Tarih – Sayfa 254

Şevket Pamuk – Türkiye’nin 200 Yıllık İktisadi Tarihi (2014)

TÜRKİYE’NİN 200 YILLIK İKTİSADİ TARİHİ, Şevket Pamuk, İş Kültür Yayınları, iktisat, 377 sayfa

Şevket Pamuk, son 200 yılda dünyada ve Türkiye’de iktisadi büyüme ve gelişme eğilimlerini ortaya koyuyor ve Türkiye’nin kat ettiği mesafeyi karşılaştırmalı bir şekilde değerlendiriyor. 1820’den günümüze kadar geçen süreyi dört dönemde ele alan Pamuk, dış ticarete ve yabancı sermayeye açılan tarım ağırlıklı Osmanlı ekonomisini; iki dünya savaşı ve dünya krizini içeren Cumhuriyet döneminde devletçilik yoluyla içe dönük sanayileşmeyi; iki dünya savaşı sonrasında özel sektör öncülüğünde ithal ikamesi yoluyla sanayileşmeyi ve 1980’lerden itibaren neoliberal politikalarla uygulanmasıyla küresel ekonomiye açılışı inceliyor.

Stanford J. Shaw – Yahudi Soykırımı ve Türkiye (2014)

YAHUDİ SOYKIRIMI VE TÜRKİYE, Stanford J. Shaw, çeviren: Fahir Armaoğlu, Timaş Yayınları, tarih, 511 sayfa

Stanford J. Shaw, Yahudi Soykırımı sırasında Avrupa Yahudilerine kapılarını açan Türkiye’nin rolünü irdeliyor. Türkiye’nin 1930’larda, Nazilerin ülkeden attığı Yahudileri korumasına almasını ve ülkede Nazilerden esinlenilen Yahudi aleyhtarı hareketlerin bastırılmasını ele alan Shaw, bu uygulamalarla karşıtlıklar oluşturan Varlık Vergisi faciasını; devamında ise, Soykırım esnasında Yahudilerin Nazilerden kurtarılması için Türkiye’nin Yahudilere Türk pasaportu ve vatandaşlık belgesi vermesini; Fransa’daki Yahudi aleyhtarı kanunların uygulanmasının önüne geçmek amacıyla yürütülen diplomatik teşebbüsleri araştırıyor.

Michael Norton – Hollanda Altın Çağı’nda Sanat ve Ticaret (2014)

HOLLANDA ALTIN ÇAĞI’NDA SANAT VE TİCARET, Michael Norton, çeviren: Taciser Ulaş Belge, İletişim Yayınları, sanat, 205 sayfa

Michael Norton nitelikli çalışmasında, 17. yüzyıl Avrupa’sının en kentleşmiş toplumu olan Hollanda’daki ekonomik, toplumsal ve sanatsal gelişmeleri araştırıyor. Bu yüzyılda, Hollanda’da yılda 70 bin resim yapıldığını ve 110 bin parça kumaş dokunduğunu söyleyen Norton, Hollanda resminin tarihsel özelliklerini; Hollanda ekonomisi ve Hollanda toplumunun özgünlüklerini; sanatçıların kökeni, nasıl bir eğitim gördükleri, sanatsal üretimlerini nasıl örgütledikleri ve böylece geçimlerini nasıl sağladıklarını; ticari gelişmelerin bir yansıması olarak ortaya çıkan sanatçı himaye kültürünü, sanat pazarını ve koleksiyonculuğu irdeliyor.

Philippe Ariès ve Georges Duby (haz.) – Özel Hayatın Tarihi 3 (2008)

‘Özel Hayatın Tarihi’, beş ciltlik bir dizinin üçüncü cildini oluşturuyor.

Çalışma, Roma İmparatorluğu’ndan günümüze, medeniyetler, kültürler, çağlar boyunca yaşanan derin değişimlere, çok sayıda görsel malzeme eşliğinde göz gezdiriyor.

Çalışmanın bu üçüncü cildinde, sarayın ve saray çevresinin teşrifat ve görgü kuralları, dönemin adab-ı muaşeret ve çocuk eğitimiyle ilgili kitapları, dini pratikler, bireysel kaçamaklar ve toplumun cezalandırma usulleri, dini cemaatler ve sosyalleşme, yemek kültürü ve sofra kuralları gibi birçok konu üzerinden güzellik konusu değerlendiriliyor.

Künye: Phillippe Ariés ve Georges Duby (haz.) – Özel Hayatın Tarihi 3: Rönesans’tan Aydınlanma’ya, çeviren: Devrim Çetinkasap, Yapı Kredi Yayınları, tarih, 704 sayfa

Kolektif – Edessa’dan Urfa’ya (2008)

EDESSA’DAN URFA’YA, CİLT 1-2, kolektif, Atılım Üniversitesi Yayınları, tarih, 1123 sayfa

İki ciltlik ‘Edessa’dan Urfa’ya isimli bu çalışma, eski Urfa hakkında önemli ayrıntılar barındırıyor. Mehmet Çelik, Işın Demirkent, Şinasi Gündüz, Recep Yıldırım, Mustafa Korkmaz, Necati Avcı, Şükran Yaşar ve Mehmet Oymak’ın yazar kadrosunda bulunduğu çalışmanın ilk cildi, bölgenin ilkçağ tarihine, Urfa ve çevresindeki ilk yerleşimlere ve insanlığın geçirdiği evrelere odaklanıyor. İkinci ciltte ise, ‘İslam Fethinden Osmanlı Hakimiyetine Kadar Urfa’nın Siyasi Tarihi’, ‘Şehrin Kültürel Yapısı’ ve ‘Şehrin Mimari Yapısı’ gibi üç başlık üzerinden, şehre dair kapsamlı bir analiz sunuluyor. Kaliteli baskısıyla da dikkat çeken kitap, kent tarihi çalışmalarının iyi örneklerinden.

Zümrüt Sönmez – Savaşın Kadınları (2008)

SAVAŞIN KADINLARI, Zümrüt Sönmez, Yarımada Yayınları, tarih, 164 sayfa

Zümrüt Sönmez, tam adı, ‘Kızıl Toprak Ak Yemeni Savaşın Kadınları’ olan bu çalışmasında, Çanakkale Savaşı’nda cephede savaşan veya cephe gerisinden destek sunan kadınların hikâyelerini anlatıyor. Kitapta, kimi zaman cephede savaşan, kimi zaman erkek kılığına giren, kimi zaman da cephe gerisinde askerler için elbise diken, böylece bir şekilde mücadeleye katkıda bulunan kadınların yaşadığı zorluklar anlatılıyor. Zeynep Mido Çavuş, Mücahide Hatice Hanım, Safiye Hüseyin Elbi ve Nezahat Onbaşı, bu mücadeleye katkı sunmuş kadınlardan birkaçı olarak karşımıza çıkıyor. Çalışma, kadının Çanakkale Savaşı’ndaki rolüne dair değerli bir kaynak.

Fatmagül Demirel – Son Ziyaretler, Son Ziyafetler (2008)

SON ZİYARETLER, SON ZİYAFETLER, Fatmagül Demirel, Doğan Kitap, tarih, 175 sayfa

Fatmagül Demirel’in ‘Son Ziyaretler, Son Ziyafetler’i, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde, Yıldız ve Dolmabahçe saraylarında verilen ziyafetleri anlatıyor. O dönemde bu iki saray, Avrupa hükümdarlarının ve Balkan devletleri krallarının ziyaretlerine tanık olmaktaydı. Alman İmparatoru II. Wilhelm, İran Şahı Muzafferüddin, Bulgar Kralı Ferdinand, Sırp Kralı Petro ve Avusturya İmparatoru Karl, bu ziyaret ve ziyafetlerde ağırlanan son isimlerdi. Demirel’in çalışması, bu dönemde dünyanın büyük güçlerinin Osmanlı üzerine hesaplarına yer verirken, ziyaretlerde Osmanlı’nın hükümdar ağırlama inceliklerini ve ziyafet mönülerini de ayrıntılı bir şekilde anlatıyor.

M. Şinasi Acar – Osmanlı’da Sportif Atıcılık Nişan Taşları (2014)

OSMANLI’DA SPORTİF ATICILIK NİŞAN TAŞLARI, M. Şinasi Acar, Yapı Endüstri Merkezi Yayınları, tarih, 270 sayfa

M. Şinasi Acar, Okmeydanı başta olmak üzere, İstanbul’un farklı bölgelerinde bulunan tekke, namazgâh ve sayıları giderek azalan nişan taşlarında yaptığı araştırmalara dayanan çalışmasında, neredeyse unutulmaya yüz tutmuş geleneksel Türk okçuluğunu canlandırıyor, ayrıca Osmanlı’da tüfekle atıcılık konusunda önemli ayrıntılar sunuyor. Türklerde okçuluk, yaylar ve özellikleri, oklar ve özellikleri, Okmeydanı’nda bulunan nişan taşlarının hususiyetleri ve kimi padişahlar ile önde gelen bazı şahsiyetlere ait menzil taşları, kitapta yer alan bazı konular. Acar, Osmanlı’da tüfekle atıcılığı da ayrı bir bölüm halinde ele alıyor.

Giorgos Mavrommatis – Kalkanca’nın Çocukları (2008)

KALKANCA’NIN ÇOCUKLARI, Giorgos Mavrommatis, çeviren: Berin Myisli, Kitap Yayınevi, sosyoloji, 139 sayfa

Giorgos Mavrommatis’in ‘Kalkanca’nın Çocukları’, ‘Yunanistan’da Bir Müslüman Azınlık Toplumunda Yoksulluk, Sosyal İzolasyon ve Eğitim’ alt başlığını taşıyor. Daha çok eğitim sosyolojisi alanında çalışan Mavrommatis, 1970’li yılların başında, Yunanistan’da Kalkanca yerleşiminde yaşayan Müslüman Çingenelerle karşılaşır. Ezici çoğunluğu fakir olan bu halk, Komotini’de geçici, uzmanlık gerektirmeyen ve düşük maaşlı işlerde sigortasız çalışıyor, bazıları geçici tarım işçisi olarak Yunanistan’ı geziyordu. Çalışma, bu halkın maruz kaldığı sürekli mahrumiyet, fakirlik, eğitimsizlik ve yalıtılmışlığı gözler önüne sermesiyle önemli.

Turhan Feyizoğlu – Türkiye 1945 (2008)

TÜRKİYE 1945, Turhan Feyizoğlu, Bizim Kitaplar, inceleme, 271 sayfa

Turhan Feyizoğlu’nun ‘Türkiye 1945’i, ‘Bir Paylaşım Planının Perde Arkası’ alt başlığını taşıyor. Feyizoğlu incelemesinde, 1945 yılında öğrenciler öncülüğünde başlatılan eylemi ve bu eylemin dünya siyasetiyle ilişkisini değerlendiriyor. Feyizoğlu, bazı gazeteler, dergiler ve kitapevlerinin tahrip edildiği bu eylemin hem iç hem de Türkiye’nin o dönemki dış politikasıyla doğrudan bir ilişkisi olduğunu savunuyor. Feyizoğlu bu eylemden hareketle, gizli kalmış, görünenin arkasındaki ayrıntılara odaklanıyor. Çalışmasının en dikkat çeken yönlerinden biri de, bu dönemde yaşananları, basın dünyasındaki muhtelif yayınlar üzerinden değerlendirmesi.