Güngör Dilmen – Ben, Anadolu (2008)

Güngör Dilmen’in ‘Ben, Anadolu’su, Türkiye tiyatrosunun hâlâ en ilgi çeken oyunlarından biri.

Oyunda, Eskiçağ’dan Cumhuriyet’e uzanan süreçte Anadolu kadını, çok çeşitli rollerde canlandırılıyor.

Burada yer alan her kadının trajediden güldürüye uzanan öyküsü, mitolojik çağlardan, Kurtuluş Savaşı’na kadar uzanıyor.

Oyun, karakterlerini oldukça gerçekçi ve sağlam bir şekilde tasvir etmesi ve tarihi-mitolojik ayrıntıları sağlam bir şekilde kurgulamasıyla dikkat çekiyor diyebiliriz.

Oyun Türkiye dışında İngiltere, Almanya, Amerika, Rusya, Danimarka, Kanada, Hollanda ve Singapur gibi ülkelerde de sahnelendi.

  • Künye: Güngör Dilmen – Ben, Anadolu, Pan Yayıncılık, oyun, 420 sayfa

 

Kolektif – Sinematografik Kentler: Mekânlar, Hatıralar, Arzular (2008)

Mehmet Öztürk’ün derlediği ‘Sinematografik Kentler’, kent ile sinema arasındaki ilişkiye odaklanan çok sayıda yazıyı bir araya getiriyor. Bu ilişkiyi,’Siegfried Kracauer’in sine-kent denemeleri, sine-kent incelemelerinde yöntemsel yaklaşımlar ve modeller, sinemada kent mizansenleri ve filmlerde kentin fonksiyonu bağlamında ele alan kitabın yazarları, bu anlamda en iyi örnekler olan Berlin, Bombay, Kahire, Los Angeles, İstanbul, Paris ve Prag gibi stüdyo-mekânları analiz ediyor.

Çalışma en çok, sembolik kentsel filmlerden sonra, o şehre dair yeni kentli deneyimlerin nasıl oluştuğunu örnekler vererek göstermesiyle ilgi çekiyor.

  • Künye: Kolektif – Sinematografik Kentler: Mekânlar, Hatıralar, Arzular, derleyen: Mehmet Öztürk, Agora Kitaplığı, sinema, 451 sayfa

Burhan Dodanlı – Hepiniz Suçlusunuz! (2008)

Burhan Dodanlı Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın idamının gazeteci tanığı.

Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının yargılandığı davayı başından sonuna kadar izlemiş olan Dodanlı’nın belgelere dayanarak kaleme aldığı ‘Hepiniz Suçlusunuz!’, üç gencin bir hiç uğruna idam edildiği bu davaya dair gözlemlerini barındırıyor.

İlk duruşmadan itibaren, Gezmiş ve arkadaşlarının neyle suçlandıkları, ifadeleri, sorguları,  haklarında dinletilen tanık ifadeleri ve infaz gecesinde yaşananlar, kitapta ayrıntılı olarak yer alıyor.

Kitapta ayrıca, Deniz Gezmiş’in idamından hemen önceki son sözleri ile Mustafa Yalçıner ve Hacı Tonak’a ait gerilla günlüğü de sansürsüz bir şekilde sunuluyor.

  • Künye: Burhan Dodanlı – Hepiniz Suçlusunuz!, Güncel Yayıncılık, anı, 247 sayfa

Georges Minois – İntiharın Tarihi: İstemli Ölüm Karşısında Batı Toplumu (2008)

Fransız tarihçi Georges Minois, ‘İntiharın Tarihi’nde, konuyu tarihsel ve toplumsal bir çerçevede ele alıyor.

İntihar incelemesinde, ağırlıklı olarak 16-18. yüzyılları esas alan Minois, istemli ölümün ortaçağ, Rönesans, Aydınlanma ve nihayet günümüze değin izini sürerek, toplumların konuya yaklaşımını ayrıntılı bir şekilde analiz ediyor.

Minois, istemli ölümü birey ve toplum çerçevesinden incelerken, bu konudaki en eski kaynaklara da başvuruyor.

Toplumun yanı sıra, düşün insanlarının da bu eylemi neredeyse bir tabu olarak algılamaları ve dolayısıyla konu hakkında kaynak eksikliği düşünüldüğünde, Minois’nin çalışması önemli bir boşluğu dolduruyor diyebiliriz.

  • Künye: Georges Minois – İntiharın Tarihi: İstemli Ölüm Karşısında Batı Toplumu, çeviren: Nermin Acar, Dost Kitabevi, tarih, 374 sayfa

Lâle Aytaman – İğneli Koltukta Dört Buçuk Yıl (2008)

Lâle Aytaman, Türkiye’nin ilk kadın valisi.

Aytaman, 1991 yılında, Cumhurbaşkanı Turgut Özal döneminde, ANAP Genel Başkanı Mesut Yılmaz’ın Başbakanlığındaki kabine tarafından Türkiye’nin ilk kadın valisi olarak atanmıştı.

Aytaman, 1995 yılında Muğla Milletvekili olarak Meclis’e girene kadar, dört buçuk yıl bu görevi yürüttü.

İşte bu kitap, kendisi için gurur verici ve kısmen de sıkıntılı olan bu süreçteki valilik görevine dair anılarını bir araya getiriyor.

Çalışma, Aytaman’ın valilik görevine başladıktan sonra, hem devlet erkânının hem de halkın kendisine nasıl yaklaştığını, ilk olmanın heyecanını, aldığı sorumluluğun ağırlığını ve o dönemde yaşadığı kimi acı kimi tatlı anılarını barındırıyor.

  • Künye: Lâle Aytaman – İğneli Koltukta Dört Buçuk Yıl, Turkuvaz Kitap, anı, 392 sayfa

Süha Tuğtepe – Nişantaşı, Nişantaşı…: Renkli Sinemaskop Yıllar… (2008)

Süha Tuğtepe’nin hoş ve akıcı bir üslupla kaleme aldığı ‘Nişantaşı, Nişantaşı…’, İstanbul’un sosyal tarihinin nitelikli örneklerinden birini sunuyor.

Tuğtepe’nin yaşadığı Nişantaşı, köşe bucağından, mimari özelliklerinden çok, orada tanışılmış, arkadaşlık kurulmuş insanlarla değer kazanıyor.

Kitap bu yönüyle, Nişantaşı ve Teşvikiye caddeleri, kahveleri, tostçuları ve dükkanlarına yer vermesinin yanı sıra, ünlü ve ünsüz, bu semtle özdeşleşmiş birçok insanı da okuyucuyla tanıştırıyor.

Haydar Ergülen’in, “Bunca dostluk biriktiren bir adam kim bilir ne güzel hatıralar da biriktirmiştir,” dediği Tuğtepe’nin şiir tadındaki anıları, okurlarını bekliyor.

  • Künye: Süha Tuğtepe – Nişantaşı, Nişantaşı…: Renkli Sinemaskop Yıllar…, Doğan Kitap, anı, 217 sayfa

Galina Breitkreuz – Şeriata Karşı Kadınlar (2008)

‘Şeriata Karşı Kadınlar’, Afganistan’daki şeriat düzeninde varolmaya çalışmış ve bunu yaparken de büyük mücadeleler ortaya koymuş kadınlarla yapılmış röportajlardan oluşuyor.

  • Gazeteci Nahid Başardost,
  • Kabil Üniversitesi’nde doçent Nesrine Gross,
  • Afganistan’daki kadın-erkek ilişkilerinin aksine, oldukça rahat bir evlilik ilişkisi yaratan köylü kadın Devlet Begüm,
  • General Katul Muhammedsoy,
  • Polis memuru Malalay Kakar,
  • Hamamda çalışan on sekiz yaşındaki Meryem,
  • Beş çocuğuyla zor şartlarda yaşayan Kübra,
  • Ve halı dokuyarak kendi ayakları üzerinde duran Bibi, röportaj yapılan kadınlardan birkaçı.

Kitap, hem erkek egemen hem de şeriatla yönetilen bir ülkede, verili kadınlık anlayışına başkaldıran kahramanları karşımıza çıkarırken, aynı zamanda Afganistan toplumunun nitelikli bir panoramasını da sunuyor.

  • Künye: Galina Breitkreuz – Şeriata Karşı Kadınlar, çeviren: Evrim Tevfik Güney, Cumhuriyet Kitapları, röportaj, 224 sayfa

Boğos Piranyan – Aşçının Kitabı (2008)

Boğos Piranyan, 1896’dan 1914’e dek, Merzifon Amerikan Koleji’nde aşçılık yaptı.

Piranyan’ın ilk baskısı 1914 yılında yapılan ‘Aşçının Kitabı’ ise yemek, tatlı ve turşu başlıklı üç bölümde, çorba, bastı, kebap, köfte, pilav, makarna, musakka, tava, dolma, hamur işi, çeşitleme, balık, tatlı, reçel, sos, ezme, şurup, kek, tatlı, reçel, sos, dondurma ve turşu gibi çok sayıda tarif barındırıyor.

Kitap, özellikle Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde, İstanbul dışındaki yemeklere dair ayrıntılar barındırmasıyla bir kültür hazinesi niteliğinde.

Kitabın sonunda da, Nazan Maksudyan’ın Merzifon Amerikan Koleji’nin tarihçesini veren bir yazısı bulunuyor.

  • Künye: Boğos Piranyan – Aşçının Kitabı, çeviren: Takuhi Tovmasyan, Aras Yayıncılık, yemek, 184 sayfa

John Losee – Bilim Felsefesine Tarihsel Bir Giriş (2008)

John Losee’nin rahat okunan ‘Bilim Felsefesine Tarihsel Bir Giriş’ başlıklı bu kitabı, felsefe tarihinde yer etmiş başlıca filozofların kısa biyografilerini veriyor ve bilim felsefesine katkılarına odaklanıyor.

Bilim felsefesinin ne olduğuna dair tarihte dile getirilmiş birbirinden farklı görüşleri barındıran kitap, hem bilim felsefesi hem de bilim tarihi alanına hitap ediyor.

Kitap, Aristoteles’ten başlayarak, alana dair farklı görüşleri derli toplu bir şekilde vermesi ve disiplinde kaydedilmiş yeniliklerin bir dökümünü sunmasıyla önemli.

  • Künye: John Losee – Bilim Felsefesine Tarihsel Bir Giriş, çeviren: Elif Böke, Dost Kitabevi, bilim felsefesi, 344 sayfa

Bağımsız Sosyal Bilimciler – 2008 Kavşağında Türkiye: Siyaset, İktisat ve Toplum (2008)

Neoliberal politikalara karşı toplumu bilinçlendirmek amacıyla, 2000 yılında Ankara’da kurulan Bağımsız Sosyal Bilimciler tarafından kaleme alınan ‘2008 Kavşağında Türkiye’, 1998-2007 zaman aralığındaki Türkiye’yi siyasal, ekonomik ve sosyolojik analize tabi tutuyor.

Kitapta, Türkiye’nin genel siyasal ortamı, makroekonomik politikaları, dış ekonomik ilişkileri, kamu maliyesi, tarımı, sanayisi, enerji sektörleri, eğitimi, sağlığı, sosyal güvenliği, kamu yönetimi, yolsuzlukları ve yasal düzenlemeleri, uluslararası ekonomik ve siyasal çerçeve gözetilerek değerlendiriliyor.

Kitap bu dönemi, eleştirel-muhalif bir bakışla değerlendirmesiyle ilgi çekiyor.

  • Künye: Bağımsız Sosyal Bilimciler – 2008 Kavşağında Türkiye: Siyaset, İktisat ve Toplum, Yordam Kitap, siyaset, 335 sayfa