Tarih – Sayfa 252

Cami Baykurt – Hıristiyan Türkler (2007)

HIRİSTİYAN TÜRKLER, Cami Baykurt, Karma Kitaplar, din, 103 sayfa

Cami Baykurt, ‘Hıristiyan Türkler’de, Selçukluların küçük Asya’yı ele geçirmelerinden günümüze kadar, Anadolu’da varlığını sürdüren Türk Hıristiyanlardan bahsediyor. Karamanlı Rum olarak nitelendirilen bu topluluk, Türkçe konuşur, Türkçe ibadet eder. İlk baskısı 1922 yılında yapılan bu kitabında Baykurt, Türk Hıristiyanlığının tarihini, Osmanlı İmparatorluğu’ndaki farklı dinlere gösterilen hoşgörü çerçevesinde ele alıyor. Türklerin göç yolları, coğrafi sebeplerle Bizans’a giden Türk kavimleri ve Türkler arasında Ortodoksluğun yayılması, kitaptaki öne çıkan konular. Baykurt bu temel başlıklardan hareketle, Hıristiyan bir cemaatin köklerine ve göç yollarına odaklanıyor.

Misbah Hicri – Tarihin Adı: Urfa (2007)

TARİHİN ADI: URFA, Misbah Hicri, Kent Yayınları, tarih, 187 sayfa

Bilindiği gibi Urfa, bin yıllık tarihiyle, “medeniyetin beşiği” adını fazlasıyla hak eden şehirlerimizden biri. Zira şehir, doğal güzelliklerinden çok tarihi varlıkları, taş yapıların özgün mimarisi, otantikliği ve medeniyetlerin, uygarlıkların ve dinlerin harmanlandığı bir merkez oluşuyla öne çıkar. Bu kitap da Urfa’yı anı, araştırma, gezi, mitoloji, tarih, çevre ve turizm gibi farklı alanlara eğilen yazılar üzerinden anlatan, sağlam bir kent monografisi. Urfa doğumlu yazarın metinleri, kısmen, yitirilmiş bir geçmişe dair büyük bir özlemi de barındırıyor. Dolayısıyla kendisi için yazmanın da, şehrin geçmişteki güzelliklerinin unutulmasını engelleme çabası olduğu görülüyor.

J. Arch Getty – Stalinizm Hükmederken (2016)

STALİNİZM HÜKMEDERKEN, J. Arch Getty, çeviren: Gül Çağalı Güven, İletişim Yayınları

Stalin döneminin biçimlenişini, o dönemin öncesi ve sonrasının ayrıntılı bir perspektifi eşliğinde irdeleyen sağlam bir inceleme. Sovyet ve Rus arşivlerinde yapılmış uzun araştırmalara dayanan çalışma, Stalin dönemini kişiler, kurumlar, gelenek ve kişisel çatışmalara uzanan geniş bir bağlamda tartışmakta.

Özlem Yıldız – Osmanlı Devleti’nde Deniz Ticareti (2014)

OSMANLI DEVLETİ’NDE DENİZ TİCARETİ, Özlem Yıldız, Tarihçi Kitabevi

II. Meşrutiyet’ten 1. Dünya Savaşı’na, Osmanlı’daki deniz ticaretinin dönüşümü. Yazar, deniz ticareti bağlamında İttihat ve Terakki’nin politikasını, siyasal ve askeri gelişmelerin deniz ticaretine etkilerini, dönemin liman inşa faaliyetlerini ve deniz ticaretinin liman kentlerinde oluşturduğu sosyo-ekonomik değişimleri araştırıyor.

Erbil Tuşalp – Bozkurtlar (2007)

BOZKURTLAR, Erbil Tuşalp, Say Yayınları, tarih, 423 sayfa

Erbil Tuşalp’ın ‘Bozkurtlar’ı yakın tarihe ve günümüzün Türkiye’sine damgasını vuran bir siyasi hareketin tarihine odaklanıyor. “Bu kitapta, karanlığın kendi gözümle gördüğüm acısını kendi yüreğimde duyduğum siyasal belleklerden silinmek istenen kirli bir tarihin örgüsü sorgulanıyor,” diyen Tuşalp, bu siyasi yapının gerçekleştirdiği cinayetleri ve katliamları anlatıyor. Prof. Ümit Doğanay, Prof. Cavit Orhan Tütengil ve Niyazi Adıgüzel cinayetleri; Kahramanmaraş ve Çorum katliamları; CIA ile MHP bağlantısı ve Susurluk kazasıyla gün yüzüne çıkan kirli ilişkiler, kitabın ele aldığı kimi konular. Tuşalp’ın kitabı, yakın tarihin sancılarına dair bir bellek tazeleme çalışması olarak düşünülmeli.

Kritovulos – İstanbul’un Fethi (2007)

İSTANBUL’UN FETHİ, Kritovulos, çeviren: Karolidi, Kaknüs Yayınları, tarih, 240 sayfa

‘İstanbul’un Fethi’nin ilk Türkçe çevirisi 1912 yılında yapılmıştı. Kitabın yazarı Kritovulos, 15. yüzyılda yaşamış bir Bizanslı tarihçi, idareci ve İmroz adasının tanınmış kişilerindendi. Kritovulos’un kitabı, sadece İstanbul’un fethinin tarihinden ibaret olmayıp, Fatih Sultan Mehmed’in hayatındaki belli başlı olayları da anlatıyor. Beş bölümden oluşan kitap, Fatih’in saltanatının başlangıcından, İstanbul’un alınmasına; Sırbistan, Trabzon, Sinop, Mora, Arnavutluk, Eflak ve çeşitli adaların fethine; padişahın sanat ve mimarideki çeşitli icraatlarına kadar önemli gelişmeleri anlatıyor. Eserin, fethi anlatan değerli kaynaklardan biri olduğunu hatırlatalım.

Vladimir Jabotinsky – Türkiye ve Savaş (2007)

TÜRKİYE VE SAVAŞ, Vladimir Jabotinsky, çeviren: Zehra Tapunç, Gerekli Kitap, tarih, 264 sayfa

Tam ismiyle Ze’ev Vladimir Jabotinsky, yakın tarihin önemli aktörlerinden. Örneğin İsrail’in etrafına duvar örme fikri, Siyonist düşüncenin önde gelen bu ismine ait. Jabotinsky bunun yanında şiir, roman ve kısa öyküler gibi edebi ürünler de kaleme aldı. Yazar, ilk olarak 1917 yılında basılan ve şimdi orijinal metinleriyle yeniden basılmış bu kitabını ise tamamıyla 1. Dünya Savaşı’na ayırmış. Burada Jabotinsky’nin, savaşın çıkış sebebi olarak, İtilaf Devletlerince dile getirilen Alman militarizmini değil “Şark meselesi”ni göstermesi de, kendisinin en dikkat çeken iddialarından. Yazar bu iddiadan hareketle, 1. Dünya Savaşı’nın asıl hedefinin Yakındoğu ve Ortadoğu sorununu çözmek olduğunu savunmakta.

Jacques Attali – Geleceğin Kısa Tarihi (2007)

GELECEĞİN KISA TARİHİ, Jacques Attali, çeviren: Turhan Ilgaz, İmge Kitabevi, tarih, 329 sayfa

Jacques Attali, hem politikacı, hem edebiyatçı hem de yeni teknolojiler alanında çalışan, çok yönlü bir isim. Attali’nin ‘Geleceğin Kısa Tarihi’ isimli bu çalışması da, bu çok yönlü uğraşlarının tümünden de yararlanıyor diyebiliriz. Yazar kitabında, gelecek elli yıl içinde, dünyada yaşanacak değişimlere odaklanıyor. Uluslar arasındaki ilişkiler; demografik sarsıntılar; halk hareketleri; emeğin geçireceği büyük dönüşümler; piyasanın yeni biçimleri; şiddet ve terörizmin alacağı yeni şekiller; iklimsel değişiklikler ve dinin artan etkisi, kitabın ilgi çeken kimi konuları. Buna şaşırtıcı teknik gelişmeleri de ekleyen yazar, bugünden oldukça farklı bir dünya tasavvur ediyor.

David Kiley – Mükemmeli Sürüş (2007)

MÜKEMMELİ SÜRÜŞ, David Kiley, çeviren: Arzu Zümrüt Cingöz ve Tolga Alıcı, Ledo Yayıncılık, otomobil, 291 sayfa

David Kiley’in ‘Mükemmel Sürüş’ü, bir yönüyle otomobil devlerinden biri olan BMW’nin tarihi olarak okunabilir. Kiley, bu markanın tarihi boyunca yaptığı tartışmalı seçimlerden hareketle, firmanın bu seçimlerden nasıl başarıyla çıktığını anlatıyor. Aynı zamanda otomobil markasının tutkunlarından olan Kiley, markayı diğerlerinden ayıran en önemli unsurun özgünlük olduğunu söylüyor. Dolayısıyla kitap asıl olarak, piyasada kendi özgünlüğünü yaratan bir firmanın bunu nasıl sağladığıyla ilgileniyor. Kiley, BMW markasının doğuşundan, firmanın daha sonraki riskli fakat zafer getiren seçimlerini irdelerken, pazarda başarılı olabilmenin şartlarını da ortaya koymuş oluyor. Her araba firması sahibinin okuması gereken bir çalışma.

Yıldız Silier – Kökler, Çarklar ve Bulutlar: Bir Karşılaşmalar Masalı (2016)

KÖKLER, ÇARKLAR VE BULUTLAR: BİR KARŞILAŞMALAR MASALI, Yıldız Silier, Yordam Kitap

Tarihteki köylü, kadın, işçi ve köle isyanları başarıya ulaşsaydı, bugün nasıl bir dünyada yaşardık? Yıldız Silier, bir ucu distopyaya, diğer ucu ütopyaya açılan kitabında, tarihteki bu adaletsizlik öykülerini anlatıyor, bu isyanlar başarıya ulaşsaydı neler olabileceğini kurguluyor. Tarihe, alternatif yorumlarla bakmak isteyenlere.