Dipnotski

Münevver Eryalçın ve Veli Duyan – Suça Sürüklenen Çocuk ve Gençler (2017)

SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK VE GENÇLER, Münevver Eryalçın ve Veli Duyan, Yeni İnsan Yayınevi, hukuk, 142 sayfa

Suça sürüklenen çocukların ve gençlerin topluma kazandırılması ve bu insanların uyumsuz davranışlara tekrar yönelmemeleri için denetimli serbestlik kapsamında kimi rehberlik ve iyileştirme çalışmaları yürütülüyor. İşte iki yazarlı bu kitap da, Ankara Denetimli Serbestlik Müdürlüğü bünyesinde denetimli serbestlik süreci devam eden suça sürüklenen çocukların ve gençlerin sosyal destek algıları konusuna açıklık getirmesiyle önemli bir işlev üstleniyor. Çalışma için yaşları 16 ile 25 arasında değişen 150 çocuk ve genç ile görüşülmüş. Bunların neticesinde elde edilen bulguları barındıran kitap, alan için önemli bir başvuru kaynağı.

Claudine Sagaert – Kadın Çirkinliğinin Tarihi (2017)

KADIN ÇİRKİNLİĞİNİN TARİHİ, Claudine Sagaert, çeviren: Serdar Kenç, Maya Kitap, inceleme, 260 sayfa

Aşırı, hatta pervasız bir şekilde de olsa sosyal hayatın tam kalbinde yer alan çirkinlik (ve doğal olarak güzellik) olgusunu tarihsel bir bakışla irdeleyen ve bunu yaparken de, konuyu edebiyattan sosyolojiye, tarihten antropolojiye uzanan disiplinlerarası bir perspektifle tartışan nitelikli bir eser. Michel Foucault’nun çalışmalarından ilham alan soykütük yöntemini kullanan Sagaert, fiziksel çirkinliğin yanı sıra fizyolojik, ontolojik ve ahlaki çirkinlikleri de irdeliyor. Yalnızca çirkinlik değil, güzellik kavramı konusunda da toplumsal yargıların tarih boyunca nasıl dönüşümler geçirdiğini ortaya koyan yazar, çirkinlik mefhumunun kadına ve erkeğe farklı biçimlerde atfedilmesi çerçevesinde cinsel farklılaşmaya nasıl etki ettiğini gösteriyor.

Aytül Kasapoğlu (ed.) – Uygulamalı İlişkisel Sosyoloji (2016)

UYGULAMALI İLİŞKİSEL SOSYOLOJİ, Kolektif, editör: Aytül Kasapoğlu, Yeni İnsan Yayınevi, sosyoloji, 320 sayfa

İlişkisel sosyolojinin temel kavramlarını sosyal medya, tüketim, annelik, Suriyeli mülteciler, azınlıklar, siyasi seçimler, sağlık ve eğitim gibi çeşitli alanlara uygulayan önemli bir çalışma. Kitap, pek çok yazarın katılımıyla ve konuyu geniş bir alanda tartışmasıyla dikkat çekiyor. Kitapta, gündelik yaşamda tüketim alışkanlıklarının ilişkiselliği, Türkiye’de gayrimüslimlerin kimlik sorunu, anneliğin siyasal alanda yeniden inşa edilişi ve Türkiye’ye zorunlu olarak göç eden ve şehir merkezlerine yerleşmiş Suriyeli ailelerin bu süreçte aile, evlilik ve diğer sosyal ilişkilerinde deneyimledikleri değişimler gibi birçok ilgi çekici konu tartışılıyor. Çalışmaya makaleleriyle katkı sunan yazarlar da şöyle: Nazar Bal, Günnur Ertong Attar, Hasan Münüşoğlu, Zuhal Yonca Odabaş, Feray Artar, İlker Urlu, Zeynep Tekin Babuç, Alev Akbal, Ayşenur Merve Şafak Uzun ve Zafer Uzun.

Yücel Çağlar – Ormanların Gümbürtüsü (2017)

ORMANLARIN GÜMBÜRTÜSÜ, Yücel Çağlar, Yeni İnsan Yayınevi, ekoloji, 304 sayfa

Yücel Çağlar kırk yılı aşkın bir süredir orman mühendisliği yapıyor, daha doğrusu yapmaya çalışıyor. İşte elimizdeki kitap, bu kırk yıllık süre içinde ormanlarımızın nereden nereye geldiğini açıkça gözler önüne serdiği gibi, bu eşsiz doğal zenginliği koruyup yarına bırakmamız konusunda yalnızca siyasi erkin değil sıradan insanların da neler yapabileceği konusunda öneriler sunuyor. Türkiye’de doğal varlıkların korunmasındaki yaklaşımlar; orman ekosistemlerinde tarım yapılmasının barındırdığı riskler; çıkarıldığından beri on yedi kez değiştirilen mevcut Çevresel Etki Değerlendirmesi’nin (ÇED) yetersizlikleri; kamusal ormancılığın özelleştirmeyle hızla yok edilişi ve siyasal iktidarın orman arazileri ile hazinenin tarım arazilerini satışa çıkarması, Çağlar’ın okurunu aydınlattığı kimi konular.

Alâ el Asvani – Chicago (2017)

Illionis Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde bir araya gelen bir grup Amerikalı ve Mısırlı akademisyenin kesişen hayatları üzerinden ilerleyen, karakterlerinin yaşadığı özgürlük ve kimlik krizlerini ustaca tasvir eden bir roman.

Alâ el Asvani’nin ikinci romanı olan Chicago ağırlıklı olarak, çeşitli sebeplerle ülkelerinden ayrılmış veya ayrılmak zorunda bırakılmış Mısırlı göçmenlerin Chicago’daki yeni yaşamlarını anlatıyor.

Ülkesindeki sorunlar nedeniyle Amerika’ya kaçmış olan akademisyen ve şair Naci Abdül Samet; tutucu ailesinin değerleriyle Amerika’daki modern hayatın getirdikleri arasında sıkışıp kalmış Şeyma ve Mısır Öğrenci Birliği’nin başında bulunan dehşet verici Ahmet Danana gibi iyi tasvir edilmiş karakterler barındıran roman, okurun Mısır insanının dünyasını daha iyi anlamasına da imkân sağlıyor.

Yazarın son kitabı olan ‘Mısır Otomobil Kulübü’nün, yine Maya Kitap tarafından yayına hazırlandığını da belirtelim.

Künye: Alâ el Asvani – Chicago, çeviren: Avi Pardo, Maya Kitap, roman, 364 sayfa, 2017

Max Blechman (ed.) – Devrimci Romantizm (2007)

DEVRİMCİ ROMANTİZM, editör: Max Blechman, çeviren: Bilal Çölgeçen, Versus Kitap, siyaset, 372 sayfa

‘Devrimci Romantizm’, bu akımın tarihinde yer etmiş önemli edebi, felsefi ve siyasî aktörler ile yapılara odaklanan bir derleme. Bu kitapta farklı yazarların imzasıyla yer alan makaleler, devrimci romantizmi tanımlamaya çalışırken, bu akımın önemli deneyimlerini ve isimlerini de okuyucuya sunuyor. Adı geçen deneyimlere ve isimlere bakıldığındaysa çok sayıda ayrıntıya ulaşılabiliyor. Paris Komünü, ütopik topluluklar, Alman dışavurumculuğu, anarşizmin serüvenleri ve sosyalist romantizm, bunların birkaçı. Bu akım içinde adı geçen isimlere bakıldığındaysa, Novalis, Hölderlin, Schelegel, Shelley, Byron, Rimbaud, William Blake, Marx, Herbert Marcuse, Walter Benjamin ve Ernst Bloch gibi çok sayıda önemli aktöre ulaşılıyor. Kitap, romantizmi edebi ve düşünsel bir deneyim olmasının yanında, devrimci boyutunu da ihmal etmeden irdelemesiyle ilgi çekiyor.

Benedict Anderson – Üç Bayrak Altında (2007)

ÜÇ BAYRAK ALTINDA, Benedict Anderson, çeviren: Emine Bademci, Metis Yayınları, tarih, 307 sayfa

Benedict Anderson’a dünya çapında haklı bir ün getiren ‘Hayali Cemaatler’ isimli kitabı, Türkçe’de de kendine has bir okuyucu kitlesi yaratmış durumda. Yazarın bu kitabı da, kendisinin asıl ihtisas alanına, yani tarih çalışmasına dayanan bir kitap. Anderson bu kitapta, Filipinler tarihinde belirleyici rol oynamış iki aydının yaşam öyküsünü anlatıyor. Bu isimlerden birincisi, Katalan anarşistlerle birlikte Barcelona’daki ünlü Montjuich kalesinde hapsedilen ve Maletesta ile Bakunin gibi anarşistlerin etkisiyle Filipinler’deki ilk militan sendikaları kuran folklorcu Isabelo de los Reyes, ikincisi de otuz beş yaşında İspanyol sömürge rejimi tarafından idam edilen ve “Filipinler ulusunun babası” olarak tanımlanan romancı José Rizal. Anderson, hem akıcı kurgusu, hem de kendine has metin tarzıyla, bu iki tarihi figürü, dünya tarihine yön vermiş kuramlar çerçevesinden anlatıyor.

Tom Clancy – Amerika Krizde (2007)

AMERİKA KRİZDE, Tom Clancy, çeviren: Kâzım Uğur Kızılaslan, Salyangoz Yayınları, roman, 903 sayfa

‘Amerika Krizde’, ünlü ‘Başkanın Emirleri’ dizisinin ilk romanı. İlk baskısı 1996 yılında yapılan romanın ilginç yanı, 11 Eylül benzeri bir saldırıyı tasavvur etmesiydi. Hatta romanın, El-Kaide saldırısına esin kaynağı olduğunu söyleyenler de oldu. Clancy’nin kahramanı Jack Ryan, Başkan yardımcılığına atanmıştır. Fakat bu atamadan birkaç dakika sonra, savaşta oğlunu kaybetmiş bir Japon, kullandığı Boeing’i Kongre binasına çarptırır. Saldırıda başkan Dürling, Kuvvet Komutanları, Anayasa Mahkemesi yargıçları hayatını kaybetmiş ve Ryan ülkenin başkanlığına getirilmiştir. Düşmanların ABD’yi parçalama senaryoları devam ederken, Ryan ülkesini bu saldırıdan kurtarmaya çalışacaktır.

Robert Louis Stevenson – İntihar Kulübü (2007)

İNTİHAR KULÜBÜ, Robert Louis Stevenson, çeviren: Emre Ağanoğlu, Merkez Kitaplar, öykü, 104 sayfa

‘İntihar Kulübü’, ‘Kremalı Turtalı Genç Adamın Öyküsü’, ‘Hekim ile Saratoga Sandığının Öyküsü’ ve ‘Faytonlu Macera’ isimli üç öyküden oluşuyor. Türkçeye ilk kez çevrilen bu öyküler, Viktorya dönemi Londra’sında geçiyor. Bu dönemde kendi yaşamlarına son verecek kadar cesur olmayan insanlar ‘İntihar Kulübü’ adında bir kulüp kurarlar. Her gece, toplantılarında bir katil ve maktul seçerler. Fakat bu durum, genç bir Amerikalı’yla Britanya İmparatorluğu’nun subaylarından birinin de devreye girmesiyle büyük bir kovalamacaya dönüşecektir. Bohemya Prensi Florizel ve hizmetkârı Albay Geraldine de öyküde karşımıza çıkacak diğer önemli karakterler.

Henri Barbusse – Aydınlık (2007)

AYDINLIK, Henri Barbusse, çeviren: Erdoğan Tokatlı, Yordam Kitap, roman, 284 sayfa

Henri Barbusse’ün ‘Aydınlık’ı, özellikle Fransız milliyetçiliğine ve genel olarak her türlü şovenizme keskin eleştiriler yöneltmesiyle dikkat çekiyor. Barbusse’ün kişisel serüveninden de izler taşıyan roman, sistemin alt kademelerinde, yalıtılmış bir hayat süren küçük burjuva bir fabrika memurunun zihinsel aydınlanma sürecini anlatıyor. Dünyayı paylaşmayı hedef alan savaşlardan biri olan 1. Dünya Savaşı’na tanık olan kahramanımız, bu savaşlarda yok edilenlerin, kendi öz çıkarlarından habersiz yığınlar olduğunu fark edecektir. Bu yığınların birbirine çok benzediği ve asıl kurtuluşun bu benzerlikten doğacak kardeşlik üzerinden gerçekleşebileceği, romanın asıl temasını oluşturuyor.