İzzettin Silier, TMMOB’un kuruluşunda rol almak ve ilk üniversiteye hazırlık eğitim kurumu olan Fen Bilimleri Merkezi’ni kurmak gibi öncü çalışmalar yapmış bir isim. Silier kitabında, Malatya’da geçen çocukluğundan inşaat mühendisliği yıllarına, Bilim Merkezi Vakfı’nı kurmasından 70 yaşından sonra başladığı dağcılığa birçok anısını renkli bir üslupla paylaşıyor.
Ingmar Karlsson, ‘Bölgeler Avrupası’nda, günümüzde sık kullanılmaya başlanan bir kavram olan “Bölgeler Avrupası” kavramanı tarihsel ve güncel yönleriyle ele alarak, kavramın bugünkü kullanım alanlarını, özellikle de Avrupa Birliği’nin bugünü ve geleceğiyle ilişkili olarak tartışıyor. Karlsson, bölge kavramının Avrupa’da 15. yüzyıldan bu yana aldığı biçimleri idari bölgelerden, sosyal ve fonksiyonel bölgelere, makro ve yöresel bölgelerden, cephe bölgeleri ve ulusötesi bölgelere kadar inceliyor. Kitapta, Dr. Orhan Kurmuş’un kaleme aldığı, Karlsson’un yaklaşımını değerlendiren bir yazı da bulunuyor. Kurmuş, Karlsson’un incelemesini ekonomik ve kültürel açıdan Türkiye’ye uyarlayarak, hem okurların konuyu pratik bir şekilde anlamasını sağlıyor hem de AB üyeliği çerçevesinde, gelecekte bölgesellik üzerinden ülkede meydana gelebilecek gelişmeleri değerlendiriyor.
Rebeca Bryant, ‘Tebaadan Vatandaşa: Kıbrıs’ta Modernite ve Milliyetçilik’ isimli bu kitabında, Türkler ve Rumlardan ibaret günümüz Kıbrıs’ının milliyetçilikle dansına odaklanıyor. Adadaki milliyetçi hareketlerin yükselişe geçtiği ve çatıştığı dönemlerin tarihini veren Bryant, Kıbrıs’ı milliyetçilik öncesi ve milliyetçilik sonrası şeklinde iki dönemde ele alıyor. Böylece, adanın tarihini, antropolojik bir gözle yalnızca ada üzerindeki iki cemaatin tarihiyle okumayı öneren Bryant, bu iki cemaatin kendi aralarındaki ilişkileri, ada bölünmeden önce ve yüzyıllara yayılan birliktelik, farklılık ve çatışmalar ile İngiliz sömürge döneminde yaşananlar çerçevesinden ele alıyor. Bryant’ın çalışması, Kıbrıs ve milliyetçilik üzerine yeniden düşünmek isteyenlere ziyadesiyle hitap edecek kapsam ve nitelikte.
Aydın Boysan, ‘Ne Hoş Zamanlardı’da, insana ve onun yarattıklarına dair kaleme aldıklarına, kaldığı yerden devam ediyor.
Kitapta, Boysan’ın yazıları dışında, birkaç şiiri de bulunuyor.
Boysan, kitabı için, “Bu kitabımla, çok sayıda konuyu olabildiği kadar kısaltarak, sunmak istedim. Egoistçe davrandığımı itiraf ederek diyeceğim ki, yaşadığım, gördüğüm ve düşündüğüm sahneleri anlatırken, durmadan konu değiştirdim. Mekânlar İstanbul’dan Uzay ve Evren’e, zamanlar ise çok önce’den, uzak geleceğe kadar çeşitlendi,” diyor.
Yazarın dediği gibi, kitapta birbirinden çok farklı konular yer alırken, Boysan’ın alaycı, muzip ve zeki kalemi, okur için eğlenceli metinler yaratıyor.
Kitap, insanoğlunun çeşitli hallerini, çelişkilerini, hoşluklarını, akıcı kalemi ve engin tecrübesiyle aktaran, “beşer şaşar” diyen Boysan’ın diğer kitaplarıyla aynı lezzeti taşıyor.
‘Kapitalizmin Suç Tarihi’, kapitalist dünya politikasının geçmişteki ve bugünkü görünümünü, yani modern emperyalizmi sistemli bir şekilde ele almayı amaçlıyor. Biermann ve Klönne’nin, Bush dönemine kadar olan dönemin suç kültürünü derledikleri bu çalışma, suç-kapitalizm ilişkisini kapsamlı bir şekilde inceliyor. 19. yüzyıl kapitalizmi, Avrupa’nın denizaşırı yayılışı, Amerika kıtasının kıymetli madenlerinin Avrupalı sömürgeciler tarafından çalınması, köle ticareti, Karayipler’de şeker tarımı, modernleşme yoluyla Hindistan tekstil sanayisinin ortadan kaldırılması ve petroldeki karanlık işler, kitapta karşımıza çıkacak belli başlı konular.
Yakın tarihteki ölümüyle sinema dünyasını yasa boğan Ingmar Bergman’ın anılarından oluşan ‘Büyülü Fener’in ilk baskısı 1990 yılında yapılmıştı. Kitap, Bergman’ın kendi dilinden, hem kişisel hayatına hem de sinema anlayışına dair önemli ayrıntılar barındırmasıyla, oldukça değerli bir kaynak. “Genelde dostluk kurma yeteneğim konusunda kendimi hiç hayale kaptırmıyorum. Ben gerçi sadık ama son derece kuşkucu biriyim. Eğer bana ihanet edildiğini fark edersem, ben de hemen ihanet ederim. Dışlandığımı hissedersem, ben de hemen dışlarım. Kuşku götürür ve tipik Bergman’vari bir yetenek,” diyen Bergman, çocukluğundan başlayarak, yetişkinliğini ve sinemasını anlatıyor.
Sandra Brown’ın ‘Kaza Kurşunu’, bir ihanet ve cinayet romanı. Romanın başkahramanı Dedektif Duncan Hatcher, gece yarısı Yargıç Cato Laird’in evine çağrılır. Yargıcın genç ve güzel karısı Elise, hırsızlık yaparken yakaladığını söylediği adamı vurmuştur. Fakat kadının anlattıklarından ve olayın meydana geliş şeklinden kuşkulanan Hatcher, öldürülen adamın, Lairdlerle ilişkisi olduğunu düşünür. Hatcher, soruşturmalarını derinleştirdikçe, işin anlatıldığı gibi olmadığını öğrenir. Burada, Elise’in Hatcher’a, kocasıyla ilgili öne sürdüğü iddialar, olayın çözümünü daha da karmaşıklaştıracaktır. Tam bu aşamada, Elise’in ortadan kaybolması, her şeyi daha da içinden çıkılmaz hale getirir.
Alt başlığı ‘Psikanalizde, Cinsiyette ve Kültürde Kişisel Anlam’ olan ‘Duyguların Gücü’, cinsiyet analizini psikanaliz ve antropolojiyi bir araya getirerek, bireyin hem topluma hem de kendisine nasıl baktığına ilişkin bir kuram geliştiriyor.
Chodorow’un bunu geliştirirken öne sürdüğü temel tez de, “duyguların gücü, yani bireysel özel anlamlar, en az evrensel, kültürel anlamlar kadar önemlidir,” şeklinde özetlenebilir.
Önemli feminist psikanaliz kuramcılarından olan Chodorow, sosyoloji doktorasından sonra psikanaliz eğitimi aldı.
Çalışma, bireyi basit bir toplumsal anlam taşıyıcısı olarak gören egemen anlayışa karşı, bireyi daha çok öne çıkaran yaklaşımıyla dikkat çekiyor.
Sennur Sezer’in hazırladığı, ‘Akdenizli Şiirler’ isimli bu çalışma, Akdeniz coğrafyasına adanmış şiirlerin yer aldığı bir antoloji. Dolayısıyla burada, Arnavutluk’tan Fas’a, Fransa’dan Hırvatistan’a, İtalya’dan Suriye’ye, Mısır’dan Tunus’a, Sicilya’dan Kıbrıs’a ve daha birçok coğrafyadan şairin önemli şiirleri yer alıyor. Akdeniz üzüm, incir ve özellikle de zeytinle özdeşleşmiş bir iklime sahip. Yine, yüzyıllardır süren savaşların merkezi olmak ile dünyaya egemen olan dinlerin beşiği olmak da Akdeniz’e özgü bir durum. Sezer’in, “Peki, bütün bunların yansıması nedir edebiyata?” sorusundan hareketle oluşturduğu bu antoloji, Akdeniz’in şiirsel zenginliğini de gözler önüne seriyor.
Ahmet Beşe imzalı bu çalışma, Amerikan tiyatrosunda aile ve başarı kültünü, Amerikan ve dünya tiyatro yazınının iki önemli ismi olan Arthur Miller ve Edward Albee üzerinden izliyor. Beşe, Arthur Miller ve Edward Albee’nin oyunlarında yansıttıkları Amerikan toplumunun yapısını, ailesel ilişkileri ve “başarı düşü” olgusunu tanımlayarak, endüstrileşme, kentleşme ve ekonomik sistemin etkisiyle insan ilişkilerinde yaşanan toplumsal değişimleri ve bu değişimlere bağlı olarak aile-toplum etkileşimini ele alıyor. Beşe, yazarların yapıtlarındaki aile modelini irdelerken, 21. yüzyılda, aile yaşamını etkileyen endüstrileşmenin sonuçlarına da odaklanıyor.
Dipnotski 