Dipnotski

Aleksandar Hemon (der.) – En İyi Avrupa Öyküleri (2013)

EN İYİ AVRUPA ÖYKÜLERİ, derleyen: Aleksandar Hemon, çeviren: D. Kemal Tarım, Hil Yayın, öykü, 180 sayfa

‘En İyi Avrupa Öyküleri’, edebiyat alanına öykü çerçevesinden bakan ve derlemesi uzun bir zamandır Aleksandar Hemon tarafından üstlenilmiş ‘Best European Fiction’ adlı seçkinin Türkçe çevirisi. Kitaba birer öyküsüyle katılan yazarlar, Avrupa’nın büyük kentlerindeki gündelik hayatı, göçmenlerin Avrupa kültürüne yansımalarını ve modern Avrupalı bireyin kimi varoluş sorunlarını hikâye ediyor. Derlemeye katılan yazarlar ise, Žarko Kujundžiski, Lasha Bugadze, Paul Emond, Kirill Kobrin, Tomás Mac Síomóin, Miklós Vajda, şu an Almanya’da yaşayan Türkiye doğumlu yazar Zehra Çırak, Gundega Repše, Marie Redonnet ve Dan Lungu.

Oğuz Cebeci – Metafor ve Şiir Dilinin Yapısal Özellikleri (2013)

METAFOR VE ŞİİR DİLİNİN YAPISAL ÖZELLİKLERİ, Oğuz Cebeci, İthaki Yayınları, eleştiri, 405 sayfa

Oğuz Cebeci eldeki nitelikli çalışmasında, metafor kavramının felsefe, edebiyat, dilbilim ve psikanaliz başta olmak üzere, farklı akademik disiplinler tarafından ele alınışını irdeliyor, ardından şiir dilinin yapısal özelliklerini araştırıyor. Cebeci, Antik çağda metafor kavramının gelişiminden başlayarak, Hıristiyan yazarlar ile John Locke, Kant, Rousseau, Vico, Herder, Wittgenstein, Lakoff ve Johnson gibi isimlerin metafor perspektiflerini ve kavramın böylece günümüze kadarki gelişimini kapsamlı bir biçimde ele alıyor. Cebeci ayrıca, psikanalitik yaklaşımın metafor yorumunu da inceleyerek alana önemli bir katkı sunuyor.

Özen Aşut – Boyun Eğmeyenler (2013)

BOYUN EĞMEYENLER, Özen Aşut, Yazılama Yayınları, roman, 318 sayfa

Özen Aşut, belgesel romanı ‘Boyun Eğmeyenler’de, 12 Eylül sürecinde Mamak Askeri Cezaevi’nde yaşananları hikâye ediyor. Kurgu karakterlerin yanı sıra, kimi kurmaca karakterlerle de karşımıza çıkan roman, cezaevinin kadın koğuşunda sergilenen mücadeleyi çok boyutlu bir kurguyla kayda geçiriyor. Aşut, hiçbir karakterin merkezi rol oynamadığı ve başkahramanının bizzat darbe olduğu romanında, 12 Eylül esnasında cezaevine yönelen muazzam baskıları, bu baskılara karşı güçlü bir iradeyle örgütlenen farklı sol geleneklerden gelmiş tutuklu ve hükümlüleri, darbe süreci Türkiye toplumunun içinde bulunduğu çelişkileri anlatıyor.

Wendy James – Törensel Hayvan (2013)

TÖRENSEL HAYVAN, Wendy James, çeviren: Sevda Çalışkan, İş Kültür Yayınları, antropoloji, 441 sayfa

Wendy James’in ‘Törensel Hayvan’ı, çağdaş antropoloji alanında kapsamlı bir giriş kitabı. Konuyu ele alırken Fransız yapısalcılığı, Marksizm, Amerikan kültürelciliği ve İngiliz ampirik etnografi geleneğini harmanlayan James’in çalışması, antropolojinin insan yaşamında keşfettiği törensel biçimlerin ve kalıpların ayrıntılı bir resmini çiziyor. Birey kavramının ve ona eşlik eden metodolojik bireycilik savunusunun bizzat toplumsal bir ürün olduğunu söyleyen James, toplumsal ve ahlaki bir kategori olarak “kişi” kavramı ile kişinin doğumundan adlandırılmasına kadar bir dizi ritüelle toplumsal olarak oluşma sürecini irdeliyor.

Alain Badiou ve Elisabeth Roudinesco – Dün Bugün Jacques Lacan (2013)

DÜN BUGÜN JACQUES LACAN, Alain Badiou ve Elisabeth Roudinesco, çeviren: Akın Terzi, Metis Yayınları, psikanaliz, 78 sayfa

‘Dün Bugün Jacques Lacan’, düşünür Alain Badiou ile psikanaliz tarihçisi Elisabeth Roudinesco’nun Lacan’ın düşüncesi paralelinde psikanalizi irdeledikleri iki konuşmadan oluşuyor. Yazarların her biri, Lacan’la kurdukları ilişkiye dair düşüncelerini, diğer bir deyişle Lacan düşüncesinin kendilerince en anlamlı yönlerinin altını çizerken Lacan’ın psikanalizdeki dönüm noktası kabul edilen katkısını ortaya koyuyor. Yazarlar aynı zamanda cemaatçilik ideali, obskürantizm ve cehalet düşkünlüğü gibi, gerek psikanaliz gerek güncel siyaset alanında önemli bir sorun olarak karşımıza çağdaş sekterlikleri eleştirel bir yaklaşımla yorumluyor.

Jiddu Krishnamurti – İnsan Olmak (2013)

İNSAN OLMAK, Jiddu Krishnamurti, çeviren: Ulaş Dilek, Omega Yayınları, anlatı, 248 sayfa

Jiddu Krishamurti ‘İnsan Olmak’ta, okurunu hakikatle yüzleşmeye çağırıyor. Zihnin doğal yeteneklerinin daha geniş ve derin biçimde hayata geçirilmesi gerektiğini söyleyen Krishnamurti, sıkıntıya neden olanın, bu yeteneklerin ihmal edilmesi olduğunu savunuyor. Bu doğal yetenekleri ortaya çıkarmak amacıyla, günümüz dünyasının kimi değerlerini sorgulayan düşünür, insanın tüm varoluşunun zihnindekilerden ibaret olduğunu ve kişinin biricikliğe kavuşması için bilincinin içeriğinden bütünüyle sıyrılması gerektiğini belirtiyor. Krishnamurti kitabında ayrıca, “yeni” anlamlar yüklediğini söylediği birtakım “eski” sözcüklere de yer veriyor.

Halil İnalcık – Osmanlı ve Modern Türkiye (2013)

OSMANLI VE MODERN TÜRKİYE, Halil İnalcık, Timaş Yayınları, tarih, 328 sayfa

Halil İnalcık’ın daha önce farklı yerlerde yayınlanmış eldeki makaleleri, tarihçinin Osmanlı dünyasını ve modern Türkiye’yi farklı perspektiflerden ele aldığı araştırmalarını sunuyor. Kitabın ilk bölümünde, Osmanlı toplum yapısının evrimi, devlet teşkilatında kul sistemi, Osmanlı’da tahrir sistemi, Osmanlı’da para ve ekonomi, İslam devlet düzeninde vakıf hizmetleri konuları ele alınıyor. İnalcık devamında da, yakın tarihte Atatürk ve Atatürkçülüğün üstlendiği merkezi rolü, Avrupa ve Türkiye arasındaki ilişkileri, Ziya Gökalp’in Türkiye düşüncesine etkilerini ve Annales Ekolü’nün Türkiye tarihçiliğine yansımalarını irdeliyor.

Ahmet Cevizci – Uygulamalı Etik (2013)

UYGULAMALI ETİK, Ahmet Cevizci, Say Yayıncılık, felsefe, 384 sayfa

Ahmet Cevizci ‘Uygulamalı Etik’te, etik konusunda etkili olmuş büyük düşünürlerin fikirlerini analiz ettiği gibi, ötenazi, kürtaj, çevre etiği, hayvan hakları, sivil itaatsizlik gibi, uygulamalı etiğin odaklandığı belli başlı alanları ele alıyor. Cevizci çalışmasına, uygulamalı etiğin mahiyeti, bunu ortaya çıkaran art alan, uygulamalı etiğin çalışma alanı ve uygulamalı etikte başvurulan teoriler gibi konuları anlatarak başlıyor. Yazar, ardından gelen bölümlerde ise, tıp etiği, biyoetik, çevre etiği, siyaset etiği, eğitim etiği, cinsellik etiği ve medya etiği gibi, uygulamalı etiğin güncel alanlarını adım adım açıklıyor.

Patrizia Castelli – Rönesans Estetiği (2013)

RÖNESANS ESTETİĞİ, Patrizia Castelli, çeviren: Durdu Kundakçı, Dost Kitabevi, sanat, 237 sayfa

Ortaçağ ve Rönesans kültür tarihi alanında bir uzman olan Patrizia Castelli eldeki çalışmasında, Rönesans’ın estetik ideallerini detaylı bir şekilde ortaya koyuyor. Castelli, Rönesans sanatında sıklıkla karşılaşılan “ışık”, “mimesis”, “ékphrasis”, “ölçü” ve “oran” kavramlarını; Rönesans zamanındaki yeni estetik yaklaşımlarla Antik estetik arasındaki ilişki ve gerilimleri; Rönesans döneminde Yeni-Platonculuğun sunduğu sanatsal ve toplumsal savın bileşenlerini; Rönesans’ın figüratif ve simgesel evreninde Eros ve Venüs çiftinin yerini; Giordano Bruno’nun eserlerinde tanrı ve insan imgelerinin gelişimini ele alıyor.

Necdet Öztürk ve Murat Yıldız – Osmanlı Tarihçileri (2013)

OSMANLI TARİHÇİLERİ, Necdet Öztürk ve Murat Yıldız, Bilge Kültür Sanat Yayınları, tarih, 448 sayfa

Necdet Öztürk ve Murat Yıldız kapsamlı çalışmalarında, 15. yüzyıldan 19. yüzyıla, Ahmedî’den Ahmed Refik’e Osmanlı’nın belli başlı tarihçilerini konu ediniyor ve bunu, kapsamlı bir bibliyografya ile zenginleştiriyor. Çalışmalarına, başlangıçtan sonuna kadar Osmanlı tarihçiliğini ana hatlarıyla irdeleyerek başlayan yazarlar, ardından her yüzyılın öne çıkan tarihçilerini ve dönemin tarihçilik anlayışlarını değerlendiriyor. 18. ve 19. yüzyıllar, resmi tarihçiliğin hüküm sürdüğü yüzyıllar olarak bilinir. Öztürk ve Yıldız’ın öne çıkan tezi ise, bu dönemde gayriresmi tarihçi sayılarının resmi tarihçilerden fazla olduğu şeklinde.