı dönemini ele alıyor. Kitap, Kanuni Sultan Süleyman devrinin kapanması ile başlıyor ve Sultan I. Ahmed devri sonuna kadar, imparatorluğun altmış yıllık devresini kapsıyor. Şimşirgil Magosa’nın fethi, İnebahtı mağlubiyeti, İstanbul Rasathanesi’nin kuruluşu, Şirvan’ın fethi, İran meselesi, Kanije savunması ve Estergon’un fethi gibi o zamanın önemli olaylarını ele alıyor, Ebussud Efendi, İbrahim Paşa, Karayazıcı Abdülhalim, Deli Hasan, Lala Mehmed Paşa ve Kuyucu Murad Paşa gibi dönemin önemli şahsiyetlerinin çalışmalarını aydınlatıyor.