Peter Watson – Fikirler Tarihi (2014)

  • FİKİRLER TARİHİ, Peter Watson, çeviren: Kemal Atakay, Barış Pala, Bahar Tırnakçı vd., Yapı Kredi Yayınları, tarih, 1083 sayfa

Peter Watson, kapsamlı çalışmalarının ürünü olan ‘Fikirler Tarihi’nde, iki milyon yıl öncesinden modernizme entelektüel tarihin dönüm noktalarını kayıt altına alıyor. Kitapta, dilden önceki imgelem dünyası; dilin ortaya çıkışı; bilimin, felsefenin ve insan bilimlerinin doğuşu; Bağdat ve Toledo’daki felsefe çalışmaları; Çin’in bilgin-seçkinleri; öğrenimin yayılması; sekülerliğin sahneye çıkışı; coğrafi keşifler ertesinde karşılaşılan Yenidünya’nın “yerli” aklı; protestanlığın düşünsel etkisi; Amerika’nın icadı; Rönesans deneyimi; milliyetçilik ve emperyalizm; modernizm ve Freud’un bilinçdışını keşfi konuları yer alıyor.

Melike Kara – Girit Kandiye’de Müslüman Cemaati (2008)

  • GİRİT KANDİYE’DE MÜSLÜMAN CEMAATİ, Melike Kara, Kitap Yayınevi, tarih, 127 sayfa

Melike Kara, ‘Girit Kandiye’de Müslüman Cemaati’ isimli bu incelemesinde, söz konusu cemaatin Girit’teki 1913-1923 yıllarındaki on yıllık karmaşık ve sıkıntılı tarihine odaklanıyor. Osmanlı Devleti 1913 yılında, 1. Balkan Savaşı sonucunda imzalanan Londra Antlaşması ile Girit üzerindeki haklarından vazgeçtiğini bildirmiş ve aynı yıl Yunan Kralı, Girit’in resmen Yunanistan’a bağlandığını ilan etmişti. Girit’in Yunanistan’a bağlanması, burada yaşamakta olan Müslümanlar için zor bir sürecin başlamasını da beraberinde getirdi. 1913’ten sonra Girit Müslümanları, Türkiye ile yapılan nüfus mübadelesine kadar Yunanistan vatandaşı olarak on yıldan fazla bir süre adadaki yaşamlarını sürdürdüler. Kara, iyi bir kaynak araştırmasının ürünü olan çalışmasında, bu yeni koşullarda Kandiye Müslümanlarının sosyo-ekonomik durumunu ve yaşamlarında meydana gelen değişimleri ayrıntılı bir bakışla ortaya koyuyor.

 

Mustafa Ragıp Esatlı – İttihat ve Terakki’nin Son Günleri (2008)

  • İTTİHAT VE TERAKKİ’NİN SON GÜNLERİ, Mustafa Ragıp Esatlı, Bengi Yayınları, tarih, 733 sayfa

‘İttihat ve Terakki’nin Son Günleri’, İttihat ve Terakki partisinin son günlerinde, yönetici kadro arasında yaşanan çatışmalara ve çekişmelere odaklanıyor. Gazeteci Mustafa Ragıp Esatlı’nın kitabı, 1937 yılında, 181 bölüm halinde Akşam gazetesinde tefrika edilmişti. Talat Paşa ile Said Halim Paşa, Kara Kemal ile İsmail Canpulat arasında zaman zaman açığa çıkan çekişmeler; Talat, Enver, Cemal Paşalar arasındaki güvensizliğin büyümesinin nedenleri; Enver Paşa’ya suikast girişimleri; İttihatçı liderlerin kaçma planları yaptıkları sıralarda, birbirlerine karşı çevirdikleri entrikalar, kitapta yer alan ve oldukça ilgi çeken ayrıntılardan bazıları.

Ferruh Ertürk – Mazinin Dilinden Büyükada (2008)

  • MAZİNİN DİLİNDEN BÜYÜKADA, Ferruh Ertürk, Adalar Kültür Derneği Yayınları, tarih, 228 sayfa

‘Mazinin Dilinden Büyükada’nın yazarı Ferruh Ertürk, aynı zamanda Adaları konu ettiği birçok tablonun da ressamı. Ada Gazetesi’nde yazılar da kaleme alan Ertürk, Adalar sevdasını işlediği resimlerinden sonra, Adalar’ın tarihine odaklanan bu kitabıyla, bu sevdasını farklı bir mecrada dillendiriyor. 19. yüzyılın ikinci yarısında, buharlı gemi seferlerinin başlamasıyla adını duyurmaya başlayan, 1845’ten 1960’lara kadar en görkemli devresini yaşayan Adalar’ı anlatan çalışmaya, Adalar’ın tarihi, ünlü simaları ve leziz balık yemekleri gibi konular ile bir fotoğraf albümü de eşlik ediyor. Kitap, 0216 3827378 numaralı telefondan temin edilebilir.

H. Yıldırım Ağanoğlu – Üsküp Kitabı (2008)

  • ÜSKÜP KİTABI, H. Yıldırım Ağanoğlu, Fide Yayınları, şehir, 248 sayfa

‘Üsküp Kitabı’, H. Yıldırım Ağanoğlu’nun “annevatanım” dediği Üsküp’e odaklanan yazılarından oluşuyor. Kişisel bir şehir monografisi olarak okunabilecek kitap, Üsküp’e dair tarihi, turistik, edebi ve kültürel birçok bilgiyi bizimle paylaşıyor. Bunu yaparken Üsküplü olan annesinin hayatından hareket eden Ağanoğlu, Üsküp’ün camilerini, köprülerini, kalelerini, han ve hamamlarını, meşhur saat kulesini, şehirdeki Osmanlı izlerini, Üsküp mutfağını ve buna benzer pek çok detayı bizimle paylaşıyor.

 

Ali Budak – Osmanlı Modernleşmesi, Gazetecilik ve Edebiyat (2014)

  • OSMANLI MODERNLEŞMESİ, GAZETECİLİK VE EDEBİYAT, Ali Budak, Bilge Kültür Sanat Yayınları, inceleme, 464 sayfa

Ali Budak, Osmanlı’nın modernleşme sürecinde gazetecilik ve edebiyat faaliyetlerinin izini sürüyor. İmparatorluktan Cumhuriyet’e geçişte yaşanan dönüşümleri analiz ederek çalışmasına başlayan Budak, Osmanlı’da Batı kaynaklı düşüncelerin ortaya çıkışını, ilk sosyal kıpırdanışları ve bu dönemde edebiyatta yaşanan kırılmaları irdeliyor. Kitabın devamında ise, Osmanlı’nın Batılılaşma sürecinde önemli bir rol üstlenen gazetecilik faaliyetleri, Osmanlı’daki ilk Türkçe çeviri çalışmaları, Ermenilerin Batılılaşma sürecindeki öncü rolleri ve dönem eserlerinde modernleşmenin kendine nasıl yer bulduğu gibi konular ele alınıyor.

Mehmet Öztürk – Oğuz Türkleri (2008)

  • OĞUZ TÜRKLERİ, Mehmet Öztürk, Ledo Yayıncılık, tarih, 491 sayfa

Mehmet Öztürk, ilk kitabı olan ‘Oğuz Türkleri’nde, Oğuz Türklerinin tarih sürecindeki gelişim evrelerini inceliyor. Öztürk’ün çalışmasında, Oğuz Türklerinin M.Ö. 235-30 yıllarından günümüze kadar süren tarihleri, önemli simaları, nasıl yaşadıkları, neler yaptıkları ve bu tarihi evrede ne şekilde yer aldıkları anlatılıyor. Bu Türk boyunun Anadolu’ya göç edişi, göçlerinin nedenleri, göçler sonucunda Anadolu coğrafyasını nasıl şekillendirdikleri, burada kurdukları devletler gibi konular da kitapta kapsamlı olarak ele alınıyor. Toplam on üç bölümden oluşan kitap Oğuzları, Göktürklerden Selçuklulara, Oğuz Kağan’dan Alparslan’a ve Farabi’den İbni Sina’ya uzanan geniş bir çerçevede ele alıyor.

 

Metin Hülagü – Yurtsuz İmparator Vahdeddin (2008)

  • YURTSUZ İMPARATOR VAHDEDDİN, Metin Hülagü, Timaş Yayınları, biyografi, 482 sayfa

Metin Hülagü ‘Yurtsuz İmparator Vahdeddin’de, İngiliz gizli belgelerinde, Vahdeddin ve Osmanlı Hanedanı’nın nasıl yer bulduğuna odaklanıyor. İngiliz Dışişleri Arşivi’nde uzun yıllar çalışan Hülagü’nün çalışması, Vahdeddin’in hayatı, karakteri, İngiltere’ye iltica edişi ve İstanbul’dan ayrılışına yer veriyor. Kitap bunun dışında, Saltanat’ın kaldırılışı, Veliaht Abdülmecid Efendi’nin seçilmesi, Hilafet’in kaldırılması ve Osmanlı Hanedanı’nın sınır dışı edilmesi konularını da değerlendiriyor. Hülagü’nun kitabının, Sultan Vahdeddin ve onun Milli Mücadele döneminde takip etmiş olduğu politikaya odaklanmasıyla, özellikle dikkat çekeceğini belirtelim.

 

Mahmut Akyürekli – Kürtlerle Türkler (2017)

  • KÜRTLER VE TÜRKLER, Mahmut Akyürekli, Tarih Kulübü Yayınları, tarih, 241 sayfa

Bugünlerde Kürt sorununun çözümü konusunda çözüm süreci zamanlarında vaat edilen güzel günlerin oldukça gerisindeyiz. Fakat yine de umutlu olmakta fayda var, zira iki halk arasındaki ilişkiler bin yıl öncesine uzanıyor. Mahmut Akyürekli de bu nitelikli çalışmasında, hem akademik literatürden hem de zengin belgelerden beslenerek söz konusu ilişkinin ayrıntılarına odaklanıyor. Türk-Kürt ilişkisinin tarihte ilk olarak nerede ve ne zaman başladığı, bu ilişkinin hangi kazanımlara vesile olduğu, Kürt-Türk ilişkilerinde tarih boyunca yaşanmış kırılmaların hangileri olduğu ve bunlara hangi faktörlerin sebep olduğu, Kürtlerin devletle neden sorun yaşadığı ve şu an ne istediği, kitapta yanıtı aranan sorulardan birkaçı. Akyürekli bu sorulara yanıt verirken, Malazgirt Savaşı’ndan 1. Dünya Savaşı’na, Paris Konferansı’ndan Sevr ve Lozan anlaşmalarına, Milli Mücadele’den Misak-ı Milli’ye uzanan geniş bir zaman diliminde geziniyor.

Tony Street – İslam Mantık Tarihi (2014)

  • İSLAM MANTIK TARİHİ, Tony Street, derleyen ve çeviren: Harun Kuşlu, Klasik Yayınları, tarih, 192 sayfa

Tony Street, İslam mantık tarihini, bu alana önemli katkılar sunmuş üç isim olan İbn Sînâ, Fahreddin er-Râzî ve Tûsî’nin çalışmalarını merkeze alarak aydınlatıyor. Street kitabına, 750-1350 tarihleri arasında Arapça olarak yazılan, meşşâi gelenek içindeki mantık eserlerini inceleyerek başlıyor. Street burada, söz konusu dönemde Aristoteles’in ‘Organon’unun Arapçaya çevrilmesini, Fârâbi ve İbn Sînâ’nın mantığı ele alış biçimlerini ve İslam felsefe tarihinde İbn Sînâ’dan sonra yürütülen mantık çalışmalarını araştırıyor. Street kitabının devamında ise, İbn Sînâ, Fahreddin er-Râzî ve Tûsî’nin mantık yaklaşımlarını inceliyor.