Tarih – Sayfa 268

Michel Pastoureau – Mavi: Bir Rengin Tarihi (2013)

MAVİ: BİR RENGİN TARİHİ, Michel Pastoureau, çeviren: İnci Malak Uysal, Can Yayınları, kültür, 183 sayfa

Michel Pastoureau, renkleri, doğal bir fenomenden ziyade karmaşık birer kültürel yapı olarak tanımlıyor. Yazar, bu kitabında, bu tanımlamadan hareketle mavinin Neolitik Çağ’dan 20. yüzyıla olan bir tarihini sunuyor. Bu zaman zarfında mavinin, dil, kumaşlar, giysiler, semboller, günlük yaşam, din ve sanat üzerinde nasıl bir etki bıraktığını araştıran Pastoureau, Antikçağ halkları için pek önemli olmayan, Romalılar açısından barbarların rengi olarak algılanmasıyla nahoş ve değersiz kabul edilen mavinin, 12. yüzyıldan itibaren tüm alanlarda, özellikle giyside ve günlük yaşamda adım adım yükselişini gözler önüne seriyor.

Kolektif – Kore Savaşı (2013)

KORE SAVAŞI, Kolektif, derleyen: Mehmet Ali Tuğtan, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 224 sayfa

‘Kore Savaşı’, Kuzey Kore birliklerinin Güney Kore’ye ani saldırısıyla başlayan ve 1950-1953 arasında süren Kora Savaşı’nı akademik bir perspektiften irdeliyor. Buradaki makaleler, Soğuk Savaş’ta uluslararası siyasetin Kore Savaşı’na etkisi; Kore Savaşı’nın siyasi-stratejik ikilemleri; Türkiye’nin NATO’ya giriş sürecinde Kore Savaşı’nın etkisi; savaşın Türk ordusunun dönüşümündeki rolü; DP hükümetinin Kore’ye asker gönderme kararı karşısında CHP’nin muhalefeti; Kore Savaşı’nın Türkiye toplumundaki etkileri ve Türk savaş anlatılarında Çin topraklarının ve insanlarının imajı gibi ilgi çekici konulara odaklanıyor.

Mehmet Yılmazata – Savaşa Giden Yol (2013)

SAVAŞA GİDEN YOL, Mehmet Yılmazata, Doğu Kütüphanesi, tarih, 319 sayfa

Mehmet Yılmazata ‘Savaşa Giden Yol’da, büyük devletlerin bloklaşma politikalarının doruğa ulaştığının en önemli göstergesi olan ve Avrupa’da güvensizlik ortamını pekiştirip savaşa uygun bir zemin hazırlayan, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun 1908 yılında Bosna-Hersek’i ilhak etme sürecini inceliyor. Kitabına, Bosna Hersek’in tarihini irdeleyerek başlayan Yılmazata, Avrupa ülkelerinin 19. yüzyılın ikinci yarısında Balkanlar politikalarını, Boşnak Müslümanlar ile Avusturya yönetimi arasındaki ilişkileri, Osmanlı devletinin işgal karşısındaki tavrını ve krizin düğümünü çözen Avusturya-Osmanlı protokolünü araştırıyor.

Tony Judt – Yirminci Yüzyıl Üzerine Düşünceler (2013)

YİRMİNCİ YÜZYIL ÜZERİNE DÜŞÜNCELER, Tony Judt, çeviren: Nurettin Elhüseyni, Yapı Kredi Yayınları, tarih, 438 sayfa

‘Yirminci Yüzyıl Üzerine Düşünceler’in esasını tarih, biyografi ve ahlaki bir irdeleme oluşturuyor. Kitap, Timoty Snyder’in İngiliz tarihçi Tony Judt ile gerçekleştirdiği söyleşinin sonucunda ortaya çıkmış. Avrupa ve ABD’deki modern siyasal fikirlerin bir tarihini sunan Judt, 19. yüzyıl sonlarından 21. yüzyıl başlarına kadar liberal, sosyalist, komünist, milliyetçi ve faşist yaklaşımların ele aldığı şekliyle iktidar ve adaleti irdeliyor. Judt’un entelektüel bir biyografisi olarak okunabilecek kitapta yazar, siyasal fikirlerin sınırlamaları ile siyaset alanındaki entelektüellerin ahlaki kusurları ve ödevleri üzerine düşünüyor.

Nathalie Clayer – Arnavut Milliyetçiliğinin Kökenleri (2013)

ARNAVUT MİLLİYETÇİLİĞİNİN KÖKENLERİ, Nathalie Clayer, çeviren: Ali Berktay, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 611 sayfa

Balkanlar’da İslâm ve milliyetçilik konularında çalışmalar yapmış Nathalie Clayer, Arnavutlar üzerine uzman olarak biliniyor. Clayer bu araştırmasında da, Arnavut kimliğinin inşa süreçlerine, bunun 19. Yüzyılın diğer Balkan milliyetçilikleriyle benzerliklerine odaklanıyor. 19. yüzyıldan 20. yüzyıla geçilirken toplum, kimlik tanımlama sistemleri ve dayanışma ağlarını irdeleyerek çalışmasına başlayan Clayer, Kırım Harbi’nden Türk-Yunan Harbi’ne uzanan süreçte Arnavutçuluğun gelişimini, Arnavutçuluğun Osmanlı’nın kriz dönemlerinde yeraltına çekilişini ve 1908’de Kanuni-i Esasi’nin ilanıyla yeniden sahaya çıkışını irdeliyor.

Naim A. Akyüz – Gaziantep Yahudileri (2013)

GAZİANTEP YAHUDİLERİ, Naim A. Akyüz, Gözlem Yayıncılık, tarih, 295 sayfa

Naim A. Akyüz ‘Gaziantep Yahudileri’nde, bu şehirde artık mevcudu kalmamış, ancak göç ettikleri yurt içi ve yurt dışı yerlerde de geleneklerini sürdürmüş bir topluluğu anlatıyor. Bu camianın farklı bireyleriyle görüşerek bir sözlü tarih çalışmasına imza atan Akyüz, Gaziantep Yahudilerinin kökenlerini, icra ettikleri meslekleri, eğitim durumlarını, şehrin Yahudi mahallelerini, Gaziantep sinagogunu, din görevlilerini, aile düzenlerini, geleneklerini, dini günler ve bayramlarını, şehrin diğer dini gruplarıyla kurdukları toplumsal ve ekonomik ilişkileri anlatıyor. Kitap, belgesel nitelikte çok sayıda fotoğraf da barındırıyor.

A. Muhibbe Darga – Anadolu’da Kadın (2013)

ANADOLU’DA KADIN, A. Muhibbe Darga, yayına hazırlayan: Emine Çaykara, Yapı Kredi Yayınları, tarih, 360 sayfa

Hititolog ve dilbilimci A. Muhibbe Darga, ‘Eski Anadolu’da Kadın’ isimli çalışmasının genişletilmiş baskısı olan elimizdeki kitabında, eski Anadolu toplumunda kadının yerini geniş bir zaman diliminde araştırıyor. Darga çalışmasında, tarihte ana tanrıça kavramı, ilk Tunç Çağ’ında kadın, Anadolu tarihinde kadının iş hayatındaki yeri, kadın giysileri, takı kültürü, Hitit çağındaki kraliçeler, tarihteki güçlü kadınlar ve kült törenlerinde görevli kadınlar gibi ilgi çekici konuları ele alıyor. Kitapta Hitit medeniyetinin yanı sıra, Urartu, Frigler, Lidya, Yunan/Hellen, Roma ve Bizans gibi uygarlıklarda kadın konusu da işleniyor.

Abdurrahman Kurt – Bursa Sicillerine Göre Osmanlı Ailesi (2013)

BURSA SİCİLLERİNE GÖRE OSMANLI AİLESİ, Abdurrahman Kurt, Sentez Yayınları, tarih, 240 sayfa

Abdurrahman Kurt elimizdeki kapsamlı çalışmasında, 1839-1876 yıllarını kapsayan Bursa vilayeti sicillerine dayanarak Osmanlı ailesini sosyo-ekonomik yapısı ve gelenek, göreneklerle ilişkisi bağlamında irdeliyor. Kitapta, Osmanlı’da ailenin oluşumu, evlenmeye hazırlık, ailenin temel unsurları, boşanma türleri, aile tipleri, evlat edinme yöntemleri, ailelerde sosyal tabakalaşma ve toplumsal cinsiyetin din ve gelenekle bağlantısı gibi ilgi çekici konular ele alınıyor. İslam aile hukukunun Bursa özelinde sosyolojik tezahürlerini inceleyen çalışma, bugünün Türk aile tipinin tarihsel oluşumunu ortaya koymasıyla önemli bir katkı.

Emine Gürsoy Naskali ve Hilal Oytun Altun (ed.) – Arı ve Bal (2013)

ARI VE BAL, editör: Emine Gürsoy Naskali ve Hilal Oytun Altun, Tarihçi Kitabevi, tarih, 287 sayfa

Birçok yazarın katkıda bulunduğu ‘Arı ve Bal’, Türkiye tarihinde arı ve balcılık konusundaki kayıtları tespit etmeyi amaçlıyor. Türkiye kültüründe arı ve balcılıkla ilgili etnografik anlamda iyi bir kaynak olan kitapta, belli başlı arıcılık terimleri; tarih öncesinden Antikçağa arıcılık ve bal; Antikçağda Karia bölgesinde, Hititlerde, Karadeniz’de, Edirne’de ve Divriği’de arı ve bal kültürü, balarısının üremesi ve sosyal yaşantısı gibi ilgi çekici konular ele alınıyor.

Cahit Kayra – Cumhuriyet Ekonomisinin Öyküsü 1 (2013)

CUMHURİYET EKONOMİSİNİN ÖYKÜSÜ 1: Cahit Kayra, Tarihçi Kitabevi, iktisat tarihi, 455 sayfa

Cahit Kayra ‘Cumhuriyet Ekonomisinin Öyküsü’nde, devletçiliğin altın yılları olarak tanımladığı 1923-1950 yıllarına odaklanıyor. Kayra, 1923-1939 arasının, aslında iki farklı karakterde dönemden oluştuğunu, 1923’ten 1929 yılına kadar olan dönemin naif bir liberal ekonomi dönemi olduğunu belirtiyor. Yazara göre, bu dönem liberal görünmesine rağmen, bu esnada devletleştirme-millileştirme ve ciddi büyük yatırımların devlet tarafından yapılması Devletçiliğe zemin hazırladı. Çalışma, Mustafa Kemal Atatürk öncülüğünde Cumhuriyet’i kuran kadronun, Osmanlı’dan devraldıkları ülkeyi ekonomik anlamda nasıl dönüştürdüklerini inceliyor.