Dipnotski

Tonino Benacquista – Malavita (2013)

MALAVİTA, Tonino Benacquista, çeviren: Bahadırhan Bozkurt, Doğan Kitap, roman, 263 sayfa

Tonino Benacquista, sinemaya da uyarlanmış ‘Malavita’da, mafyatik geçmişinin adım adım izlediği Giovanni Manzoni’nin yaşadığı tehlikeli olayları hikâye ediyor. Eski mafya üyesi Manzoni, arkadaşları aleyhine tanıklık etmesi karşılığında, Fransa’da yeni bir kimliğe ve yeni bir hayata kavuşmuştur. Fakat Manzoni için beladan uzak kalabilmek, neredeyse imkânsıza yakındır. Oğlu Warren, babasının geçmişine özenerek okulda haraç toplamaya başlamıştır. Bunun ertesinde yaşanan kimi gelişmeler, Manzoni’nin büyük bir çabayla uzak tutmaya çalıştığı belaların, büyük riskler alarak kurduğu yeni hayatını baştan başa kuşatmasına neden olur.

Niccoló Machiavelli – Prens (2013)

PRENS, Niccoló Machiavelli, çeviren: Buğra Poyraz, Kabalcı Yayınları, siyaset, 244 sayfa

Niccoló Machiavelli’nin ‘Prens’i veya diğer adıyla ‘Hükümdarlıklar Hakkında’sı, dört yüz yıldır okunan bir siyaset kitabı klasiği. Machiavelli ismi olumsuz telaffuzların hedefi olsa ve bu eseri de diktatörlüğün el kitabı olarak yaftalansa da, kendisinin ideali, barbar saldırılarına karşı İtalyan birliğini kurmaktı. Machiavelli burada, hükümdarlık çeşitleri, kendi yasalarına göre yaşayan kentlerin nasıl yönetilmesi gerektiği, hükümdarlıkların güçlü olup olmadıklarının nasıl anlaşılabileceği, paralı askerler, hükümdarların sözlerini nasıl tutmaları gerektiği ve bir hükümdarın saygı görmesinin koşullarını ele alıyor.

Aristoteles – Atinalıların Devleti (2013)

ATİNALILARIN DEVLETİ, Aristoteles, çeviren: Ari Çokona, İş Kültür Yayınları, felsefe, 93 sayfa

Atina demokrasisi ve kurumları hakkında bizi aydınlatan ‘Atinalıların Devleti’, Aristoteles’in ünlü eseri ‘Politeia’nın ilk bölümü. Düşünür, iki bölümden oluşan eserinin ilk bölümünde monarşi, oligarşi, tiranlık, demokrasi gibi farklı yönetim biçimlerinin gelişimi ve birbiriyle giriştikleri tarihsel çekişmeler üzerinden Atina devletinin bir tarihini sunuyor. Düşünür kitabının ikinci bölümünde de, ilk bölümde tarihini anlattığı Atina devletinin yapısına ve işlevine odaklanıyor. Yurttaşlık, halk meclislerinin yetkileri, mahkemeler ve memurların devleti yönetmeleri, Aristoteles’in bu bağlamda irdelediği kimi konular.

Judith Halberstam – Çuvallamanın Queer Sanatı (2013)

ÇUVALLAMANIN QUEER SANATI, Judith Halberstam, çeviren: İpek Tabur, Sel Yayıncılık, cinsiyet çalışmaları, 225 sayfa

Judith Halberstam eldeki çalışmasında, başarının verili kavranışlarını eleştirel bir gözle yorumlayarak queerlerin bu durumdaki olası avantajlarını araştırıyor. Geç 20. yüzyıl ve erken 21. yüzyılın hızlı büyüme ve patlama yıllarının kapitalist toplumunun, başarıyı kolaycı bir tavırla servet birikimine eşitlediğini söyleyen Halberstam, finans piyasalarının çöküşünün, başarının söz konusu ölçütlerini baskı altına aldığını savunuyor. Queerlerin başarısız olmayı çok iyi becerdiğini belirten yazar, çalışmasında başarılı olma kıstaslarını yeniden ele alarak, çuvallamanın ne gibi ödüller sunabileceğini ortaya koymayı amaçlıyor.

Mehmet Ali Okar – Osmanlı Balkanları’nın Son On Yılı (2013)

OSMANLI BALKANLARI’NIN SON ON YILI, Mehmet Ali Okar, hazırlayan: Ahmet Mesut Okar, İş Kültür Yayınları, anı, 292 sayfa

Mehmet Ali Okar, İttihad ve Terakki Komitesi üyeliği yapmış, Padişah II. Abdülhamid’e isyan etmiş, Balkan Harbi’ne katılmış, daha sonra Ayastefanos Tayyare İstasyonu kumandanlığı yapmış ve Atatürk döneminde de milletvekili olmuş bir isim. Okar’ın anılarını sunan bu kitap, Balkan Savaşı’na dair önemli bir tarihi vesika. Anılar 1902’de teğmen olarak Balkanlar’da görev yapmaya başladığı zamanlardan 1912’deki Batı Rumeli bozgununa kadarki süreci kapsıyor. Yazar, Osmanlı tarihinin önemli bir kırılma noktası olan bu savaşta tanık olduklarının yanı sıra, halkın yaşayışı ve askerle ilişkileri konusunda da önemli ayrıntılar sunuyor.

Ufuk Güral – Sinema Tarihi (2013)

SİNEMA TARİHİ, Ufuk Güral, Detay Yayıncılık, sinema, 144 sayfa

Öğretim görevlisi Ufuk Güral, uzun yıllardır üniversitelerde sinema tarihi alanında ders verdiği gibi, kimi kısa filmler ile belgesel filmlere de imza atmış. Alana giriş niteliğindeki kitabında Güral, sinemanın emekleme zamanlarından günümüz sinemasına kadar pek çok konuyu ele alıyor. Kitapta, sessiz sinemada dışavurumculuk, gerçeküstücülük, izlenimcilik akımları; sinemaya sesin girişi, şiirsel gerçekçilik, Amerikan sinemasında sıra dışı yönetmenler, yeni gerçekçilik, sanat sineması, savaş filmleri, bilim kurgu sineması, yeni Fransız sineması ve politik filmler gibi çok sayıda ilgi çekici konu okuru karşılıyor.

Charlotte Rogan – Hayata Tutunanlar (2013)

HAYATA TUTUNANLAR, Charlotte Rogan, çeviren: Sıla Okur, Doğan Kitap, roman, 234 sayfa

Charlotte Rogan ‘Hayata Tutunanlar’da, bir deniz kazasından sonra hayatta kalmaya çalışan bir kadının başından geçenleri anlatıyor. Henry Winter ve eşi Grace’in içinde bulunduğu gemi, Atlantik Okyanusu’nda batar. Winter, denize indirilen filikalardan birinde eşi Grace için bir yer bulur. Fakat bu, aynı zamanda genç kadın açısından oldukça tehlikeli bir yolculuğun başlangıcı anlamına gelecektir. Zira bir süre sonra, filikanın kapasitesinin çok üstünde yolcu aldığı anlaşılacak ve çoğunluğun kurtulması için bazı yolcuların feda edilmesi gerekecektir. Yolcular şimdi, hayatta kalabilmek için vahşi bir rekabete girişecektir.

Aleksandar Hemon (der.) – En İyi Avrupa Öyküleri (2013)

EN İYİ AVRUPA ÖYKÜLERİ, derleyen: Aleksandar Hemon, çeviren: D. Kemal Tarım, Hil Yayın, öykü, 180 sayfa

‘En İyi Avrupa Öyküleri’, edebiyat alanına öykü çerçevesinden bakan ve derlemesi uzun bir zamandır Aleksandar Hemon tarafından üstlenilmiş ‘Best European Fiction’ adlı seçkinin Türkçe çevirisi. Kitaba birer öyküsüyle katılan yazarlar, Avrupa’nın büyük kentlerindeki gündelik hayatı, göçmenlerin Avrupa kültürüne yansımalarını ve modern Avrupalı bireyin kimi varoluş sorunlarını hikâye ediyor. Derlemeye katılan yazarlar ise, Žarko Kujundžiski, Lasha Bugadze, Paul Emond, Kirill Kobrin, Tomás Mac Síomóin, Miklós Vajda, şu an Almanya’da yaşayan Türkiye doğumlu yazar Zehra Çırak, Gundega Repše, Marie Redonnet ve Dan Lungu.

Oğuz Cebeci – Metafor ve Şiir Dilinin Yapısal Özellikleri (2013)

METAFOR VE ŞİİR DİLİNİN YAPISAL ÖZELLİKLERİ, Oğuz Cebeci, İthaki Yayınları, eleştiri, 405 sayfa

Oğuz Cebeci eldeki nitelikli çalışmasında, metafor kavramının felsefe, edebiyat, dilbilim ve psikanaliz başta olmak üzere, farklı akademik disiplinler tarafından ele alınışını irdeliyor, ardından şiir dilinin yapısal özelliklerini araştırıyor. Cebeci, Antik çağda metafor kavramının gelişiminden başlayarak, Hıristiyan yazarlar ile John Locke, Kant, Rousseau, Vico, Herder, Wittgenstein, Lakoff ve Johnson gibi isimlerin metafor perspektiflerini ve kavramın böylece günümüze kadarki gelişimini kapsamlı bir biçimde ele alıyor. Cebeci ayrıca, psikanalitik yaklaşımın metafor yorumunu da inceleyerek alana önemli bir katkı sunuyor.

Özen Aşut – Boyun Eğmeyenler (2013)

BOYUN EĞMEYENLER, Özen Aşut, Yazılama Yayınları, roman, 318 sayfa

Özen Aşut, belgesel romanı ‘Boyun Eğmeyenler’de, 12 Eylül sürecinde Mamak Askeri Cezaevi’nde yaşananları hikâye ediyor. Kurgu karakterlerin yanı sıra, kimi kurmaca karakterlerle de karşımıza çıkan roman, cezaevinin kadın koğuşunda sergilenen mücadeleyi çok boyutlu bir kurguyla kayda geçiriyor. Aşut, hiçbir karakterin merkezi rol oynamadığı ve başkahramanının bizzat darbe olduğu romanında, 12 Eylül esnasında cezaevine yönelen muazzam baskıları, bu baskılara karşı güçlü bir iradeyle örgütlenen farklı sol geleneklerden gelmiş tutuklu ve hükümlüleri, darbe süreci Türkiye toplumunun içinde bulunduğu çelişkileri anlatıyor.