Dipnotski

Wendy James – Törensel Hayvan (2013)

TÖRENSEL HAYVAN, Wendy James, çeviren: Sevda Çalışkan, İş Kültür Yayınları, antropoloji, 441 sayfa

Wendy James’in ‘Törensel Hayvan’ı, çağdaş antropoloji alanında kapsamlı bir giriş kitabı. Konuyu ele alırken Fransız yapısalcılığı, Marksizm, Amerikan kültürelciliği ve İngiliz ampirik etnografi geleneğini harmanlayan James’in çalışması, antropolojinin insan yaşamında keşfettiği törensel biçimlerin ve kalıpların ayrıntılı bir resmini çiziyor. Birey kavramının ve ona eşlik eden metodolojik bireycilik savunusunun bizzat toplumsal bir ürün olduğunu söyleyen James, toplumsal ve ahlaki bir kategori olarak “kişi” kavramı ile kişinin doğumundan adlandırılmasına kadar bir dizi ritüelle toplumsal olarak oluşma sürecini irdeliyor.

Alain Badiou ve Elisabeth Roudinesco – Dün Bugün Jacques Lacan (2013)

DÜN BUGÜN JACQUES LACAN, Alain Badiou ve Elisabeth Roudinesco, çeviren: Akın Terzi, Metis Yayınları, psikanaliz, 78 sayfa

‘Dün Bugün Jacques Lacan’, düşünür Alain Badiou ile psikanaliz tarihçisi Elisabeth Roudinesco’nun Lacan’ın düşüncesi paralelinde psikanalizi irdeledikleri iki konuşmadan oluşuyor. Yazarların her biri, Lacan’la kurdukları ilişkiye dair düşüncelerini, diğer bir deyişle Lacan düşüncesinin kendilerince en anlamlı yönlerinin altını çizerken Lacan’ın psikanalizdeki dönüm noktası kabul edilen katkısını ortaya koyuyor. Yazarlar aynı zamanda cemaatçilik ideali, obskürantizm ve cehalet düşkünlüğü gibi, gerek psikanaliz gerek güncel siyaset alanında önemli bir sorun olarak karşımıza çağdaş sekterlikleri eleştirel bir yaklaşımla yorumluyor.

Jiddu Krishnamurti – İnsan Olmak (2013)

İNSAN OLMAK, Jiddu Krishnamurti, çeviren: Ulaş Dilek, Omega Yayınları, anlatı, 248 sayfa

Jiddu Krishamurti ‘İnsan Olmak’ta, okurunu hakikatle yüzleşmeye çağırıyor. Zihnin doğal yeteneklerinin daha geniş ve derin biçimde hayata geçirilmesi gerektiğini söyleyen Krishnamurti, sıkıntıya neden olanın, bu yeteneklerin ihmal edilmesi olduğunu savunuyor. Bu doğal yetenekleri ortaya çıkarmak amacıyla, günümüz dünyasının kimi değerlerini sorgulayan düşünür, insanın tüm varoluşunun zihnindekilerden ibaret olduğunu ve kişinin biricikliğe kavuşması için bilincinin içeriğinden bütünüyle sıyrılması gerektiğini belirtiyor. Krishnamurti kitabında ayrıca, “yeni” anlamlar yüklediğini söylediği birtakım “eski” sözcüklere de yer veriyor.

Halil İnalcık – Osmanlı ve Modern Türkiye (2013)

OSMANLI VE MODERN TÜRKİYE, Halil İnalcık, Timaş Yayınları, tarih, 328 sayfa

Halil İnalcık’ın daha önce farklı yerlerde yayınlanmış eldeki makaleleri, tarihçinin Osmanlı dünyasını ve modern Türkiye’yi farklı perspektiflerden ele aldığı araştırmalarını sunuyor. Kitabın ilk bölümünde, Osmanlı toplum yapısının evrimi, devlet teşkilatında kul sistemi, Osmanlı’da tahrir sistemi, Osmanlı’da para ve ekonomi, İslam devlet düzeninde vakıf hizmetleri konuları ele alınıyor. İnalcık devamında da, yakın tarihte Atatürk ve Atatürkçülüğün üstlendiği merkezi rolü, Avrupa ve Türkiye arasındaki ilişkileri, Ziya Gökalp’in Türkiye düşüncesine etkilerini ve Annales Ekolü’nün Türkiye tarihçiliğine yansımalarını irdeliyor.

Ahmet Cevizci – Uygulamalı Etik (2013)

UYGULAMALI ETİK, Ahmet Cevizci, Say Yayıncılık, felsefe, 384 sayfa

Ahmet Cevizci ‘Uygulamalı Etik’te, etik konusunda etkili olmuş büyük düşünürlerin fikirlerini analiz ettiği gibi, ötenazi, kürtaj, çevre etiği, hayvan hakları, sivil itaatsizlik gibi, uygulamalı etiğin odaklandığı belli başlı alanları ele alıyor. Cevizci çalışmasına, uygulamalı etiğin mahiyeti, bunu ortaya çıkaran art alan, uygulamalı etiğin çalışma alanı ve uygulamalı etikte başvurulan teoriler gibi konuları anlatarak başlıyor. Yazar, ardından gelen bölümlerde ise, tıp etiği, biyoetik, çevre etiği, siyaset etiği, eğitim etiği, cinsellik etiği ve medya etiği gibi, uygulamalı etiğin güncel alanlarını adım adım açıklıyor.

Patrizia Castelli – Rönesans Estetiği (2013)

RÖNESANS ESTETİĞİ, Patrizia Castelli, çeviren: Durdu Kundakçı, Dost Kitabevi, sanat, 237 sayfa

Ortaçağ ve Rönesans kültür tarihi alanında bir uzman olan Patrizia Castelli eldeki çalışmasında, Rönesans’ın estetik ideallerini detaylı bir şekilde ortaya koyuyor. Castelli, Rönesans sanatında sıklıkla karşılaşılan “ışık”, “mimesis”, “ékphrasis”, “ölçü” ve “oran” kavramlarını; Rönesans zamanındaki yeni estetik yaklaşımlarla Antik estetik arasındaki ilişki ve gerilimleri; Rönesans döneminde Yeni-Platonculuğun sunduğu sanatsal ve toplumsal savın bileşenlerini; Rönesans’ın figüratif ve simgesel evreninde Eros ve Venüs çiftinin yerini; Giordano Bruno’nun eserlerinde tanrı ve insan imgelerinin gelişimini ele alıyor.

Necdet Öztürk ve Murat Yıldız – Osmanlı Tarihçileri (2013)

OSMANLI TARİHÇİLERİ, Necdet Öztürk ve Murat Yıldız, Bilge Kültür Sanat Yayınları, tarih, 448 sayfa

Necdet Öztürk ve Murat Yıldız kapsamlı çalışmalarında, 15. yüzyıldan 19. yüzyıla, Ahmedî’den Ahmed Refik’e Osmanlı’nın belli başlı tarihçilerini konu ediniyor ve bunu, kapsamlı bir bibliyografya ile zenginleştiriyor. Çalışmalarına, başlangıçtan sonuna kadar Osmanlı tarihçiliğini ana hatlarıyla irdeleyerek başlayan yazarlar, ardından her yüzyılın öne çıkan tarihçilerini ve dönemin tarihçilik anlayışlarını değerlendiriyor. 18. ve 19. yüzyıllar, resmi tarihçiliğin hüküm sürdüğü yüzyıllar olarak bilinir. Öztürk ve Yıldız’ın öne çıkan tezi ise, bu dönemde gayriresmi tarihçi sayılarının resmi tarihçilerden fazla olduğu şeklinde.

Kolektif – 18. ve 19. Yüzyıllarda İzmir: Batılı Bir Bakış (2013)

18. VE 19. YÜZYILLARDA İZMİR: BATILI BİR BAKIŞ, Arkas Sanat Merkezi Yayınları, sergi kataloğu, 245 sayfa

Görsel zenginliği ve kaliteli baskısıyla dikkat çeken eldeki kitap, 18. ve 19. yüzyılların Batılı seyyahlarının yarattığı çok sayıda tasvir ve çeşitli belgelerin ışığında, dönemin İzmir’ini anlatan bir sergiye dayanıyor. Katalogda yer alan makaleler, Batılı seyyahların Doğu’yu algılama ve aktarma biçimlerini, Osmanlı döneminde İzmir’i, dönemin İzmir’inin sosyal ve kültürel hayatından kesitleri ve Batılı seyyahların gözünde İzmir depremi gibi konuları ele alıyor. Kitabın katalog bölümündeyse, 18. ve 19. yüzyıllardaki İzmir kartpostallarına, gravürlerine, resimlerine, fotoğraflarına, harita ve planlarına yer veriliyor.

Jak Kamhi – Gördüklerim, Yaşadıklarım (2013)

GÖRDÜKLERİM, YAŞADIKLARIM, Jak Kamhi, Remzi Kitabevi, anı, 470 sayfa

‘Gördüklerim, Yaşadıklarım’, Türkiye ekonomisinin güçlü isimlerinden, Profilo Şirketler Topluluğu Yönetim Kurulu Başkanı Jak Kamhi’nin anılarından oluşuyor. Kamhi burada, İstanbul Tepebaşı’nda doğduğu evden büyüdüğü çevreye, eğitim yıllarından 2. Dünya Savaşı’nın yokluk günlerinde yaşadıklarına, iş hayatına ilk adım attığı dönemin Türkiye’sinden daha sonra önemli yatırımlar yapan güçlü bir girişimci haline gelişine, 12 Eylül sürecinde yaşananlardan Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne üyelik sürecinde tanık olduklarına ve Türkiye ve dünyanın iş, siyaset camiasından tanımış olduğu pekçok insana dair anılarını sunuyor.

Jacques Danos ve Marcel Gibelin – İşçi Sınıfı Araf’ta (2013)

İŞÇİ SINIFI ARAF’TA, Jacques Danos ve Marcel Gibelin, çeviren: Ahmet Arslan, H2O Kitap, tarih, 236 sayfa

1936 Haziran’ında Fransa’da başlayan işçi grevi, toplumsal ve siyasal bir radikalleşmeyi beraberinde getirmesi ve ülkedeki Sosyalist Parti ile Komünist Parti’nin muazzam örgütlenme kabiliyetini ortaya koymasıyla önemliydi. İşte iki yazarlı elimizdeki kitap, söz konusu grevin öncesi ve sonrasını detaylı bir bakışla ele alıyor. Kitapta, greve gelmeden önce, 1934’te başlayan halk hareketinin evreleri, grev dalgasının yayılması, grev neticesinde Léon Blum hükümetinin kurulması, grevin belli başlı kazanımları, burjuazinin karşı saldırısıyla hareketin yenilgiye uğrayışı ve bu uzun soluklu mücadeleden alınabilecek dersler irdeleniyor.