Mehmet Kurtoğlu – Eski Dünyaya Seyahat (2014)

‘Eski Dünyaya Seyahat’, Mehmet Kurtoğlu’nun Suriye, Ürdün ve Mısır gezisi izlenimlerinden oluşuyor.

Kurtoğlu’nun bir grup arkadaşıyla karayoluyla gerçekleşen seyahati, Urfa’dan başlayarak Halep, Şam, Jerash, Amman, Akabe Limanı’na uzanmış ve oradan deniz yoluyla Mısır topraklarına kadar uzanmış.

Yazar, bu coğrafyalara dair izlenimlerini okurlarıyla paylaşırken, kimi yerlerde Evliya Çelebi’nin ünlü seyahatnamesinde bölgeyle ilgili açıklamalara da yer veriyor, ayrıca Büyük İskender, Necib Mahfuz, Selahattin Eyyübi, Hz. İbrahim, Kavalalı Mehmet Ali Paşa gibi Ortadoğu’nun tarihinde önemli yeri olan aktörlerden de bahsediyor.

  • Künye: Mehmet Kurtoğlu – Eski Dünyaya Seyahat, Çizgi Kitabevi, gezi, 175 sayfa

Kolektif – İktidarın Şiddeti (2014)

‘İktidarın Şiddeti’ne katkıda bulunan yazarlar, AKP’nin neoliberal sistemle harmanlanmış İslamcı politikalarını tarih, sınıf ve toplumsal cinsiyet bağlamında ele alıyor.

Partinin iktidara gelişini, 1980 darbesi ve ardından yaşanan gelişmeleri merkeze alarak irdeleyen makaleler, uzlaşmaz gibi görünen bireycilik ve cemaatçiliğin AKP döneminde nasıl bir araya getirildiği, partinin hukuk sisteminde yaptığı değişiklikler, AKP’li yıllarda muhafazakâr milliyetçi politika tercihlerinin liberal değerlerle sentezlenmesi, İslamcı burjuvazinin demokrasiyle sınavı ve AKP’nin sosyal politikalar ve toplumsal cinsiyet meselesindeki rolünü tartışıyor.

  • Künye: Kolektif – İktidarın Şiddeti, hazırlayan: Simten Coşar ve Gamze Yücesan-Özdemir, Metis Yayınları, siyaset, 284 sayfa

Mark Daniels – Bir Nefeste Dünya Mitolojisi (2014)

Dünyanın farklı yerlerinde yüzyıllar boyunca yaratılmış mitler, insanlığın hayat, ölüm ve doğa konularında dile getirdiği temel sorularına yanıt vermiş.

Mark Daniels de, görkemli medeniyetlerden küçük, yerel kabilelere varana kadar neredeyse her insan topluluğu tarafından yaratılmış bu mitolojilerin derli toplu bir özetini sunuyor, yanı sıra mitolojilerin günümüzdeki izlerini de araştırıyor.

Çalışma okurunu, Avusturalyalı Aborjinlerin mitolojilerinden Sümerlere, Mısırlılardan Antik Çin’e, Amerika yerlilerinden Mayalara, Yunanlılardan Romalılara ve Nors halkı mitolojilerine, dünya mitoloji tarihi içinde aydınlatıcı bir yolculuğa çıkarıyor.

  • Künye: Mark Daniels – Bir Nefeste Dünya Mitolojisi, çeviren: Pınar Üstel, Maya Kitap, mitoloji, 220 sayfa

Michael C. Corballis – Kendini Yineleyen Zihin (2014)

Michael C. Corballis, Noam Chomsky’nin dilbilim teorisini yeniden yorumlayarak insan dilinin gelişimi, düşünce ve uygarlığın kökenlerini anlamaya çalışıyor.

Chomsky’nin, düşüncenin temel olarak dilbilimsel olduğu fikrine karşı çıkan Corballis, dili mümkün kılan düşünce biçimlerinin dilbilimsel olmadıklarını, ancak dilin de uyum sağladığı özyinelemeli kurallara sahip olduklarını savunuyor.

Yazar, bu tezini ispat etmeye çalışırken hayvan dilinin olup olmadığı, insan dilinin el jestlerinden evrilip evrilmediği, bütün dillerin ortak kurallarının olup olmadığı ve kurgunun neden uyumsal olduğu gibi sorulara da yanıt arıyor.

  • Künye: Michael C. Corballis – Kendini Yineleyen Zihin, çeviren: Ahmet Birsen, Alfa Yayınları, dilbilim, 339 sayfa

Hasan Kösebalaban – Türk Dış Politikası (2014)

Hasan Kösebalaban, ulusal ve uluslararası kimlik politikaları bağlamında Türk dış politikasının yerini tespit etmeyi amaçlıyor.

Kösebalaban, yakın Türkiye tarihinde dış politikanın oluşturucusu olan ana aktörler olarak sekülarizm (Kemalizm), liberal sekülarizm, milliyetçi İslamcılık ve liberal İslamcılık şeklinde dört kimlik grubu tanımlıyor.

Yazar, sosyal kimlik gruplarının dış politika perspektiflerini, Osmanlı’nın çöküş dönemindeki entelektüel ve siyasi iklimi, tek parti döneminde genç Cumhuriyet’in yüzleştiği dış politika sorunlarını, Türk dış politikasının Soğuk Savaş döneminden bugüne inişli çıkışlı gelişimini inceliyor.

  • Künye: Hasan Kösebalaban – Türk Dış Politikası, çeviren: Hüsamettin İnaç, BigBang Yayınları, diplomasi, 431 sayfa

Bekir Onur – Yeni Müzebilim (2014)

Günümüzde müzenin niteliği gibi, türleri de değişmiş bulunuyor.

Dünyada artık “özel ilgi müzeleri” olarak tanımlanan tarım, aile, çiftlik, haşhaş, esrar ve kahve gibi akla gelebilecek her şeyin müzesi var.

Bekir Onur da bu çalışmasında, söz konusu yeni müze anlayışını kapsamlı bir biçimde ele alıyor; konvansiyonel müze yaklaşımının artık neden aşıldığını açıklıyor.

Onur, müzelerin daha eşitlikçi bir toplumun kurulmasına ne gibi katkılarda bulunabileceğini, dünya çapında değişen müze anlayışını, yeni müzecilik yaklaşımındaki olmazsa olmazları ve müzelerin kültür, tarih, kimlik, küreselleşme ve toplumsal cinsiyetle ilişkisini irdeliyor.

  • Künye: Bekir Onur – Yeni Müzebilim, İmge Yayınları, inceleme, 607 sayfa

Ali Teoman – Eşikte (2008)

Ali Teoman edebiyatını özgün kılan hususların başında, eserlerinde kendine has yaratıcı ve ilginç bir dil kullanması.

Teoman’ın ‘Eşikte’ isimli bu son romanı da, yazarın zengin üslubuna ve dili kullanmadaki maharetine iyi bir örnek.

Gerçekler, anılar, düşler ve imgelerle kurulan roman, özellikle kahramanlarının iç dünyalarını, deyim yerindeyse iyice didiklemesiyle dikkat çekiyor.

Romanda sürekli yer değiştirmeler, bir yerden başka bir yere gidişler, beraberinde, kahramanlarının dönüşümünü, kendileriyle ve alışkanlıklarıyla hesaplaşmalarını da getirir.

“Bu kitabı er ya da geç mutlaka yazacağını biliyordun. Denebilir ki, bilmenin de ötesinde, bir uğursuzluğu önsemek, tedirgin edici bir kaçınılmazlığın bilincinde olmak gibi bir şeydi bu. Onu hem özlüyor, hem de ondan bucak bucak kaçıyordun.” diyen anlatıcı, okurunu da gölgede kalmış, bastırılmış iç dünyasını keşfetmeye davet ediyor.

  • Künye: Ali Teoman – Eşikte, Sel Yayıncılık, roman, 121 sayfa

Steven Cook – Yönetmeden Hükmeden Ordular (2008)

Ortadoğu uzmanı Steven Cook, ‘Yönetmeden Hükmeden Ordular’da, askeri vesayetin siyaset üzerinde etkin olduğu üç Akdeniz ülkesini, Türkiye, Mısır ve Cezayir’i inceliyor. Cook, ilk bakışta farklı olduğu düşünülen bu ülkelerin silahlı kuvvetlerinin, ideolojik, siyasal, iktisadi ve stratejik konumları, kurumsal çıkarları ve misyonları düşünüldüğünde büyük benzerlikler gösterdiğini savunuyor.

Yazara göre kışlasından “gerektiğinde” çıkan ya da her an için çıkabilme ihtimali olan ordu kurumunun yarattığı vesayet, üç ülkenin silahlı kuvvetlerinin benzer paralellikleri.

Türkiye’de şu günlerde gündemde olan Ergenekon davası ve darbe günlükleri, Mısır’ın yeni bir darbenin eşiğinde olduğu iddiaları ve Cezayir’de bir türlü durulmayan siyaset-ordu ilişkileri düşünüldüğünde, kitabın, olayların perde arkasındakileri kavramak açısından önemli ayrıntılar sunduğunu söyleyebiliriz.

  • Künye: Steven Cook – Yönetmeden Hükmeden Ordular, çeviren: Bahar Şahin, Hayy Kitap, siyaset, 344 sayfa

Tracy Chevalier – Leydi ve Efsane At (2008)

İnci Küpeli Kız’, ‘Düşen Melekler’, ‘Likornlu Bayan’ ve ‘Kutsal Mavi’, Amerikalı edebiyatçı Tracy Chevalier’in daha önce Türkçede yayınlanmış romanları.

Chevalier’in ‘Leydi ve Efsane At’ı da, yazarın daha önceki eserleri gibi tarihi roman türünde.

Hikâye, krala yakınlığıyla bilinen, 15. yüzyıl asilzadelerinden Jean le Viste’nin, saray erkânı arasında giderek yükselen konumunu kutlamak amacıyla hırslı bir ressamdan kendisi için altı duvar halısı tasarlamasını istemesiyle başlar.

İşi alan Nicolas des Innocents isimli genç minyatür sanatçısı, bir süre sonra patronunun kızı Claude’den etkilenmeye başlar.

Fakat Innocent, kadını elde etmeye çalışırken, kendisini tüm bir aileyi kuşatmış garip ilişkiler ağının içinde bulacaktır.

Kurgu boyunca okurun karşısına çıkan farklı kişi ve öykülerin birbirine eklemlenmesi de, romanı başarılı kılan unsurlardan.

  • Künye: Tracy Chevalier – Leydi ve Efsane At, çeviren: Aylin Yengin, İnkılap Kitabevi, roman, 288 sayfa

Kolektif – Kültürün Nabzını Tutan Doğan Hızlan (2008)

‘Kültürün Nabzını Tutan Doğan Hızlan’, incelemeleriyle, yarım yüzyıldır Türkiye edebiyatına katkı sunan Doğan Hızlan’ın hayatını ve çalışmalarını anlatıyor.

Hızlan yazı serüvenine, arkadaşlarıyla beraber kurduğu Yankı isimli edebiyat dergisiyle başlamış ve daha sonra çeşitli yazılı ve görsel basın kuruluşlarında edebiyat kritikleri yaparak, bu görevini devam ettirdi.

Kitapta, Hızlan’ın edebiyatla süregelen bağı dışında, sinema, tiyatro, yemek kültürü gibi alanlardaki üretimlerine de vurgu yapılıyor.

Çalışma, Hızlan hakkında görüş bildiren yazarların yorumlarını, yazılarından yapılmış bir derlemeyi ve kendisiyle yapılmış bir söyleşiyi barındırıyor.

  • Künye: Kolektif – Kültürün Nabzını Tutan Doğan Hızlan, hazırlayan: Alpay Kabacalı, Gürer Yayınları, biyografi, 208 sayfa