Dipnotski

Osman Çağlar – Karadeniz’de Üç Liman (2007)

KARADENİZ’DE ÜÇ LİMAN, Osman Çağlar, Doğan Kitap, roman, 220 sayfa

Osman Çağlar’ın ilk romanı, Kurtuluş Savaşı zamanındaki zorlukları hikâye eden ‘Anastasia’ydı (Megali Yeya). Çağlar’ın ikinci romanı ‘Karadeniz’de Üç Liman’ da, yine aynı dönemi, bu dönemde Karadeniz’in üstlendiği rolü hikâye ediyor. Kurgu, Alemdar kurtarma gemisini Milli Mücadele’ye katmak üzere, işgal altındaki İstanbul’dan Karadeniz’e kaçırma hikâyesine dayanıyor. Bu kaçırmanın başrollerinde de, Kadıköylü Osman Efendi, Trabzonlu Osman Efendi, Üsküdarlı Ali Reis, Göreleli Yusuf, Erzincanlı Salih, Rizeli Recep Kâhya, İstanbullu Avram Efendi ve Üsteğmen Tevetoğlu Dursun Ali gibi karakterler yer alıyor. Çağlar’ın kurgusu, bu tarihi olayı gerilim-macera tarzında yeniden tasvir ediyor.

Jill Fullerton-Smith – Gıdalar Hakkındaki Gerçekler (2007)

GIDALAR HAKKINDAKİ GERÇEKLER, Jill Fullerton-Smith, çeviren: Özlem Tüzel Akal, Optimist Yayınları, sağlık, 240 sayfa

Jill Fullerton-Smith’in ‘Gıdalar Hakkındaki Gerçekler’inde, gıdalarla ilgili yaygın efsanelerin gerçekliği bilim laboratuvarında ve gerçek hayatta teste tabi tutuluyor. Fullerton-Smith’in BBC’ye hazırladığı belgeselin kitaplaştırılmasından oluşan çalışmasında, ıspanak, soya, omega-3 ya da süt ürünleri incelendikten sonra, besinlerin beden üzerindeki etkileri ele alınıyor. “Kırmızı şarap sizin için iyi mi kötü mü?”, “Bazı gıdalar gözlük ihtiyacınızı ortadan kaldırabilir mi?”, “Günde sekiz bardak su içmeye değer mi?”, “Detoks diyetleri gerçekten işe yarar mı?” kitabın cevaplamayı amaçladığı birkaç soru.

Aziza de Rochebrune – Dilber Kethy’nin Bursa ve İstanbul Hatıratı (2007)

DİLBER KETHY’NİN BURSA VE İSTANBUL HATIRATI, Aziza de Rochebrune, çeviren: İlhami Yurdakul, Kitabevi Yayınları, anı, 174 sayfa

Orijinal adı, ‘Le Calvaire de l’Islam’ olan bu kitabın ilk baskısı 1913 yılında Paris’te yapılmıştı. Kitabın yazarı ise, Doğu ve Batı kültürüne oldukça aşina olan Fransız yazar Madam Aziza de Rochebrune. Kitabın anlatıcısı, Kethy Brown isimli kurgu karakterdir. Brown’ın anlatımıyla verilen hatıraların birinci bölümü Bursa, ikinci bölümü de İstanbul’da geçer. Önemli bir ayrıntı olarak da, Balkan Savaşları’nda işgal edilen Edirne, kitapta karşımıza çıkan mekânlardan bir diğeri. Hatırat, Osmanlı yaşamına dair ayrıntılar barındırmasıyla ilgiye değer.

Yener Oruç – Atatürk’ün “Fikir Fedaisi” Dr. Reşit Galip (2007)

ATATÜRK’ÜN “FİKİR FEDAİSİ” DR. REŞİT GALİP, Yener Oruç, Gürer Yayınları, biyografi, 320 sayfa

Dr. Reşit Galip Türkiye tarihinin önemli figürlerinden biri. Zira kendisi, Türkiye eğitim tarihindeki diğer çalışmaları yanında, 1933 yılındaki üniversite reformunu da başlatmış isimdir. Atatürk’ün, zamanında, “Hem doktordur, hem hukuk doktorudur, hem siyaset doktorudur, hem edebiyat doktorudur ve güzel arkadaştır,” diye bahsettiği Galip, henüz 39 yaşındayken Milli Eğitim Bakanı olmuştu. Oruç’un bu çalışması, Türkiye’nin kuruluşunda, başlıca reformlara imza atmış bu ismin kişisel dünyasına odaklanırken, yakın tarihe dair önemli veriler de sunuyor.

Markar Esayan – Karşılaşma (2007)

KARŞILAŞMA, Markar Esayan, Hayy Kitap, roman, 407 sayfa

‘Karşılaşma’, aralarına düşmanlık ve kin girmiş sıradan insanların karşılaşmasını anlatıyor. Markar Esayan, Hrant Dink’e adadığı bu romanında, sadece Ermenileri değil, tüm Anadolu halklarını derinden sarsan bir trajediyi aktarıyor. Roman, tarihin büyük anlatılardan değil, sade, sıradan insanların belleğinden yeniden dirilişini konu edinmesi ve kendi hikâyelerine sahip çıkan bu insanların ‘büyük’ siyasetlere nasıl direnebildiklerini anlatmasıyla ilgi çekiyor. Romandaki tüm anlatımlar, belleğiyle bir eski zaman bilgesi olan Zayrmayr Bey’in ağzından veriliyor. Daha önce yayımlanan ‘Şimdinin Dar Odası’ isimli kitabıyla İnkılap Roman ödülünü de kazanmış Esayan, keşke sadece roman yazarı olarak yoluna devam etseydi diyeceğimiz isimlerden.

William R. Everdell – İlk Modernler (2007)

İLK MODERNLER, William R. Everdell, çeviren: Hülya Kocaoluk, Yapı Kredi Yayınları, tarih, 626 sayfa

Amerikalı tarihçi ve yazar William R. Everdell ‘İlk Modernler’de, dünyanın büyük değişimler geçirdiği 20. yüzyılın ilk dönemlerinin önemli şahsiyetlerini anlatıyor. Bu isimler, sordukları sorular ve buldukları yanıtlarla dünyanın, deyim yerindeyse, çehresini değiştirdiler. İşte Everdell’in kitabı, 20. yüzyılın eşiğindeki dünyanın dâhilerinin portrelerini ve düşünce tarihinin kırılma noktalarını akıcı ve etkileyici bir tarzda anlatmasıyla dikkat çekiyor. Yazarın, kültürel, sanatsal ve bilimsel çerçeveyi geniş tutması da, kitabı nitelikli kılan başlıca unsurlardan.

Burak Soyer – Zıvana (2017)

ZIVANA, Burak Soyer, Doğan Kitap

Geleceğe dair ümidini hepten kaybetmiş, adeta tüm enerjisini kendisini tüketmeye harcayan Sarı’nın hikâyesi… Bir dönem Radikal ve Akşam gazetelerinde çalışmış Soyer, romanını bizzat kendi yaşadıklarından yola çıkarak yazmış. Roman, nevi şahsına münhasır Sarı’nın engellenemez savruluşunu anlatırken alttan alta bir toplumsal eleştiri de dillendiriyor. Sert ve başarılı bir ilk roman.

Başak Tecer – İkna Mühendisliği (2017)

İKNA MÜHENDİSLİĞİ, Başak Tecer, Remzi Kitabevi

Uzun yıllar reklam ve satış alanında çalışmış Tecer’den mesleğin incelikleri konusunda ipuçları. İkna becerisi yüksek kişilerin özellikleri, iknada etkin dinleme ve güçlü sorular sormanın önemi, beden dilinin iletişime etkisi, ikna stratejilerinin oluşturulması, iknada bilginin kullanımı, itirazı anlamak ve karşılamak, iknada dilin kullanımı ve daha fazlası, burada.

Yaşar Kemal – Beyaz Pantolon (2016)

BEYAZ PANTOLON, Yaşar Kemal, resimleyen: Sedat Girgin, Yapı Kredi Yayınları

Usta yazarımız Yaşar Kemal’den sosyal eşitsizliği ve adaletsizliği evrensel bir bakışla tasvir eden bir öykü. Öykünün başkahramanı Mustafa, bir ayakkabı ustasının yanında çalışmaktadır. Mustafa’nın en büyük hayali de, beyaz bir pantolon almaktır. Küçük Mustafa bu hayaline kavuşmak için bir tuğla ocağında çalışmaya karar verir. Fakat bu ocak, insafsız çalışma koşulları nedeniyle çalışanlarını adeta acımasız bir makina gibi öğütmektedir. Mustafa ise, canını dişine takarak bu zorlu şartların üstesinden gelmeye çalışacaktır.

Orhan Kemal – Elli Kuruş Çikolata (2016)

ELLİ KURUŞ ÇİKOLATA, Orhan Kemal, İlüstrasyon: Oğuz Demir, Everest Yayınları

Yoksul oldukları kadar, hayata karşı sıkı bir mücadele de yürütmekten geri durmayan insanları anlatan romanlarıyla bildiğimiz Orhan Kemal’den İkinci Dünya Savaşı ve sonrasında geçen sekiz çocuk hikâyesi. Orhan Kemal’in özgün tarzından yansıyan hüzünlü sahnelerin yer aldığı bu öyküler, dönemin toplumsal ve ekonomik şartlarına dair gözlem ve saptamalar barındırmasıyla da belgesel niteliğinde bir yapıt. Birbirinden güzel bu öykülere, Oğuz Demir’in çizimleri eşlik ediyor. Türkiye’nin trajik yakın tarihine çocukluğun dünyasından bakabilmek için.